i8 



HISTORIA NATURALIS 



Tab IX. 

 3-4- 5-6 



Arift.H.A, 

 l.f.c. 5. 

 Plin. H.N. 

 1. 9. c. 24. 

 Athen. 

 Difponf. 



1-7- 



Arift.H.A 

 1. 4. de par- 

 tib. c. 3. 

 Carctan.l.7. 

 de rer. va- 

 rietat.c.37, 



molefta. Speciem aliam Gallus quidam Vene- 

 tiisdefcripfit. Iconem exhibeo. Forma, in- 

 quit , in orbem vergebat. Corio fine fqam- 

 mis , &c. 



An huc Pifcis Cadamufti fuem referens 

 dolium craflitudine , duo longitudine fupe- 

 rans , formse obrGtundse , fuilla cute , Oculis 

 parvis ,edentulus , loripes ,branchiis brachii 

 menfuram excedentibus ,caudaloiiga, &la- - 

 ta fpe&et, aliis judicandum relinquo. 



ARTICULUS III. 



De Cartilagineis planis. 



PUNCTUM, I. 

 De Torpedme. 



A Bfolutis Cartilagineis longis , ad Pla- 

 •£*> nos progredimur, primus occurrit Tor- 

 pedo, qujg vetenbus Grsecis w§& & vd,QK<t 3 

 ad differenuam aflfe£tus,3#A«*a n .* ; modernis 

 T^^/i/^&Margotir, Alberto Stupefaclor ; 

 mixtobarbaris , Torpsgo, Terpgo, Stupor,fiu- 

 pefaciens & fiupefcoi r, dicitur. Px Cartila- 

 ■ gneis planis efTe , ex Ariftotele & Plinio ha- 

 bemus . Lsevem , apud Athenaeum legitur. 

 Corruptus Ariftotelis locus ex quo colligi- 

 tur fpinofa. nec vacat errore Cardanus. Duo 

 olim ipfius genera. Nigrum quod ad capi- 

 .°tis dolorem commendatur, & mbrufFum,feu 

 ad rubricae colorem accedens. In Maculofas^ 

 & Non maculofts optime difpefcuntur. T ria 

 illarumgenera. MacuUm quibufdam diver© 

 farum figurarum & atbicaates , huc & illuc 

 fpargumur , in quibufdam quina* rotundae, 

 nigricantes, pentagoni figura locata?, oculos 

 tam egregierepradentant , ut Oculatam Pli- 

 nius dixeritj benedic~tum Bellonius defen- 

 derit. Ommum corpus ii caudam exceperis 

 orbiculare eft, fenas libras vix excedunt, mol- 

 ]i&lubricacuteteguntur. Ventereft fubal- 

 bidus, dor/um fubQa.vum , &adrubrica?fa- 

 bnlis colorem accedens , partes quse ad cau- 

 dam mediis corpulentiores apparent.ha? car- 

 cilaginem quandam tabidam in feipfis habe- 

 re videntur. Ore fnnt in fupina parte parvo, 

 ante quod foramina duo odores deferunt, 

 dentibus minutis & ferratis. Ociilis in fupe- 

 riore parte anterius exiguis , quos retro fora- 

 minaduo, ip(isgrandiora,patula, &inpala- 

 tum pervia. Cerebro non carent. Ltngua 

 deftituuntur: Branchia in medio funt corpo- 

 re(obipfius tenuitatem adlateralocarinon 

 poterant) utrinque quinae & dete£tae , qua- 

 rum orificia parva & femicircularia , tenui 

 quadam cuticula conteguntur : //^^ juxta 

 caudam dua; ; proreliquis latitudine utun- 

 tur, & utrcquefui corporis femicirculoqua- 

 fi pinnis natant, podex in caudae exortu, ipfa 

 brevis & latiufcula. Intus Carnofum habent 

 ventriculum : intefiinum breve & amplum. 



Feliis vefica illaque magna hepati committi- 

 tur & dextro annexalobo , in finiftrum quo- 

 que venulas quafdam immitttit.£/*# eft par- 

 vus&fubrubens. Uterus oblongus & bifi- 

 dus. Habitantmmzxi, locisccenofis. repe- gPF 3 »^ 

 "riuntur&iriNilo. uthaudmale in Marinas Athen°*" 

 etiam & Fluviatiles, diftinxeris. Pifcibus ve- ^ipn. !. 7 . 

 fcuntur , quos aftu , ut poft dicam , capiunt. 

