D E PlSCiBUS. 



5-5 



3entur. Duas in tergore gerunt pinnulas, 

 iitrimque ad lateraunam. Dentibm carent,ut 

 Harengus : Cor exiguura , oblongum , tri- 

 quetrum , habent:#^pal1idnm, cui fto- 

 inachusfubeft, pifciculis & Cardibuspar- 

 vis nonnunquam refertus. Intefttna ad anum 

 tribus revolutionibus refletontur. Fel ob 

 ejus exiguitatem confpicuum non habent : 

 y^i^^yquoqueferunt nullas. Carnem albifli- 

 mam & levifHmam. Calculos duosin capite 

 gerunt, Sefamino minores : fquamaspaulo 

 quam Atherina latiores & numeroiiores. 

 Magnam cum fltiviatili Lavareto affinita- 

 tem habet. 



ARTICULU.S XX. 



De Sarda jeu Sardina. 



Tab.xx. q Arda? nomen , fibeneex Galeno colligo, 



Gakn.' Fa- ^ omnibus pifciculis , qui ad faliendum 



cuit. AHm. a p t - f lH j t} competere videtur j idque inde 



»uit. C " ?e fortitas apu d veteres credo , quod ex Sardi- 



nia in alias regiones , eveherentur. A Sardi- 



nis & Sardelhs magnitudine duntaxat & a> 



tate differunt. Cum nondum adolevere, 



Plin. h. n. Sardina: & Sardellae dicunttir,adult2e Sarda- 



■" ^*" ' rum nomen oapiunt. 



Unde Apieius Sardam farciri folere dicit 3 

 Sardenam ob parvitatem nonpoffe, Fateor 

 tamen , & Pelamydi longx apud Plinium 

 Sardae vocabulum impofitum inveniri. Qui 

 Trichias & Trkhides , quas Dorion apud A- 

 thenaeum non diftinguit , Ariftoteli diclras, 

 Cum nullibi tam vulgaris pifciculi tamdili- 

 gens natureexploratormeminerit, creduut 

 eafque ^m rm rg/vw , quafi a capillis , feu 

 parvis illis & capillaribus quibus abundant 

 fpinulis , a quibus etiam <^/W^ dicunt, 

 fcrift. H. A. quas recentiores Alofas nominant,deducunt, 

 J.6.c.r5. y j x f auuntur . uifl f ort £ hoc obftet , quod 



idem ex Membradibus Trichides , ex his 

 is^c'?'*' Trichias nafci dixerit. Nam quod alibi 

 v&X^g (Sardas GazaVocat) quaxlam ad- 

 fcribit , quae Sardis nulla ratione compe- 

 ttint , ea §-i/.o?cug feu Alofis, competunt ,ut 

 mendum fubeffe , & male Gazam vertiffe fit 

 evidentiffimum. chalcidas quoquemarinas 

 Sardinas nuncupari , vel ex Callimacho col- 

 ligitur, hafque Columella intelligit , dum 

 dicit , Pifcihm w pifcwis prabereoportet , ta- 

 bentes HalecuUs 3 * falibm exefam chdcidem 

 putremque Sardinam. 



Invenio & a Dorionez^^^ dici.Eri- 

 timum vocari , vix ex Epeneti apud Athe- 

 namm loco x^'^ ^ ™ ? (legendum #?) 

 x,ak£tn Xj axqtNvxg ifJUpxg \ipc[.Ka, , inquit 

 colligipoteft 3 Bellonius etiam cumChalci- 

 dibus eafdem ponit > fed dum fluviatilesa 

 Celerinis fola magnitudinedifferre, fpecie 

 convenire putat,argumentofumpto , quod 

 Galli qui ad Oceanumfitifunt,nullumpif 

 cem Sardinas nomine agnofcant , psaster 

 eum , qui aliundefale affervatus , adeosper- 



fertur j Celerinus vero in Galliatamfitpo* 



pularis ; quam in mari mediterraneo ipfa 



Sardinia, ex Aldrovandi opinionefalliuir. 



Sunt eriim Gallorum Celerini (verba funt 



Aldrovandi) ab Allobrogum Celerinis di- 



verfi , illi marini funt , & noftro & Rondele- 



tii etiam judicio marinis Membradibus in 



Aquarum genere non Chalcidibusfive Sar^ 



dinis iidem ; hi lacuftres , & Chalcides Ari- 



ftotelis, Sardella, & Aquo Fracoftorii. An- 



glorum Sprat,& Hollandorumsprot,ad 



quos fumoficcatus adferri folet , haud ali= 



um puto quam Sardam aut Sardinam ficuti 



&illumquoque, quem Rondeletius fcribit 



Agathopoli magnacopiacapifolere, nomi- 



narique ■, Calliques vel Lafchez j & Mafliliae 



Garengades , licetipfe Membradem effe ve- 



lit : ut enim Calliques ex Chalcis corruptum 



effe videtur, ita etiam Lachez ex Laccia^ 



quo nomine in multis Italiae locis Alofa ap- 



pellatur , cui fimilliraa eft Sardina , & ipfe 



quoqueeum Alofse fimilem effeprofitetur. 



Harengades vero etiam dici videtur, quod Sc 



Harengofimilis fit, & fimiliter falita per me- 



diterranea loca venalis efteratur. lcones &t 



Befcriptiones diverfas quinqueapudAldro- 



vandum invenies. 



Pnma , pifciculus eft Aphyse Phalerica* 

 omnino flmilis , nifi paulo major ,.& fpiflior 

 eifet , a parva Alofa , ore , branchiis & ocu- 

 lis , pinnarum numero , fitu , fquamis , cau- 

 da minime difcrepans , fed in hoci tanttmt 

 quod Alofa fit latior. Sardina igiturfqua- 

 mas magnas , tenues habet : colore eft vario, 

 nimirum capite aureo , ventre albo , dorfo 

 cum viridi casruleo , utroque fplendido , ru- 

 tilanteque dum vivaemariextrahitununa 

 enim cum vita viridis evanefcit, carruleoque 

 manente , eoque habefcente & fplendorem 

 fuum amittente. Inteftina habet parva 6c re- 

 clra , AlofaruminteftinisfimiHa. 



Altero locopicfa , in quapi£tor pinnas nul- 

 las expreffit , capite eft rubicundo , corpore 

 toto fubviridi , prseter duas quse in ea cort- 

 fpicuse funt, lineas , qu^e funt caeruleae. Cau- 

 da ad cafteneum in extremo vergit. Sarda^ 

 Flandrica? nomine miffa eft. 



Tertia eodem quoquenomine, fed majo- 

 ris cognomento communicata , pinnas habet 

 nigras , quarum fitus (dum modo pi&or re- 

 fte expreflit) alterius fpeciei pifcem effe in° 

 dicat. Coloreeftvario viridinimirumvio- 

 laceo , paleari &ruffo. Maculce in lateribus 

 funt nigra? : in pe£tore croceae. 



Rehqud du£J}ecies , dorfo funt viridi, ven- 

 tre argenteo. Prior in extremitatibus oflium, . 



quibus branchiaeteguntur,rubent. Oppia- Ha i.i u 

 nusdumfcribit : 



Chalcides & Thrijf* paffim Abramidefque 



feruntur , N , 



Et curvis habitmtfcopulis &. littora vifuni* 

 Atque catervatim percurrunt aquoris un* 



da*i 



Q 3 Altcr- 



