4 NEDERLANTZE 



Het vierde Hooftdeel. 



Van de eerfie Oeffenaars. 



tTrY hebben hier vooren aangeroert, hoe dat de Citroen-boom , (^ en 

 ^ miflchien ook d'andere) AooxT alladim uit Meden in Itahen zijn over 

 gebraghr^ maar wie die eerfl: in Nederlandt heeft opgequeekt en geoeffent, 

 is ons niet te reght bekent, 't Is zeker dat dit Werk voor vveinigh Ja- 

 ren alhier tot volkomentheidt is geraakt; dat onze Ouderen voor honderü 

 Jaren hierafweinigh hebben geweten, bhjkt aan de Schriften yznCarolus 

 StevenSi inzijnLandtwinning, en meer anderen. C/»/zW is na mijn gevoe- 

 len al van d'eerfle, die deze Boomen in Nederlandt gebraght heeft : want 

 nogh op heden cenige van hem uit zaat gewonnen Limoen- èn Oranje- 

 boomen in den Hof van d' Academie tot 'Leiden in 't leven zijn, dogh al- 

 leen wildt en onvrughtbaar, zonder eenige inoculeringe. In Brabandten 

 Hefperid. Vlaanderen is deze oef?èning al voor veel Jaren bekent, gelijk ons Ferra- 

 hb.ï. Cl/. ^/^^ verhaalt van de E-.Heer Gui/ülmm de B/afere itotGeni ^ in Vlaanderen, 

 die in deze wetenfchap zeer uitftekende is geweeft , en als met verwondering 

 aanmerkt, zoodanige werden nogh heden in Brabandt tot BrulTel en Ant- 

 werpen veele gevonden, alwaar demeefte Boomen uit zaatgeteek, en toe 

 volkomentheidt op gebraght zijn. Het luftige Italien heeft ons Nederlandt 

 uit haren Hefperides eerft voorzien , en van hare vrughten mede gedeelt. 

 d'Opreghte kennifle van haar oefièning is in HoUandt uitgevonden , door de 

 Heer jfoan Roef ers zul: in zijn leven Secretaris der Stadt Amfterdam , wiens 

 kenniife in deze wetenfchap boven allen heeft uitgemunt , gelijk zulks 

 aan veel ooghgetuigen de waarheit heeft doen verzekeren 5 dogh met zijn 

 ontijdigen doodt is dien heerlijken Amjielfchen Hefperides vernietight, 

 wiens vermaartheidt niet alleen in Nederlandt, maar zigh totinverfcheide 

 andere Geweften uitbreiden, zoo dat die bezoght wierdt van veele uitfteken- 

 de Vorften , en zelf die eere heeft gehadt , dat dien Doorlughtigen Prince 

 Cofmm de Medicü , Groot-Hartogh van Florencen, &c. met verwonderinge 

 over deze Hefperife Plantagie, is opgenomen geweeft, wanneer liy aan- 

 fchoude de volmaakte kennifle van dien voortrefFelijken Oeffènaar. In 

 Willem van dit werk is niet minder geweeft , Sr. IViUem van Heuvel, Koopman tot Am- 

 ^"^^ ■ fterdam , door wiens doen dezen handel zeer heeft toegenomen , alzoo 

 alle Aanfchouwers als meteen ontfteken begeerte wierden aangeprikkelt 

 tot de goude vrughten, waarvan de Hefperife Hoven dezer Mannen over- 

 vloeiden, want door de ervarentheidt van veele Jaren zijn zy tothetgewen- 

 fchte einde gekomen. Wy zullen haar de eere geven, en meinen ook va- 

 ftelijk, dat men haar onder het getal van d'eerfte Uitvinders moet rekenen, 

 te weten van die genen die dit werk tot volkomentheidt in ons Nederlandt 

 hebben gebraght. Haar-lieder namen heeft het onsgoet gedaght alhier te 

 ftellen, om die uit het Graf der vergetelheidt te houden, en by de Nako- 

 melingen te doen bloeyen , zoo lange als onzen Hefperides in Nederlandt 

 haar altijdt groenende gedaante , by opreghte Oefïènaars zal aangenaam 

 enlieftallighzijn. 



JoanRcc- 

 ters. 



Het 



