D E P I 



pitifimile, roftrumiatislongum, fedobtu- 

 fum , quale revera pi£tura raprcefentat. Ex 

 fuperiore roftri partejuxta ons fcifluram ap- 

 pendix carnofa utrimqueunadependet, ut 

 in Cy prino, hac fupenor eft alia brevis & vix 

 apparens , niil propius infpicias utrimque 

 etiam unica. Hcec Rondeletius Similem huic 

 monflrofo Qy^/WjfedbarbLilis inlignem,quas 

 in fuo Rondeletius non expreflit 3 Gilbertum 

 Cognatum Nozerenem ad fe mifiife teftatur 

 Gelnerus 3 in Nozerethano ftagnorepertum, 

 annofalutis Jf y^. In Cognati vivario no- 

 vem tantuni diebus vixiiTe* Verum longe 

 pulcherrimum fuifie nec fpecie colonbus ra- 

 tum & admirandum Cyprinumillum, qni 

 anno Domini 1546. Omburgi in Ditione 

 Comitis Palatini , Marchionis Ioachimi 

 Brandeburgenfis captus & Auguftam mifius 

 eft ad Carolum V. Cxfarem in ccmitiis illic 

 agentem,qui eum Sorori Marice donavit.co- 

 cTum etiani coloresretinmfle. Picturam ejus 

 fibi communicafie Io. Thannmyllerumju- 

 niorem chirurgum Auguftanum peritifii- 

 mum,in qua longitudo,inquit,apparet trium 

 dodrantum: latitudo digitorum novem s qucc 

 eft in medio dorfo ad ventrem medium. 

 Pinnce dorfi initium partim aureo , partim 

 rubro colore eft , deinceps v. pulcherrime 

 ccerulea : reliquis pinnis omnibuseolorau- 

 reolus , ut capiti etiam magna ex parte ac 

 ventri, fed paflim etiamrubedointervenit, 

 quce barbulas quoque quaternas tingit. Dor- 

 fum ex viridi ca^ruleum , latera ftrperiusviri- 

 dia 3 inferius aurea, &c. Infummafuavifli- 

 rois floridiilimifque coloribus undequaque 

 adeo eleganter pictus atque diftinans eft , ut 

 vel cum rubri maris elegantiflimis quibuf- 

 dam, maximiquevariis pifcibuscertarepof- 

 fet.Narrat ltem captum eite aliquando apud 

 fuos Cyprinum hermaphroditum , in quo u- 

 triufque fexus notce (hoc eft & geniturce & 

 ovorum vafa) comparuerunt. In pifcinis ve- 

 ro contrarium quandoque reperiri , nempe 

 neutriusfexus Cyprinos, necmares necfce- 

 minas , & hos forte efle , quos fponte nafci 

 Rondeletius author eft. Idem Gefnerus hac 

 quoque forma Cyprinum alium captum ef- 

 feteftaturin Acroniofive Conftantienfe la- 

 ciijprope Retz, duos fere dodranteslongum 

 inprceientiailliiftris& Generofi viri Comi- 

 tis WolfFde Schamburg. anno falutis 1 5*4 5" . 

 idibus Novem^ris Picturam ad fe mififle 

 Archillem Pyrminium Gaflarum medicum 

 eotempore prceftantiflimum. Pronam par- 

 tem nigrocolorepicramfuifle , laterafufco, 

 fupinam luteo. Spedtabilem in eoprcecipue 

 faciem,cemulam humancelatitudine fua,nec 

 non oculis , ore , nafo, buccis ac mento. Hcec 

 fcripferat , cum eundem pifcem Rephael 

 Seilerus juvenis Auguftanus clariflimimedi- 

 ciGeryonis filius , cum omnimoda eruditio- 

 ne,tumjurisfcientia& comitis Palatinidi- 

 gnitate nobilis , picrumad eum dedit, cum 



S C I B U S. 113 



defcriptione hujufmodi : Pifcem huncom- 

 nino qualem depictum mitto ,fuifle captum 

 influmine Auftrice (quod vocant die f ris) 

 in ditione comitis Julij de Hardegg prope 

 urbem Retzanno Jf45.menfe Qcltobn,viri 

 quidam eruditi &graves, mihi veluti teftes 

 oculati confirmaverunt. Faciem non aver- 

 fam, proutreliqui, vel obtufam fed repref- 

 fam , ab aliquo in planum afpecTutendente, 

 cum temporibus utrimque latis, oculis binis, 

 naribus , ore, mandibula , cmniaeffigie hu- 

 manahabuit. Pinnis, i'quammis,cauda,to- 

 toque corpore pofteriore , ipfaque adeo ma- 

 gnitudine atque colore Carpam prce fe tulit. 

 Rete captus eft folus , & ob raritatem ac ma- 

 xime quod fenilbusetiamignotuscfiet, diu 

 confervatus , & vekiti miraculum quoddam 

 paflim afportatus. 



C APUT VIII 



De Cyprino Lato RondelettL 



f 1 Yprinus latus Germanis Brefem , Italis Tab.xxix, 

 ^*^ Scarda feu ScardLila dicitur. Bellonius Aldrovaruh' 

 Abramidem veterumnullo fundamento adje- f p ^ c ! £«* 

 cTo arbitratus eft. Cyprino adjungitur , quia 

 eft fquamis,corporis fpecie & vita iimilis. Pi- 

 fcis eft maximus & latiflimus, capite^tvo 

 pro corporis magnitudine ,dorfo repando6c 

 cukellato , corpore cornpreflfo ,fquamis ma- 

 gnis tecTo. Lihea a branchiis ad caudam du- 

 cTa curva eft. Ad branchias pinnce duce funt, 

 in medio ventre duce alice , ab excrementi 

 meatu alia ad caudam continua. Huj ufmodi 

 pifces in lacubus maximis nafcuntur. Vidit 

 Rondeletius in Arvernicelacu quodam iftiuf- 

 modi pifces , quibinumcLibitoriim,pedum 

 totidem latitudmem ceqLiarent. Noftro in 

 foro copiofiflime proftant : minores Scar- 

 das , majores propter dorfum infigniter re- 

 pandum Gobbos quafi gibbofos nuncupant, 

 funtque pedales plerumque bipedales rarifll- 

 mi. Scribit Gefnerus vadum amare argiflo- 

 fum , vel albicanti argillce fimile : ideoque in 

 lacu Tigurino non paflim, fed fuperiore ejus 

 parte capi. Stagnantibus a. aquis prcecipue 

 delecTantur , illicque muco, luto , herbifque 

 vefcuntur. Quare in iis tantum capiuntut 

 fluviis, quitardius rkiuntj turbidaque funt, 

 & crafliore aqua 3 qualis eft Araris: multi item 

 in Gallia Belgica : necinhis adeandemLin- 

 quam magnitudinem accrefcunt,ad quam in 

 lacubus&ftagnis. Mirumquodnarrat idem 

 Gefnerus,nimirum quendam in Poloniaper- 

 multos horum pifcium conjecifle in pifcinani 

 qLice mox fupervenientehyemetotaconge- 

 lata eiTet : & cum parendi convivii caufa , re- 

 moto gelupifces capere vellet.ne Linum qui- 

 dem invenirepotuiile:fequenti a. vere rurfus 

 omnes apparuifle. Ad hofcelatosCyprinos 

 referri debetpifcis hujufmodi ePoloniamif- 

 fus,ubi Klofzczdicitur,tottisex fubcceruled 

 ad violaceum vergens , exceptis pinnis & 

 P eaLi« 



