HESPERIDES 35 



D'Oranje-boom is iiet voor - verhaalde qiiaadt mede onderworpen 5 o.anie- 

 waarom die als den Limoen-boom in dit geval moet gehandelt werden -. Maar ^°'""' 

 nogh heeft zy iet byzonders , datze aan de voor-einden van de takken veel- 

 tijdts zeer dighte kribbelige en menighvuldige kleine fcheutjes voort- 

 brenght , (inzonderheidt die met gekronkelde bladeren ,} welke het voed- 

 zel te kraghtiger uit-mergelen , en vorder fchieten van jonge looten verhin- 

 deren , en den Boom te veel doen bloeyen , waar door ten laatften een uit- 

 teeringh werdt veroorzaakt 5 om dit voor te komen , werden die overvloe- 

 dige fcheutjes in haar begin uit-gebrooken , en maar twee of dry ten hoogh- 

 ften by-een gelaten 5 of indien men bevindt , dat deze fcheuten te veel zijn 

 gebleven , werden die op den algemeenen fnoei tijdt wegh-genomen , ten 

 einde de aanftaende nieuwe te kraghtiger mogen voort-komen. 



Wanneer men gewaar werdt, dat den Limoen- en Oranje-boom beginnen Af-nemén 

 op te houden van groeyen , en in gebreeke blijven van nieuwe looten te fchie- Kroot"" 

 ten , 't welk teekenen zijn , dat de groeyende kraght is af genomen^ , zijnde 

 veroorzaakt door het overvloedigh bloeyen en Vrught dragen , zoo zal 

 men den gantfchen Kroon , tot op een hand-breet , af-houwen , en den Boom 

 (gelijk hier voor in 't aghtfte Hooftdeel isgeleert) in verflche Aarde ver- 

 planten , na de Wortelen wel gezuivert zijn 5 waar door de zelve als tot een 

 nieuw leven geraakt , en men verkrijght alzoo , in plaats van uit geleefde, 

 wederom jonge jeughdige Boomen. 



Dit Snnpi-vverk moet ter handt genomen werden in de voor-tijdt , te Tijdt. 

 weten , zoo haaft de Boomen uit de Winter-plaats komen , en volgens Fer- 

 rarii leeringh , met een af-gaande Maan : maar tot het wegh-fnijden van ver- Hefp. Ub. 6. 

 dort , of verftorven hour en zal men geen tijdt aanzien , dewijl dat moet "^■''^' 

 wegh-genomen werden , zoo haaft als het zelve gezien werdt. Tothet af- 

 nemen van den gantfchen kroon , kan men geen Jaaren voor-fchrijven, alzoo 

 alleen op de voor- verhaalde teekenen daar omtrent moet werden gezien. 

 Het gereetfchap , dat men tot dit werk van nooden heeft , is een Snoei-beitel» 

 houten Hamer, kleine Zaage, krom Snoei-mes, en Ent-wafch, om de ge- 

 maakte Wonden voor het in-waateren te bevrijden , en het genezen te be- 

 vorderen. 



Het negen-en-dertighfte Hooftdeel. 

 Van de Middelen tegem verfcheide Gebreken , en Ongediert. 



/^ Elijk de Menfchen en Dieren haar Ziekten , Quaalen, en Vyanden zijn 

 ^^ onderworpen , alzoo mede de Boomen en Planten , die noodtzakelijk 

 daar tegen door hulp-middelen moeten geredt, en befchermt werden, indien 

 men de zelve by hare welvaart en gezontheidt wil behouden. 



Degemeene Ziektens , die wy hier te Lande bevinden , zijn het Gommen , 

 geel werden, luizen, verrottingh en verouderen : Wat het eerflebelanght, Comnien; 

 ichijnt zijn oorfpronk te nemen uit eenige quaad-aardige koude taaye ftoffè , 

 't welk de natuur zoekt quijt te werden, en op d'een of d'ander plaats uit- 

 werpt , in een taaye en fcherpe voghtigheidt, die alles ("waar zy langhs henen 

 vloeidt) in-eet , en bederft : daarom , zoo haaft men dit quaadt verneemt, 

 zal de begomde plaats met een fcherpMes tot op het gezonde hout uit-ge- 

 fneden werden , de uit-gefnedenWondebeftrijken metKalkenTurf-afch, 

 die te zamen met Regen -water tot bequame dikte vermenght zijn j en 



dan 



