H E S P E R I D E S. 55 



moeten te vreden zijn , zoo is 't noodzaakelijk dat men haar te hulpe 

 komt met het toe-brengen van water, 't welk door den Regen, 'ten zydi^ 

 langhduurigh is , nietgenoegh kan gegeven werden , of belet, doordewijte 

 en breete van hare kroonen , die het Regen-water meeft ter zijden doet af- 

 vallen , om welke redenen de hulpe van'het bewateren ten hooghften werdt 

 vereifcht. Onder alle deelen dezer OefFeningh is dit geen van de mihfte , 

 enftaatvoor-eerfttelettenopdeverkiezingh der wateren , en ten anderen 

 op de tijdt wanneer men zal begieten. 



Ferrarïm ^die wy hier ook volgen) ftelt voor het befte 't zoete, en al- Watwatef 

 tijdt-vloeyende Fontein- en Rivier-water, als zijnde het door-dringenfle en 1^^°^/";, 

 gezondtfte 5 en daar na het Regen-water , 't welk in Bakken vergadert en be- Hefp"iib!^2! 

 waart werdt : ten derden , volght het Put-water , dat gemeenlijk kout "?• '♦' 

 enraauwis, vermenght met verfcheide gebreken en eigenfchappen , die het 

 metzigh ileept uit de onderfcheide gronden , waar door het op- welt : Nogh 

 minder in deughden is het water, dat uit moeraflige plaatzen komt : maar 

 het alderquaadtfle , is het gene dat van de ftil-ftaande Poelen , ook dat dik , 

 zout , brak , fvvavelaghtigh , en grof van deelen is , 't welk men tot dit werk 

 moet verwerpen, en alleen verkiezen 't geen hier boven is voor goet gekeurt , 

 te weten, het water dat een goeden reuk, zoeten fmaak, zonder eenigefly- 

 merigheidt , 't welk by Winter-tij dt lauwaghtigh , en by Zomer-dagh ma- 

 tighlij k kout is 5 want dit werdt geoordeelt, gezont en aangenaam, zoo voor 

 Menfchen, als vonr Rnnmen ^ dan her Riviet-en Regen-water overtreft alles j 

 wanneer dit genoegh te bekomen is, zal men het daar by houden. Daar zijn 

 Luiden, die verfcheiden mengelingen toe-ftellen , metMifch , Salpeter en 

 Water , om daar mede te begieten : maar alzoo wy dat in'c gcH-ooftdeel 

 verwerpen, en hier voor van hebben gefproken, zullen het daar by laten. 



Na de verfcheidenheidt der Tijden moet men zigh reguleeren , om de Tijd^; - 

 Oranje-boonien te begieten , by heet en droogh weer gefchiedt zulks om den 

 tweeden of derden dagh, tegen den avondt.wanneer de Zon is aan het onder- 

 gaan, en de Boomen niet meer befchij nt 5 want indien het op het heetftc van 

 den dagh begoten werdt , zoo zoude dat een groote ziekte veroorzaken, 

 daarom waght men tot den avondt , om reden , dat de hitte der Zonne den 

 gantfchen dagh op deWortelen der Boomen is gevallen, en de zelve daar 

 eenighzins door te verfriflchen. Deze begietingh zal met voorzightigheidt 

 gefchieden , alzoo dat de Aarde matigh voghtigh gehouden , enniet al te natj 

 en tot flij kaghtigheidt gebraght wert, ook moet men de Stammen mijden, op 

 dat die door het water , 't geen daar tegen komt , niet verkouden , vervuilen , 

 mofchaghtigh 5 en tot een quynende ziekte geraken , en ftaat voor-al waat 

 te nemen, dat het water, waar mede men gieten zal , moet in de Zon ver- 

 warmt zijn al eer dat het gebruikt werdt, overmidts het koude water de Boo- 

 men zeer fchadelijk is , daarom gebruikt men Tonnen , of houte Bakken , die 

 van de Zon den ganfchen dagh befcheenen , en waar in daaghs te vooren het 

 water in-gedaan, al-eer het gebruikt werdt. 



De tijdt, wanneer deze begietingh begint en eindight, is hier te Lande 

 in 't gemeen van Mey, tot het laatfte van Auguftus, ofwel eenweinigh langer, 

 nadat het natte, koude, of heete dagen zijn. 



Men moet in dit werk dezen algemeenen regel houden , die hier boveü 

 eenighzins is vermaant , te weten , dat men deze Boomen niet al te veel be- 

 giet 5 want indienze te nat gehouden werden , verkoudt de Wortel , en 

 werden geel van bladeren 5 al te groote drooghte is mede fchadelijk, zoo 

 dat de matigheidt hier moet werden waargenomen , 't welk men genoegh 



K be- 



