3fc AD LECTOR E M. 5 



IbSf t ... - . 



f * 5 "manum, ccelum perpetuo & uniformi motu Semnlari j ighes perpetubs , dedutlra quafi aftfe 



face, accendere ■, ventis, pluviiS; iridibus, fulguribus , tonitrubus , minari j aerem in ununi 



coa£tum librare ;aquasin decliveire folitas 5 in fublime propellere; monftra&: novas fpecies 



formare ; lapides preciofos fundere > corpora in fua principia , plumbum in hydrargirurn, 



ferrum inliquorem rubiginofum refolvere ; arbores argenteas & aluminofas fubito produ^ 



cere ; plantarum incrementa retardare vel aceelerare ; eafdem in feipfas transmutare ; ex ci^ 



neribus refufcitare ; facultate purgativa , &: venenata imbuere j ex ftupidis , lignis , & mine- 



ralibus, Deos, ccelites, heroas, Aquilas, columbas, mufcas , mundum adeoqueipfum eflfor- 



mare , iifque animam infpirare ; oculum fyderibus inferre > exilibus ftupendam molem ada-* 



ptare -, Mufica affe&is varios excitare & fopire jdaemonum denique apparitiones , fpeclrra, 



&nefcio quas ?n\vfjiop<pie^ ad inftar Morganse Rhegineas in freto Mamertino , de qiia inge- 



niofiflimus Kircherus,Artis Magnse Lucis & umbra: 1. io. c.i . agit, mentiri. An hxc abfque 



nauraliumeognitione peracfa? Falleris. Non poteft agricola fuum agrum beneprofcin- 



dere, effringere , tertiare , occare , runcare, farrire : non hortulanus fuum hortum plantare, 



opilio ovibus profpicere ; pecuarius pecori fubvenire ; venator feras fe&ari j pifcator fqua- 



migero gregi inftdiari j auceps aviculas allicere j &c. abfque hujus fubfidiis ii fuerit. Hujus 



beneficio convenientia animantibus. Adamus nomina impofuit : & Caini pofteritas artes 



fabriles invenit. Non eft ergo mirum, &: Salomonem tantum huic ftudio impendifTe, ut de 



plantis &: animalibus libros 9 quos nos periiiTe dolemus , Urreta in Bibliotheca Preteganis 



liabere nugatur, fcripferit ; tantum & Alexandrum M. indagandi Animalium per Ariftote-^ 



lem natura , fumptum , ut fumma ad plura talenta excreverit : tantum & prseterito feculd 



Francifcuml. Gallorum Regem,ut Gy/huw & Be//omufo >viros eruditiflimos , &quorum 



quardam in hac materia fcripta eXtant , in remotas Europse partes , quin Afiam & Africam 



miferit. Hujusetiam fmedubioadmirationefatl:um,qu6dpra?ter Reges &Principes,pra> 



cipui Philofophi in eam inquifiverint, & pofteritati commendarint. Habemns prxter eos, 



quosinBibliothecis, Alexandrina, Conftantinopolitana, Pergamenfi , & aliisperiifledole- 



hius 5 quique forte adhuc cum blattis & tineis confli&antur,inter veteres Geographos, Ari- 



ftotelem, Theophraftum, Diofcoridem, J£lianum, Oppianum , Columellam , Varronem, 



Palladium, &c. & qui omnium inftar eft Plinium , cujus Solinus fimia appellatur ; inter re- 



I centioreSjGefnerum Germania^Plinium ; Aldrovandum, Wottonum,Turnerum,Moufl:e- 



tum, Agricolam, Boerium, Baccium, Ruveum, Schonfeldium,Freygium,Mathiolum,Ta~ 



bernomontanum,BauhinumXimenem, Buftamantium, Rondeletium , Bellonium , Ca> 



iium,Thevetnm,Marggravium, Pifonem, abHorto, &c. & qui utriufque India? Naviga- 



tiones fcripfere. Hinc fir, ut fsepe mirari foleam, quod nullam huic Hiftorise in Academiis, 



Bononienfem fi eXcipias (in Wittebergenfi quoqtie eam csepit urgere. Q.Sperlingius) Pro^ 



feflionem aftignatam videam : & malimus fa?pe inter quxftiones de generahbus motis con- 



fenefcere,nullivita: generi prompti, quamnaturxabditafcrutari, quxomni inferviunt.Et 



tantum de Hiftoria naturali. De Labore meo hsec paucishabe. Totam me naturalem hifto- 



riam pertexere conftituifle, fi mihi ad tantas curas Deus vitam producere voluerit, eamque 



ex vaftis lllis tam recentium quam antiquorum , Plinii inprimis , Ariftotelis , Oppiani , Gef- 



heri & Aldrovandi, volumirubus excerptam, & brevioribus gyris inclufam, ut te quaftfcri- 



pta introducerem:illa prsecipue qua^ ad naturalium cognitionem fpeclant oimflls aliis attm- 



gere^ netediftraham : ordinem quimihividetur commodiflimus fequi } ut memoriatua ju- 



vetur .- Paralipomena ex recentioribus illis inprimis qui Indica nobis dedere, addidifle , ne 



quid omiflum effe conqueraris : in defcriptionibus atithorum ipforum pla?ru mque ver bis u^ 



ti, fa:pe & breviora capita inferere,ne quid fecus acceptum occurrat : Authorum lcca etiam 



ab iftis neglecla adjecifTe, ne te ab his abduci per compendiajmagineris : Figuras & quidem 



elegantes ut Chalcographus adjiceret perfuafi, ut defcriptiones facilius conciperes , & im- 



prelTam memorise imaginem, fpecie ipfe vifa depromere poffes. In hoc de Pifcibus voliimi- 



ne adje&os quofdam ex Schonfeldio, habebis : Liber vero quartus ex Marggravii 5 in cujus 



nimis matura morte , ingentem Refp. literariajafruram fecit , HiftoriaBrafilia^ naturali to* 



tidem verbis depromptus eft. Cur ad fuas claifes reducinon potuerint , dixi. His interim 



fruere, ftudiofeLe£tor, & ad fequentesnundinas , Avium, Quadrupedum , & Aquatico- 



tum , Exanguium , quse jam parata , Hiftoriam expeclra. Bene vale , & ftudiis noftris fave. 



Dabam LefznsePolonorumexMufaro, incureotideNativitatisSalvatorishoftri, Anno 



i n- 



