50 HISTORIANA T U R A L I S 



* linius in Medicina invenifTe ufum teftatur. 

 Nam cinerem e capite falfae , addito melle, 

 verendorum puftulas difcutere. eundem ad- 

 mixtofale, cunila&oleo vulvae mederi, & 

 fuffitione fecundas extrahere prodidit. 



ARTICULUS VIII. 



De Channe , (f Canadella. 



Tab. XIV. 



JO. II. II. 



Aldrov. 

 de Pifcib. 

 1 1. c.9. 



Arift.H.A 

 1.8.-C. 13. 

 Oppian. 

 Hal.I.r.v 

 124. 



Galen.dc 

 Natur.fa- 

 cult.l.3. 

 Arift. K. A 

 1.8. c.z. 

 Arift. H.A 

 I.6.C.13. 

 &I.4.C.11 

 Plin.H.N 

 1-o.c 16. 



Han n e Graxis x™ v i ^ fcemina, x<*.w<§* 

 fimas, dicitur: (^v^&c^wicorru- 

 ptum efle videtur) quibufdam HiatuU ab hi- 

 andonomen inditumhabet, nonquodmo- 

 riens tantum hiet , utBellonius credidit , fed 

 quod mandibulas ita conftitutas habeat , &: 

 perpetuo hiare videatur. hinc Epichar- 

 mus fAepxhoxdfjtpovas vocavit. ASpeufippo 

 Percas & Phycidi ob colorum varietatem 

 confertur. Unde Ariftoteles citante A- 

 thenaco , 7TBixLXipv()pov ^Xcuvow , & mmiXc^. 

 jgapfAov appellavit. De flgura nihil apud 

 veteres occurrit. Tantam ei cum Perca fimi- 

 litudinem tribuit Bellonius , ut pifces pene 

 eofdem efie credas^ & pro iifdem vendantur. 

 Salvianus roftriacumine, pinnarum fitu, nu- 

 mero, & figura, oculis , branchiis , cauda, at- 

 quepidlrorato corpore, Perca? & Phycidi fi- 

 milem Channen prodidit mediocritate oris, 

 parvitate dentium, tenuitatecapitis,exigui- 

 tate Squammarum ovata totius corporis fi- 

 gura, Percoe. Colorumvarietate, inferiore 

 maxilla, & branchiarum aculeis , manifefte 

 ab utroque diftinguitur. Tergus Channse ex 

 rubro minus quam illarum nigricat. Venter 

 &: latera violacea quodam albedine notata 

 funt. Pinna dorfi flavet , quse vero in imo 

 ventre eft , & cauda, rufis maculis infignitur. 

 Ab oreper branchiarum opercula & latera, 

 rubra? qusedam lineae ,* neque squalis latitu- 

 dinis, neque sequis diftin&as intervallisufi- 

 que fere ad caudam deducuntur. Maxilla 

 inferior non folum rubet,fed fuperiore eriam 

 prominentior eft.ideoperpetuo hiare viden- 

 tur. In pofteriore branchiarum operculi par- 

 te duo funt aculei albi & acutifllmi , non ma- 

 gnitamen. quibus Phycides & Percae defti- 

 tuuntur. Ventriculum & inteftina ampla 

 habet, ^/^rfubalbidum. lienem {ubrubrum. 

 Calados in capite gerit, quod ex Bellonio ha- 

 bemus. Locum ipfi in pelago Ariftoteles afli- 

 gnavitj fed Oppianus in faxofis cfegere do- 

 cuit.nec pifcatorum experientia abludit.Sola 

 carne yefiitur carcinis inprimis , &: dum per 

 impetum pifces infe&atur, faspe inosven- 

 triculus procidit. Sexm difcrimen ambi- 

 , guum in eis. Omnes enim vulvas habere 

 traduntur. & omnes ovis capiuntur gravi- 

 dae. Rem feita habere, ex plurimarum fe- 

 £tione Rondeletius didicit , inufitatumque 

 hunc conceptum plurimae horum pifcium 

 fcecunditati adfcribendum retur. Mare ova 

 perficit, ckvicemarisfungitur. De Cana- 

 della, (fic Martegue ftagniaccolis voca- 



tur) ficBellonius : tiguftico mari cognitifli- 

 ma Canadella elegantem ac varium habet 

 eoiorem, &c. 



