H E S P E R I D E S. 17 



^ Het vier-en-twihtiglifte Hooftdeel. 



Van de Appel Sina , ofLübxmfè Oranje-bèom. 



'pErrarim noemt dit Boom-gewas Aurantium Olyfïponenfey of Lisbonfe Hefp lib.^ 

 ^ Oranje-boom, om dat die door de Portugezen aldaar eerftuyt Sina ge- "P'3- 

 braght is, en van daar na Italien, en meer andere Geweften verzonden. Deze 

 heeft teedere, dunne, doornaghtige takken , éri lange voor-fpits-toeloopende Geciaanté.] 

 bladeren, de welke, gewreven zij adiQ, lieflijk ruiken 5 de blommen zijn klein- 

 der als die van den gemeenen Oranje-boom , de Vrughris net rondt , van ma- 

 tige groote , de fchil van buiten gladt en effen , lieflijk geel van verwe , 't vlees 

 is dun , werdt om de aangename fmaak te zamen gegeten , 't mergh , dat zigh 

 in negenen verdeelt , is vol fap , en matigh geel , van een aangename zoetig, 

 heidt , met een weinigh ampers vermenght. Daer fl:aat té merken, dat deze 

 Vrughten verbafteren , gelijk wy konnen zien aan die ons werden toegezon- 

 den. De Portugaalze zijn de befte van Europa 5 want om den aangenamen 

 fmaak te behouden.zo in-oculeeren haarHoveniers die op den zoeteCitroenr 

 boom , en daarom willen die Boomen , van daar hier te Lande gebraght , niet 

 weltieren. Die van Genua zijn minder geaght, en op Oranje-ftammcn ge- 

 zet 5 wy hebben die nu voor weinigh Jaren bekomen, en voor zeker ver- 

 ftaan , dat in Brabandt volkomen rijpe Vrughten hebben voortgebraght , en 

 twijffel niet of wy zullen haaft de zelve mede genieten , dewijl den voorfpoe- 

 digen wasdom onzer Boomen daar toe gi?oote hope geeft. Wat de afteekc-* 

 ningh belanght , die zijn de takken, bladeren en blommen na onzen Boom 

 gemaakt : maar de Vrught na een uitlandzen Appel 



tiet vij-f-en-twintighfte Hooftdeel. 



Van de örmje-boom met zoete fchiL 



T^ E zoet-fchilde Oranje-boom brenghtfware en dikke takken yoort , de Gedaantó 

 -■-^ bladeren zij n groot , dik , hardt , en korter als die van de gemeene foort , 

 van verwe donker groen, de blommen zijn groot, en fpreiden haar wijdt uit, 

 en zijn overvloedigh in menlghte, de Vrught is groot en fwaar, de fchil 

 fchoon Saffraan- geel , aangenaam bitteraghtigh , het vlees is vaft en dik , van 

 een lieflêlijke zoete bitterheidt 5 (waar van de naam Oranje-appel met zoete 

 fchil zijn oorfpronk heeft} 't mergh is fwavel-verwigh , en gematightzuur 

 van fmaak, door byzondere vliezen in negen deelen onderfcheiden. Dezen 

 Appel met fchil, vlees, merg en zuiker t'zamen kleiii gewreven, wert daar uic 

 een treffelijk behulp-middel tegen de gebreken der mage gemaakt» volgens 

 *t geen Ferrarius daar van verhaalr,en is deze Boom by hem eerft genaamt^a- Hefp. lib; 4: 

 rantium dulci Cortice ^ en is de Malus AurantiaCorticeduki Eduli.b. p. ^ Caf'Btuh 

 Chf.Hifl. voorwaar waardig om geoefïènt te werden,zoo ten aanzien van de Pinax. i » i* 

 Vrught , als-mede om de luftigheidt des Booms , die genoeghzaam weeldrigli ^''^" ^• 

 in'tgroeijen is. De Brabanders noeilien dezen Appel t'onrecht Tomum 

 Adami'j alzoo wy de opreghte ym Ferrari ffs hier voor in 't vijftiende Hooft- 

 deel hebben befchreven. 



F Hes 



