H E S P E R I D E S. 23 



kelingen te treuren , als ongewoon de gewoonelijke ftrengheidt van onze 

 Herfft en Winter- vlagen , die haar als tegen dit quaadt ongewapent overvie- 

 len, en mef-eenen beroofden van alle gezontheidt; waar op eindelijk de 

 doodt volghden. Deze broeyingh is goet voor alle vreemde Zaaden, uit 

 heete Landen , om de Planten , die daar af voort-komen , te droogen tot een 

 HerbariumVtvum : maargeenzins is 't geraden ontrent het zaayen van de 

 Oranje-boomen, in 't welke men zigh zal houden by de wijze , hiervooren 

 verhaalt. 



Het twee-en-dertighfle Hooftdeel. 



Van het Enten. 



"Tx E voort-teelingh der Vrughten gefchiedt meeft op dryderhande wijzen , 

 -*--' door in-enten, af-zuigen, en enten met de botte, anders genaamt in-ocu- 

 leeren , of in-oogen. Om het eerfte wel te doen , moet den Stam , die men 

 enten, of in-enten zal, kraghtigh in wasdom zijn 5 op dat het in-gezette 

 Ent geen voedzel zoude ontbreken. Men zal hier toe verkiezen een be- 

 quame Tak, om het Ent af te fnijden ('tzy van een Limoen- of Oranje- 

 boom j } die niet te oudt , of te jongh zy 5 want het oude is onbequaam , en 

 't jonge te teeder , en volgens-dien isdeze waarfchouwingh , ten aanzien van 

 \ Oude. 



Gy Grindt , die hhr dees Ente zet t Cats Em^ 



- Hebt op ujiuk niet wel gelet -y biematan. 



TVant wie d'er oyt een gro&te Tak 



Op e enig jeugdig Boomke Jiak , 



Om dat , als met eenJheUe vlught > 



*ïe brengen tot een rajjen Vrught 5 



T)'tt gaat voorzeker al te ras , 



En mijl voor eeuwig zijn Gewas. 



Hier zal men twee-jarigh hout verkiezen, om niet temiflèn 5 alzoohet Tydt. 

 Jaarige te tenger is. In de Maand t van Mey fnijdt men het Ent tot op de 

 lenghte van twee Botten. Het gedeelte onder de laaghfte Bott zal weder- 

 zijds met een fcherp mesje wat plat gefneden werden 5 noghtans zoo, dathet 

 buitenfte deel des bafts niet af- gaat , dewijl die weder met die van den Stam 

 moet verèenigen. Naar het fnijden van het Ent moet men den Boom op be- 

 hoorlijke hooghteaf-zagen , en waar-nemen , dat debaft niet gekneuft werdt, 

 maar effen en gelijk zy 5 dan maakt met een fcherpe Beitel in 't opperfte 

 van den Stam een kloove, of fpleete , (^en fteekt daar in een palm-houte wig- 

 ge , op dat de gemaakte openi^h niet weder toe-nijpt,} fteekt daar het 

 Ent van boven nederwaarts in, tot aan het onderfteBot , zoo dat die een wei- 

 nigh boven den Stam uit-fteekt , voeght het werk te zamen , dat de bui- 

 tenftefchorflevanhetEnt, metdebuitenfte baft van den Stam netover-een- 

 komt 5 bewaart de quetzuure met goet Ent-wafch tegen het in-wateren en 

 andere ongemakken. Op de2^e wijze kan men Enten op hooge Stammen, en 

 op byzondere Takken , om vèrfcheiden foorten van Vrughten, zoo Limoen , 

 als Oranje-appelen op eenen Stam te doen voort-komen,'t welk door in-ocu- 

 leeren mede kan gefchieden. Dit Enten werdt door den Dighter Virgilim 

 aardigh befchreven, wiens woorden, volgens de vertaling van vanden Vondel, 

 aldus luiden : 



tMen 



