Il 



40 NEDERLANTZE 



want het gebeurt hier te Lande by zommige flappe Winters , dat de glaazen 

 gantfche dagen open (laan, en daarom dient voor een algemeenen regel, zo 

 Openen langh het fchoon Weer is , en niet en vrieft, zullen de Venfters naght en dagh 

 der*ven!" ^'P^" blij ven , tot half November , en dan zal men die des avondts voor den 

 flwen. ondergangh der Zonne fluiten : Maar als het miftigh , mottigh , en vriezent 

 Weer is , zal men die toe houden , en het moet een Oeffènaar niet verdrieten 

 de Venfters te openen en te fluiten , al was het veel malen op eenen daghj 

 want hoe de Boomen meer verlught werden , hoe het beter is , om zoo alle 

 verftikkingh en befchimmelingh voor te komen. Wanneer het nu begint 

 te vriezen , dogh niet zoo fterk , dat de Vorft in huis komt , opent men alleen 

 bydaagh de houte Venfters of Luiken , ten einde, dat de Zon in de Winter- 

 plaats Ichijnende , de Boomen en Vrughten magh verquikken 5 en tegen den 

 avondt , voor Zonnen ondergangh , moet men de zelve weder fluiten , om by 

 naght niet fchielijk van de koude overvallen te werden. Als nu de Vorft 

 begint toe te nemen , zal de Winter-plaats teenemaal geflooten blijven , en 

 men moet maken, dat daar geen toght-gaten zijn, waar die nedervalien doen- 

 ze groote fchade , en veroorzaken , dar het eerder binnen 's huis ys maakt. 

 Niet-te-min , als het op de middagh fchoonenZonne-fchijnis , magh men 

 de zelve door de glaazen wel binnen laten , en vertrokken zijnde , wederom 

 dight fluiten. Wanneer het nu zoo fterk vrieft, dat binnen 's huis niet langer 

 hcTÏ 'er*'^ '^^'^^^^ vyer ftooken is te houden , 't welk men gewaar werdt door het ftelien 

 aokou"" van eenige Teften of Potten met water , hier en daar in de Winter-plaats , en 

 men bevindt, dat het begint ys te maken, als-danishettijdt omvyerinde 

 Kaghgel-o vens te brengen, 't welK gemeenlijk gefchiedt des morgens vroegh, 

 en des avondts omtrent negen uuren. Maar indien 'c gebeurt , dat het by 

 dagh met deze twee vyeren niet is te houden , als-dan moet men op de mid- 

 Gemee- dagh mede ftooken , en in dit vyeren dezen algemeenen regel houden : zoo 

 "*" *fyc- langh het water in de Teften niet bevrieft , behoeft men geen vyer te maken , 



om te ' 



en wanneer het water tot ys werdt , moet men niet fterker ftooken , als dat 

 men ziet het ys los werden , en de Vorft daar op niet kan vatten 5 want indien 

 men te heet vyert, zal het meerder fchade doen, als of het eens in de Winter- 

 plaats quam te vriezen, 



't Is my eens gebeurt, dat de Vorft de Boomen by naght overviel, en dat 



Bladeren en Vrughten ftijf ftonden , als of die wit berijpt waren , 't welk door 



onaghtzaamheidt van den Hovenier was veroorzaakt Om dit ongeval 



wederom te redden , wierdt in de Kaghgel-ovens, langhzaam vyer gemaakt , 



en niet ten eerften heet geftookt , door welke zoete aan-groeyende warmte , 



de bevroore Bladeren en Vrughten allengs begonden te ontdooyen , en tot 



haar voorigen ftant geraakte ^ jahebbe nooit meerder rijpe Vrughten gehadt 



als op dat zelve Jaar van i ö<58. Het gevalt ook wel , dat het in de Winter- 



voghtig- plaats , boven aan de Zolder (wanneer men eenige dagen after-een vyer 



Winter-'^*' ftookt , zondct dat de Venfteten geopent Werden , wegens den geduurigen 



plaats. Vorft} veel droppelen waters hangen , welke op de Boomen nedervallende , 



daar groot quaadt by-brengen 5 namentlijk , befchimmelingh aan de takken , 



en het af-vallen van Vrughten en Bladeren , waar tegen men moet voorzien , 



en dit niet een Schippers Dweil op een ftok, dagelijks af-nemen , en zoo haaft 



de tijdt het eenighzins toe-laat, deVenfterente openen, omdezevoghtige 



dampen, die uit de Aarde op-rijzen , te doen vertrekken ■ want door het 



Tijdt om langh toe ftaan van de Deuren en Glaazen blij venze beflooten. 



giwen rt °f '^^^^ voor-verhaalde wijze moet men zigh gedragen. In tijden 



openen, van Vorft , die nu op-houdende , moeten de Venfteren weder open , om de 



Boomen 