 Panunt circa aequinoctium , &quidem ova PKn.H.N. 

 intrafe pramiollia , quse in alium locum uteri A?ift. h.a. 

 transferunt , & excludunt. Sic animal pa- L* ci*. 

 riunt, pvaconcipunt. O&ogenos fcetus ha- 

 bens, inventaeft. Hyemepropterfrigusin 

 terra latent. Latitudine fua quafi geminis 

 pinnis feruntur , natant fed aeere- , nam vutve oppim 



*h m- * > n v Hal.l.z.r. 



I6^.dvjr l n /3<z<pvvcvlcq , pgra tarditategravan- 5 g % 

 tur. ideo QxXhu Ki^aXilw , k, mKvfxvxocvov 

 Natura conceflit. Singularis ipfis torporem 

 vel tremorem inferendi , unde nomen ha- 

 bent, facultas. Merfas in limofe occultant Piin. h.n. 

 &: pifces, qui fecuri fupernatantes obtorpue- l ^tnl 

 re, corripiunt. Iidem procul & e longinquo, Halieut.l.z. 

 vel fi hafta virgave attingantur , quamvis Arul.H. a. 

 praevalidoslacertos ,torpidos , & quamlibet 1.9- c-?7- 

 ad curfum ^eloces pedes , alfigatos reddunt. if^ m ** 

 Et illi,qui rete, in quo una ex iis capta fuerit, 

 attigerint,torporempatiuntur, quod^Elia- ^'»a n - H - 

 nifide didumfit: & fi inter mortuos pifces ■ 9,c " 14 * 

 vivens Torpedo i"eCe moveat , qui ta£tifue- 

 rint, interno quodam motu cientur , ut vide- 

 antur vivere,quod Godignus derebus Abyf- 

 finis prodidit. In totone corpore , quod Sal- 



| viano placet , an parte , quod Diphilus , Op- ^ tnen : . 



! pianus & Cardanus prodidere , incertum. oppian. * 

 Exiguam plerarumque, quasque quavis cor- Ha '- liii - 

 poris excitatione refellaturj nectotumcor- v ' 5y ' 

 pus infeftantem,Gilhi & Kircheriexprientia 

 docemu r , ut v el inde Albertum , qui hoc ve • 

 neno hominem interfici prodidit , refellere 

 liceat. Caufam in ca:cam facultatem , quod 

 mortua eadem deftituitur, conjecere ahi ; in 

 narceticam & infenfibilem qualitacem, ner- KircIierus 

 vis & maiculis contranam alii. amsp.d. 



TJfus Torpedinisin cibis commendatusa 1-4- 

 Galeno & aliis , quod carnem mollem, jucu- ^ 1 -!. 3. de 

 dam, & mediocriter per ventrem fubeuntem 

 habeat ; a Diphilo & aliis rejecTrus eft. Partes 

 duntaxat qua: circa caput laudantur. Vene- 

 tiis ne in fo . o pifcario vendatur , pradfecti fa- 

 nitatisauthontate cautum eft. Genux,Maf- 

 iiiia:, & alibi a tenuiore fortuna experitur. In 

 MedicinA diuturnis capitum doloribus ad- piofcorid. 

 movetur : & fedem prociduam coercet. n C ™™' 7m 

 idem apud Marcellum Empiricum invenies. 

 forte & arthriticos demulcet ; eodemque 

 modo Anteroea Casfaris libertum fuprafi- 

 dem podagram curafle , Scribonius Largus 

 teftatur.& Diaturpaenos ceratum apudyEgi- 

 netam ad podagram habemus. Mirum , fi ^- ^- 

 verum, quod de ea Plinius , fi capiatur cum 

 Luna in libra fuerit , triduoque affervetur 

 fub dio , facilispartusfacerepoftea, quoties 



hepar pallidum, & in duoslobos divifum. j inferatur. forte quod velut induciis dolo- 



rum 



