tfo 



HISTORII N A T V R A L I S 



D E 



P I 



C I B ■ U S 



L I B E R '% 



De Cetis. 



Galen. 3. 

 deAlim. 

 facult.c.21. 

 & 37 . 



C A P XJ T I. 

 De Cetis ingenere. 



Etorum nomine Jkpe tam 

 apud Grecos quam Lati- 

 nosingentis molispifces in- 

 telliguntur 5 hic pro iilis 

 duntaxat fumimus, quipulr 

 mones , arteriam , collum & 

 alia membra cum terrenis quadrupedibus 

 communia habent , quibus omne proprie 

 dictorum pifcium genusdeftituitur. Speci- 

 alius aliquando , feu pro.Piftrice, feu pro 

 Balaena fumi, apud Ciceronis Aratum, &: 

 Oppianum videbis. Integuntur corio , qui 

 Macedonibus , dum e Mefambria Tocam 

 ttavigarent , vifus, corio fquammofo , tam 

 craflb ut cubitum aequaret , ofireisque pa- 

 tellis , & algis oppletus , pro monftrofo ha- 

 bendus eft. Lora ex eo fiunt , quibus maxi- 

 ma pondera per cochleas fublevantur , fimi- 

 liduritie & nervos efie, & chordas ex iis ad 

 bellica inftrumenta conflci , prodidit JEli- 

 '<Elian.H. anus. Pulmones habent, quod plus caloris, 

 A.i.i7-c.6. quiaingentismolisanimalia, utpoflintmo- 

 plin.H.N. veri, requirunt. Branchiis ideo carent, fed 

 ! -9- c -7- fiflulas (ora vocat Plinius , nares Ovidius, 

 Cardanus ofcula) accepere. Dudtus harc 

 ab ima palati ad extimam parte duplex , 

 fepto diftin&us , & noftrarum narium fo- 

 raminibus ad palatum dedu&is , propor- 

 tione quodammodo refpondens. Unicum 

 inextimaparte litera: C.figura foramenap- 

 paret, quod carne pingui , tanquam oper- 

 culo , tegitur. Refpirationis gratia datas , 

 vel exinde colligas , quod obturatis , citius 

 moriantur , quod in Delphino Rondeletius 

 A .ift. h. A. obfervavit. Os ipfos fubter habere , Arifto- 

 l 9- c - 2 - & teles & Pliniusreliquere , ut dum refupinan- 

 1 ' tur , pifces quos captant , evadenditempus 

 habeant , in promptu habere , cbfervavit 

 Rondeletius. Refupinatos tamen cibum 

 capere , tum ob di&am caufam , tum pro- 

 pterlongam&multum infra defcendentem 

 oris fciflliram. Carent quidam Bentibm , in- 

 ftrucli quidam , ferratis , planis, exertis , ali- 

 quando hominis fimilibus. Eborisinftarcan- 

 didos, ad opera firmos , anterioreslatos , ne 



c.13. 



ha:reretcibus,pofteriores acutos, utprom- 

 ptius divideretur , apud Cardanum legi- CarcIan ' , 

 mus. Mammas fcemina* habent ; detratros Va "' 

 aliquando eximain Aquitanico littore duo 

 la&iscados, Rondeletius prodidit. Audi- 

 re certum , & nulla manifefti inftrumenti 

 veftigia, utputat Ariftoteles, Rondeletius Arift.H.A, 

 tamen in Pelphini cranio, meatum qui ad l4 ' C:8 ' 

 cerebrum ufque excurrit invenit. Vehe- 

 menter pingueficunt , quod pifcium carne 

 atantur , & moveantur tardiflime , quod 

 tardo rhotu digeri poflet,denfitate corii prse- 

 peditur. Internas partes verbis Rondeletii 

 defcribam. Sub peritoneo , inquit , partes 

 quae ad nutritionem & generationem con- 

 formata? funt , ad quadrupedum terreftrium 

 magis quam ad pifcium partes accedunt. 

 Nam Epiploon habent , fed minus pingue, 

 quoventriculus& inteftina incalefcunt ,- & 

 foventur. Ventriculum , magnum, cum ad 

 juftam magnitudinem accreverint : in recens 

 natis exiguus eft , & geminus videtur. Ejus 

 fundo pancreas hxxct , definit in inteflina, 

 quat in multos gyros convolvuntur , eadem 

 fere ubique craflitudine , pristerquam in ex- 

 tremis , qua: mediis paulo funt latiora. Me- 

 finterium , vertebris annectitur , glandulas 

 nigras , venas , arteriafque intertextas ha- 

 bens. Renes vcnx magnas trunco, arteria:- 

 que magnae per emulgentes anneduntur , 

 funt inter epar & teftes fiti. Urina per urete- 

 ras in veficam percolatur : qua: terreftrium a- 

 nimalium veficis fimilis , fita eft inferiore 

 ventris parte. Iniis quiutero adhucgeftan- 

 tur , in urachum definit , per quem urinam 

 deponit in allantoidem tunicam ad diem uf- 

 q ue partus. Editi in lucem , per pudendum 

 urinam veluti terreftria emittunt , & per mu« 

 fculum fphinderem retinent. Vracho arteria: 

 umbilicales adharent, arteria: magnx infe- 

 rioribus ramis infertx. Utrinque funt tefies 

 oblongi , quibus pra^parantia vafa prarpofita 

 funt , infiniti fcilicei venarumarteriarum- 

 queemagnavena ortarum ramuli, quipoft 

 varios & multiplices anfradus , in epidymin 

 inferuntur. Cum enim magna fanguinis co- 

 pia, multofemini generando neceflaria fit, 

 qux longo vaforum du&u , ob fpatii bre- 

 vitatem tranfmutari &: elaborari nonpoteft, 



folerter 



