HES PER I D E S 57 



köüde , alzoo het zelfde hardtfte Winters tegen-ftaat , en wat middelen wy 

 hebben aangewendt, om deze ziekte te verdrijven , zoo is alleen bevonden 

 het eenighfte, de Boomen fchoon te maken vanhaar vuiligheidt, meteen 

 Spönce in Regenwater nat gemaakt , waar mede de bladeren en takken i;i de 

 voor-tijdt , al-eer de zelve begonden uit te fchieten , lieten afwaffctien , 

 enhierdoorisditquaadt t'eenemaal overwonnen, dat anderzins maghtigh 

 genoeghwas om de befmette Boomen gantfch te verflinden. 



Nu wy hiervan bevrijdt zijn , hebben ook andere ditgeringh middel niet 

 willen verbergen , maar daarom wat langh gevveefl in 't verhalen van zooda- 

 nigen fchaadelijk gebrek , en zijn geneezingh. tegen de verrottingh in de Verrotting. 

 Stammen en takken der Boomen, is niet andecs te gebruiken , als 't geen hier 

 boven van het gommen is gezeght. 



Wanneer een Boom komt te verouderen , datze geen jonge loten te voor- Veroudc- 

 fchijn brengt 5 maar allengskens van boven af verderft , zoo is het eenighfte '*""■ 

 middel, in de voor-tijdt de gantfche kroon, totopeen hand-breec hovende 

 in-oculatie wegh te nemen , op datze wederom uit-fpruite , en als door een 

 nieuw Gewas tot haar eerftejeught, en frifle kraghten magh geraken, gelijk 

 hier vooren is aan-gewezen. Nu ftaan ons aan te merken de uitwendige 

 Vyanden , die de Hejperife Inwoonders komen beftormen en ontruften, 

 te weten , de Mieren , Oorwormen , en Spinnekoppen. 



De twee eerften befchadigen deze Boomen vooriiamentlijk aan haar Mieren en 

 jonge fcheuten en blommen. Hier tegen zijn veel middelen bedaght 5 Fer- ^IZ""" 

 rarim wil, dat men afch om de Stam ftrooye, of dat men boom- wol , in fteen- Hefp! Jib. z, 

 olie vet gemaakt, daar om zal leggen, ten einde, dat door den ftank dit Onge- "f" '^■ 

 diert zoude te rugh keeren : Maar by onzen tijdt hebben wy beter wapenen 

 gezien , tot af- weeringe van deze quaad-aardige gaften , te weten , loode Rin- 

 gen van een hand-breet wijdt, die in 't ronde om den Stam waren aan-een ge- 

 maakt, met een diepte van een of twee duimen , welk vol water werden ge- 

 houden _; waar door den Boom als met een Water- graft omsingelt is , die den 

 wegh tot het op-klimmen van dit ongediért verhindert , en alzoo tegen deze 

 Vyanden befchermt blijft. Deze vondt is eerft voor den dagh gebraght door 

 den Heer Joan Roeters , in zijn leven Secretaris der Scadt AmfteUam , en 

 groot Lief-hebber dezer Oeffeningh. Voorts hebbcQ andere haar Boomen 

 op bankjes geftelt van een half voet boven de grondt, welkers voeten van 

 dikke blokjes gemaakt, in balkjes ftaan, die vol water gehouden werden, en 

 dezefchadelijke heeften van de Boomen af-keeren. "Men kan de Oorworm 

 men, die de jonge teedere fcheuten af-eten, en fchenden 3 ook met lappen van 

 rouw lijnwaat in de Boomen te leggen ^ vangen , en zoo In toom houden. 

 De Spinne-koppen befchadigen de Limoen- en Oranje-boomen met het t'za- Spinnekop. 

 men-fpinnen van de bladeren , en het by-een-rukken van dejonge fcheuten 5 ^^"" 

 waar door de bladeren fwart , vuil , en in haren wasdom verhindert werden , 

 de eenigfte remedie tegen dit quaadt, isj de zelve te vangen , en alzoo deze 

 Geweldenaars verjagende , om het aangenaam Boom-gewafch van zulken 

 vuil gefpuis te bevrijden. 



Watbelanght andere ongevallen van Winden en quade Lughten , daar van Tegen 

 is hier vooren geleert , hoedanigh die behooren geweert , en tegen-gegaan te 'ï"^'^^ w'»- 

 werden. '^^"* 



Wanneer de Boomen byWinter-dagh in huis ftaan, zoo werden die wel Tegen dé 

 gèplaaght van Muizen en Ratten , om datze by geen water konnen geraken , buizen erf 

 waarom niet ondienftigh is de Winter-plaats niet eenige Vallen , enTeften ^*"'°' 

 met water te voorzien , op dat dit ongediért gevangen , of haren dorft gelaafc 



L wërdt, 



