12 NÈDERLANTZE 



Het vijftiende Hooftd^el. 



Van de Adams-appel of .geineene Sisjarte-Limtien. 



GediTOte, "p^ En boom die den gemeene Adams- Appel voortbrenght , zijn de takkert 

 -*-^ met veeie lange, fterke doornen gcwapenc, het hout is broos en Ught 

 brekende , flordigh in *t waflen , en. kan niet als met groote moeiten tot 

 een goeden Kroon gehouden werden , de bladeren zijn donker-groen, hart, 

 en langh-ront van maakzel , eenvveinigh gekronkeit, en hebben veeltij dts 

 aan het begin, een hartje of voetje gelijk de Oranje-bladeren, de blommen 

 komen overvloedigh daar op voort, grooter ais den Oranje-blom, van 

 binnen wit , en van buiten met rootaghtige ftrcepcn, flap van reuk, de 

 vrught is rondtaghtigh, onder en boven een weinigh in-gedrukt ^ de ge- 

 meene Oranjen-appel wel tweemaal in groote overtreffende, de verwe is 

 volkomen Gout-geel, de Schorfle een weinigh rouw en gekartelt, het vlees 

 matigh dik , aangenaam van fmaak , het mergh is zulpher-verwigh , lieflijk 

 zuur , door elf ot twaalf aaren verdeelt , deze Vrughten hebben wy alhier te 

 lande byfchoone warme Somers, in 't zelfde jaar bynarijpgehadt, gelijk 

 zulks I d/o gebeurt is, den boom is by ons met den naam van Swarte Limoen 

 bekent, om dat de vrughten zoo haaft diefpeenen, zwart van verwe zijn. 

 Hefp. lib. j. Het is de T^onimn Adami Comunevs^n Ferrarius. Hier te lande is Uez.en boom 

 ^^^- ^^- gemeen by de Oeffenaars , en wert in Bra^^"c van de Hoveniers Citroen- 

 boom genaamt, dogh /.ccr«[uaiijK, vermidts daar mede geen gemeenfchap 

 heeft , onder alle foorten van Limoenen is deze de hartfle , om de koude de- 

 zer landen te verdragen , en zeer ge willigh in 't voortbrengen van hare vrug- 

 ten , welkers zap in de fpijzè zeer aangenaam wert bevonden , hoewel Fer- 

 r4r/«^ dat eenighzintsfchijnt tegen te fpreken, zoo heeft ons de ondervin^ 

 dingh noghtans anders geleert. 



Het fefliende Hooftdeel. 



Van den Oranje-hom in V gemeen. 



Gedaante. Q Nder de Hefperife Doghteren heeft Hejperthüza , welk is den Ormje- 

 ^^^öö/^denaldergrootftelof, zoo ten aanzien van de vermakelijkheidt , 

 desgezights, als van wegen de uitmuntende eigenfchappen , waar mede die 

 begaaft is , dezen boom wert tot een bequame hooghte , dogh verfcheiden, 

 na de plaatzeen lught, daar die geplant is , de Wortel is dik en knoeftigh, 

 flerkvan reuk, en geelaghtigh, in veel dwarfTe zijd-takken verdeelt, de 

 Stam is vafl: en hardt van hout , en binnen wit, de Schorffe is donker-groen, 

 met een yzeraghtige verwe vermenght , de kroon verfpreit zigh in veel tak- 

 ken, die aan de einden in ménighte vrughtbare fcheutjens verdeelt zijn^ 

 deze takken zijn met verfcheide doornen gewapent , dogh die vergaan ^ 

 door de vrughtbaarheidt en menighvuldigh inoculceren. De Bladeren zijn 

 fchoon groen, groot, na vooren fpits toeloopende, afteraan de fleel is 

 een voetje , dat de gelijkenifTe van een hartje heeft , uit welk het groote blat 

 fchijnt voortte komen, en zijn alle met meenighte kleine en bynaonzight- 

 bare gaatjes doorboort,even als de bladeren vanhet Hyperkum. En wanneer 

 ftlen die tuflchen de vingeren wrijft, geven een'zoete en aangenamen reuk. 

 De Blommen zijn fneeuw-wit, van zes of aght bladeren gemaakt in 't midden 



Tef' 