ARTICULUS IX. 



De Hepato. 



pifcemquiGrsecisacolore & magniuidi- Tab.xiv. 

 A fte hepatisHepatus,a colore rutilo & fub- n ' I4 ' 

 obfcuro teGias vocatur , Hermolaus jecur 

 marmum> Gzzyeeorinum, Galeni interpres 

 jecorinum nominat. Diverfum ab Hepato mi^m.p^ 

 iEIiani , pifce brevi & oculis conniventibus, L ] * c ' * 7 ' 

 .cujus pupilla? ad cyanseum colorem acce- 

 dunt,fequentia oftendent, An ille, quic* iEiian.H.A, 

 ■mg f*6%ois t>7$ fyhrfa , habitat , quia ad natan- 1 9- «■ 1% 

 , dum , quamvis magnus , fegnis , circa latibu- 

 ' la fua duntaxat volutatur , idem fit , aifirma* 

 ri vix poteft . Defcriptionem fi fpectes , Pha- AthcnJ.3. 

 grum Erythrinum ekHepatum pro fimilibus & L 7 ' 

 pofuere veteres y fed illum roftro breviorem, 

 ferratis dentibus , colore nigro, oculis habita 

 totiusrationemajoribus,caudamaculanigra 

 infigni , corde trigono , eodemque quod de 

 fupremaforteparte, quamWAev epteGovdb- 

 fdda vocat Ariftoteles , fumendum eft , niil 

 dehepatepotiusiddicidebeat, albo, felle 

 nullo , additum : nec omifllim calculos in 

 capite gerere, folitarium efle, Sc paucas ven- Arift. h. a. 

 triculi appendices habere. Ux notae an Bel- l% - *' 17 ' 

 loniano, quiGefnerodefcribente, Pifciseft 

 undequaque ferme rubicundus , circa ven* 

 trem albicat. in dorfo dimidia fui pofteriore 

 parte tribus maculis atris notatur , ulti- 

 ma caudam attingente addente Bellonio. 

 Squammis integitur afperis. Dentes babet 

 quam Phycidis obtufiores , qui pe&inatim 

 coeant. Calculcs in capite gerit,penes le£to- 

 rem fit judicium. Aldrovandus hunc cujus 

 icon apponitur, ponit , & RondeletiiHepa- 

 tum, qui modernis Gracis $u.7wf(& verum 

 Hepatum efle opinatur. Et fane pifcis eft 

 Pagrofimilis , oculis majoribus, quam pro 

 rationecorporis utMelanurus ; colore ob- 

 fcuro feu ex caruleo nigrefcente , pinna- 

 rum numero , fitu aculeifque Pagro firni- 

 i lis, latioremajorequecauda, inquamacu- 

 lam Melanuri inftar nigram habet. Dentes 

 ipfi non lati fed rotundi & ferrati , Branchias 

 utrique quaterna? , ventriculus cum appen- 

 dicibus quatuor magnus. Inteftina tenuia , 

 hepar album fine felle , cor angulatum , in 

 cerebro lapides duo. Verbo , optime cum 

 illo quem ex veteribus defcripfimus con- 

 gruit. Moribus videtur eflfe infulfis, & parum 

 ad vindi£tam pronus , quod apud Athe- GaJcn.!.-. 

 naeum facete Eubulus innuit. Carnis in me- j? e Aiim. 

 dio durx & mollis efle, apud Galenum legi- iCat " 

 mus. Frixi & pauco fale afperfi in cibo funt 

 fuavifiimi. Hepar tritum & emplaftri modo 

 impoftum , omnem tumorem & podagram 

 fanare mentitur Kiranides. 



A R T i 



