20 NËDERLANTZE 



Het riêgen-èri-twintiglifte Hooftdeel 

 Van dejlellmgh der Limoen-en Orar^e-boomen. 



Die deze Boomen te reght wil oeffenen , moet voor eeril eeii goede Vief- 

 kiefingh doen van een bequame flant-plaats , daar men de zelve den 

 gantfchen Zomer laat blijven. Men zal hier toe bereiden in den Hof een 

 gelegentheidt aan het Zuiden of Zuid-ooïlen, en is 't mogelijk jteght voor de 

 Winter-plaats. Hier toe moet een ruimte blijven, die vijf-en-twintigh, der- 

 tigh , of meerder voeten wijdt is , na de mate én groote van het Erf, of den 

 Hof. 't Zal zeer dienftigh zij n , dat deze plaats in 't vierkant om-zet werdt 

 met een Heiningh van Elft , óf anderzins Fruit-boomen , die gevloghten zijn , 

 en in de hooghte op-geleidt , om alle toegangen aan de Winden te benemen , 

 op zoodanigen wijze kan men een open- lughtige louwtemaken, die deze 

 teedere Vreemdeliiigen zeer aangenaam is , öm aldaar te ontfangen de flralen 

 derZonne, djetulfihen de vrughtbare Wanden deze Hefpertjfe Maaghden 

 komt te vermaken, en met malkanderen veroorzaken , een t'zamen-men- 

 gelingh van aangenamen oogen-luft. Tegen het Zuid - ooden , indien 

 't mogelijk is, zal men de Zomer- ftellingh begrijpen, en Vöor-al het Weften , 

 Zuid-vveften en alle deelen van het Noorden verwerpen, dewijl hier uit veel- 

 tijds fware ftormen , vuile dampen e» fcliaddijkc Winden voortkomen , die 

 zelfs onze inlandze Vrught-boomen niet konnen verdragen, ik laatftaan 

 deze- daarom zal men die, 200 veel mogelijk is, uit-fluitenj op dat geen 

 ziekte of verlies van bladeren,tót gróót nadeel van den wasdom wert veroor- 

 zaakt 5 want zonder Zoodanigen bequamen flant-plaats zal men te vergeefs 

 de volkomen op-queekingh van deze Boomen , nogh hare Vrüglitèn hebben 

 te verwaghten. Men vindt by verfcheide onkundige Oeffênaars , die voor 

 de ftant-plaats geen zorge dragen, datze in 't gemeen met quynende Boomen 

 voorzien zijn. Daarom dan de louwte en befchuttinge der Winden ten 

 hooghften noodigh is 5 als-mede de verkiezinge van het voorfz. Gevveft, 

 Ferrar. dat zelf in Italieu werdt waargenomen , veel meer dan in deze Landen. 

 Hefp. lib. 1. i^cjien het doenlijk is , en de gelegentheidt toe-laat , dat deze ftellingh der 

 ^^^'^' Boomen voor hei Winter-huis gefchieden kan, zóo zalmen bevinden, dat 

 deze lieffelijke Parel-bergen in haren bloey-tijdt niet alleen de oogen met 

 een heerlijk gezight : maar ook door de geopende Venfteren de verblijf-zaal 

 van haren Heer met zeer aangename Reuk-werken zullen vervullen. 



Met dertighfte Hooftdeel. 

 Van de Aarde en Mifch. 



VErfcheidc foOrten van Aarde kan tot deze Oeflêningh gebruikt werden^, 

 gelijk de dagelij kze ondervindingh leert , dat yder zigh na de gelegent- 

 heidt van zijn woon-plaats kan behelpen. In Italien omtrent Ut, Remo be- 

 vindt men een geele , vette en fware kley-grondt , de Brabanders hebben een 

 zavel-kley-aarde , en ontrent Haarlem in Hollandt hebben de Oeffenaars in 

 't gebruik een wel-gemefte zand-grondt 5 waar in deze Boomen hare Vrugh- 

 ten weelderigh voortbrengen. In 't korte , men kan met zandt , aarde , en 



mifch , 



