22 NEDERLANTZE 



1! 



Het een-en-dertighfte Hooftdeel. 



Van het zaayen der Boomen. 



[N deze koude Landen verëifcht het zaayen van Oranje-kernen veel tijdt> 

 *■ al-eer die tot Boomen werden,niet-te-min wert dit by veel Liefhebbers met 

 voordeel gedaan , inzonderheidt in Brabandt , alwaar verfcheide Perfoonen 

 zijn, die, met dit Jaarlijks te aftervolgen , groote en vrughtbaare Qiieekeryen 

 hebben bekomen, en hier door andere tot de zelve genegentheidt op-gevvekr. 

 Om dit zaayen wel te doen , zoo moet men daar toe verkiezen het Zaad uit 

 Oranje-appelen, en niet van Limoenen, veel min dat uit Citroenen , als zijnde 

 Hefp.iib. 3. te teéder.Volgens Ferrarü getuigenis werden deLimoen-zaaden in Ita/ienxeU 

 "P- ^9- jgj^ gezaait , om dat de ongemakken niet wel konnen tegen-ftaan : veel on- 

 dienftigerishetdanindezeGeweften. Die dit wÜ beginnen, zal het ge- 

 voedfle,beft:e en rijpfte Zaad verkiezen,van fchoone volkomen-rijpe Oranje- 

 appelen.zoo als uit HiJpanien,Tortugaal,ont alten komen,'t zelve met regen- 

 water af-waflèn , en reinigen van alle vuiligheit, en daar na in de fchaduwe we- 

 derom dry of vier dagen droogen,in't begin van Meyjen volgens 't zeggen van 

 Hefp, lib. 2. Ferrarim, twee dagen voor de volle Maan moet men zaayen als volght : Vult 

 ^^'^' ^' daar toe een Pot, met goede vette, klein-gewreve Aarde, leght het Zaad daar 

 in een vinger-breedt diep , en ruim twee duimen breedt van malkander 5 ftelt 

 de Pot tegen het Zuiden, in een open i^gi-ige, louwe, wel-ter-Zonne-ftaande 

 plaats, en befproeit dit gezaaide van ftonden-aan met laauw regenwater , en 

 dat om den derden dagh j dogh moet deze Aarde niet al te nat , maar alleen 

 matigh onderhouden werden. Om het uit-fpruiten te bevorderen , zal men 

 glaazen Lantaarnen op dePotftellen , dat het werk uittermaten zal helpen 

 voort-zetten. In 't uitfpruiten van 't Zaad gebeurt veeltij ds , dat de fcheut- 

 j es dubbelt voort-komen, teweten, twee by malkander j deze tweelingen 

 moet men fcheiden, de fwakfte uit-trekken, op datze het voedzel aan den an- 

 deren niet benemen. Dezejonge Zaailingen werden veeltijds gequelt van 

 de Oor-wormen , Mieren , Slakken en Piflebedden , die de zelve af-eeten , en 

 den wafchdom benemen 5 waarom daar tegen dient voorzien te werden. 

 Op het derde Jaar moet men de Zaailingen y der in een byzondere Pot ver- 

 planten , in goede Aarde , en (lellen op een plaats als vooren , daar van alle 

 quade Winden mogen bevrijdt zijn. Zonder tegenfpoet zullen die op haar 

 vijfde Jaar een vinger dik wezen , bequaamtotdein-oculeeringh , en in het 

 twaalfde Jaar , of ook wel minder , tot het voort-brengen van hare Vrughten. 

 Dit i^ de gemeene en zekerde wijze van zaayen^ waar door men deze Boo- 

 men kan op-queeken , en van jonghs-aan gewennen tot het dragen der onge- 

 makken , die haar door de ongeftadigheidt van dit Climaat konnen over- 

 komen. 

 Tegen het Doot dc konfl van uit-broeyen in verfche Paarde-mifch kan men deze 

 der'^omn e '^^'^^^^ '^^^"^ haaftigh cn kraghtigh doen uit-fpruiten. Wanneer het Zaadt 

 zladen.* cerft geweekt werdt in laauw water , daar verfche mifch , en een weinigh Sal- 

 peter in geftaan heeft , gelijkwy gezien hebben tot Noor dt wijk in HoUandty 

 by Sr.Borel, dat hy in een Jaar de Oranje-boomen uit Zaadt heeft doen 

 groeyen , tot de hooghte van twee voeten en een vinger dik ,bequaam om het 

 tweede Jaar te in-oculeeren : maar zoo haaft als de Zon naar 't Zuiden week, 

 en ons den aanftaanden Winter verkondighde , begonnen die teedere Quee- 



kelingen 



