i8 NEDERLANTZE 



Het zes-en-twintighfte Hooftdeel. 



Van de Oranje-boom met de kleine Vrughf, 



Hcfp.iib.4. r\ Ie kïein Oranje-boomtje werdt van Ferrartus genaamt Aurantium Si- 

 c^éiuim. ^^fi > ^" *^ ^^ Malus Aurantia Humilis van Bauhinm en Clufius , ook 

 Pfoax,!. 1 1. gemeenlijk Naantjé gehèeten , het heeft korte en dightc in-een-gedrongen 

 G^aaatc ^^kjcs , dc bladeren zij n die van den gemeenen Oranje-boom gelijk. Maar 

 in aüc haar deelen veel kleinder , voor fpits toe-loopende , de blommen (die 

 het ovecvloedigh voortbrenght) mede als op malkanderen gepakt , en zijn 

 van maakzel die van d'andere foorten gelij k , dogh zo groot niet 5 de Vrught 

 is van groote als een Okkernoot,de fchil is Gout-geel, niet zeer bitter,'t vlees 

 weinigh, en het mergh is bnderfcheidcn in aght deelen,vanfmaak aangenaam 

 zuur. Dit Boomgewas is zeer vermakelijk in 't gezight , en dat ten aanzien 

 Van de overvloedige vrughtbaarheidt , die veeltijds mede oorzaak is van het 

 korte leven, indien men daar in niet voorziet, door wegh-nemen van de over- 

 vloedige Blommen en Vrughten: 



Tot hier toe zij n wy nu bezigh geweefl: met alle de foorren van Vrughten 

 te befchrij ven , die tot nogh in onze Nederlandze Hoven zijn te vinden , en 

 by Ferrarium in zijn Hejperides vermeit , wie wy ook hebben na-gevolght , 

 voor zoo veel hy met onze ondervindinge over-een-komt , en dewijl ver- 

 fcheiden veranderingen hebben aangemerkt , 't zy die haar oorfpronk neemt 

 van onze Oeffèningh , of andetzints , zoo zal men die genoegh bekennen , 

 als men deze Befchrijyingen nevens de af-teekeningen met die van dien 

 Schrijver willen vergelijken , en vorder hopen dat door naarftigheidt det 

 Liefhebberen nogh 'meerder nieuwe Soorteeringe ons Nederlandt mogen 

 werden toe-gebraght. 



Het zeven-en-twintighfte Hooftdeel. 



Vmhetonderfiheidt der Oeffèningh van den Limoen-en Oranje-'boom. 



A L-eér tot de gemeene oeffèningh treden , (zöo hebben wyhet onder- 

 ^ fcheidtr dat tuflcben het óp-qücecken van den Limoen-boom en Oranje- 

 boom is , bier willen aanwijzen. Het heeft Zijn oorfpronk daar uit , dat den 

 Limoen-boom teerderals den Oranje-boom werdt bevonden, om de onge- 

 makken en koude van onze harde lught te verdragen -, overmidts het hout 

 veel zaghter , en nergens nazoo vafl: gefloten is. Onder de foorten van Li- 

 moenen is mede onderfcheidt 5 want daar zijnd'ergeenf die de rampen van 

 ons Climaat beter konnen tegenftaan , als die wy befchreven hebben met den 

 EerfteBoefc, naam van gcmeene witte Limoen, en den Adams Appel fwarte Limoen ge- 

 Hl^frdKi. "^^^^» daarom die van onze Oefifenaars méefl: bemindt, en voortgeteelt 

 Idem Fy. wccdcn : Maat v»*yhebbenbetoont, dat nogh meerder foorten van Limocnen 

 Hooftdeel. tot vrughtbaarheidt zijttte brengen , gelijkde Befchrijvingh hier vooren uit- 

 wijd. Voorts is db handelingh' eenderley , behalven dat de Boomen , die 

 zoete Vrughten dragen , begeeren een wel-tcr-Zonne ftaande plaats ; op dat 

 de Appelen daar door tot beter kooking , en aangenamer fmaak zouden ge- 

 raken, 't welk niet zijn zal, indien men in tegendeel handelt. Ten anderen , 

 is nogh dit , dat men in de voort-teelingh niet gebruikt , als het zaadt van den 



Oranje- 



