H E S P E R I D E S. 19 



Oranje-boom , om dat de koude dezer Landen beter kan tegenftaan , gelij k 

 voorenis verhaak. Zelf in Italien werden de Limoen-zaden zelden gezaaic, 

 om haar fwakheidts wil 5 want alle Limoenen willen gaarne in de Oranje- 

 ftam door in-oculatie vatten, vrughtbaar, en tegen de koude en andere onge- 

 makken harder zijn, als of die op haar zelven waren gezet. 



Het aght-en-twintighfte Hooftdeel. 



Hoe men de Boomen uit andere Landen bekomt. 



O Ec zal niet ondienftigh zijn , aan te wijzen , hoedanigh deze HeJJ?erife 

 * Boomen hier te Lande verkregen werden , voor die gene , die de zelve 

 door het zaaijen niet willen afwaghten. Hier (laat waar te nemen Tijdt en 

 Plaats , en de wijze hoedanigh men zal handelen : 't Is voor eerft noodigh , 

 dat de op-gravingh en in-fchepingh gefchiedt in de maanden van December, '^^^^' 

 of Januariotenlanghften^ op dat in May mogen ontpakt en geplant wer- 

 den 5 want zoo het later na de Zomer loopt , (laat men in groot gevaar , om 

 de Boomen te verliezen , of ten minften is men veel ten afteren , om die aan 

 het groeyen te krijgen. De plaats , daar die moeten gehaalt werden , is 

 St. Remo , gelegen aan de Riviere Nervi, van waar gevoert werden op Genua, i'Jaatze. 

 uit geen ander Gevveften zal men Boomen brengen, om al hierin ons Neder- 

 landt te oefïènen , overmidts de gelegentheidt van die plaats , boven alle die 

 in Italien zijn, met ons Climaat beft over- een-komt, als leggende op de. 

 hooghte van omtrent 43 Graden, benoorden den Evenaar. Ten anderen, 

 werden daar de befte en ervarenfte Hoveniers van gantfch Italien gevonden , 

 daar komen geen rechter Stammen , nogh fchoondet Vrughten, als uit dezen 

 Hefpérides. Indien men de Boomen uit warmer Landen , als Hijpanien of 

 5Ptfr/»^W brenght , voorwaar het zal te vergeefs wezen , dewijl die onze 

 koude en óngeftadige Lught niet wel konnen dragen. 



Wanneer nu de Oranje-en Limoen-boomen op de gezeiden tijdt met een Handeling, 

 goede klomp Aarde om de Wortel , zij n uit-gegraven , zullen die met aard- 

 mofch verzorght werden , op dat de Mafla geheel blijft , en geen aarde kani 

 af- vallen, laat die dan pakken met de gantfche kroon , aght of thien , meerder 

 of minder, na zy groot zijn, ineenfuiker-kift, die toe-gemaakt, en in het 

 Schip , op een lughtige plaats geftelt werdt , en zoo konnen die zes of aght 

 weken goet blij ven : maar hoe de Reis korter valt, hoe beter. Hier by dient 

 nogh tot waarfchouwingh , dat zorge gedragen werdt , in de kiften geen öpe- 

 ningh , nogh eenige gaten te maken ; op dat de Ratten , die zomtijdts veel in 

 de Schepen zijn, de ftammen niet fchenden j want wy de ondervindingh 

 daar af met leetwezen hebben gehadt,dat de haften in 't ronde van de Boomen 

 waren af-gegeten, en hier mede de was lange verwaghtinge verydelt. En dit 

 is, wat aangaat de overvoeringe uit Italien 5 waar dooiotiZQnHejperides'in 

 Nederlandt haar eerfte beginzelen genomen heeft. 



Het 



