tf* 



HISTORIA NATURALIS 



tum profagere, fefeque opponere , & cau- 

 tium anguitiis trucidare , in vada urgere , fa- 

 xis allidere. Spe&antur illa pradia ceu ma- 

 ri ipfo fibi irato , nullis in finu ventis , flu£ti- 

 bus ver6 ad anhelitus i&ufque, quantos nulli 

 turbines volunt. 

 Hucufque Plinius. 



ARTICULUS IV. 



De Delphino. 



Iito X v L dI P^ cis <l uem Latini Delphinum vocant* 



Cetisc'7. •* is Graecis hhfig & hhfov & fi minutus 

 hx<pmoTicg , pterifque Europse nationibus, 

 Porcus marinus dicitur. Ex Getis eife, quod 

 branchiis careat , pulmonemque & arteriam 

 habeat, Ariftoteles reliquit. Repandodor- 

 fo incurvum effe plserifque proditum, un- 

 de incurve cervicum pecus Pacuvius voca- 

 vit , feu quod taiis oculis noftris , dum ab 

 undis exiiliens in mareprasceps fertur , pro- 

 pter celeritatem motus appareatj feucjuod, 

 quia branchiis deftituitur , revera corpus, 

 cum fe vibrat , incurvet > ut promptior in 

 gurgitem pronus feratur. 



$ lin. h. n. Roftrum ei eft fimum , unde Simonis no- 

 mitte gaudere Plinius fcnbit. Lmguam mo- 

 bilem , brevem > latam , carnofam , exer- 

 tam in ambitu ferratam , fuillx non abiimi- 

 lem. Dentes parvos , acutos , peftinatim 

 coeuntes. Oculos magnos , fed cute adeo te- 

 ctos, utpupilla folumappareat, nonlonge 

 ab oris fciifura , quin in eadem propemo^ 

 dumlineafitos. Pe FtftuU fitu non conve- 



Anfiot. n j t j nter aut hores. In dorib effe fcribunt A- 

 riftoteles & Plinius , ante cerebrum Ron- 

 deletius , cujus verior fententia , inter ocu- 

 los Beilonius. In dorfo eife creditum veteri- 

 bus , quod magis ad pofteriorem partem 

 quam in balsena fpe&et. Pimis duabus va- 

 lidis natat , quce velutihominis brachia cum 

 omoplaris artictilisjunguntur. Earum mu- 

 fculi quatuor robuftidorfipe&oriqueanne- 

 £tuntur. Hx in ventre funt , ita iitaz , ut 

 non folum natatum , fed & motum, quo fur- 

 fum fe eifert refpirandi caufa , admvenit. In 

 dorfo qux eft , aculeatam Plinius , & Pau- 

 faniasfaciunt , propter duritiem fine dubio. 

 J^Tam rigidam fatis eife Rondeletius teftatur, 

 dusequasincauda, exejufdemlateribus, al- 

 tera dextram , altera fimftram partem verfus, 

 itaut cauda, quadunata, aquam latitudine 

 fua verberet. Sextum fi attendas , pudendi 

 in fcemina orificium , ano vicinum eft ad ter- 

 reftria animalia accedens , binas esedem , fi 

 Plinium fequimur , inima alvopapillastan- 

 tumgerunt, nec evidentes , &paulo in ob- 

 liquum porrectas. Ariftoteles mammas pro- 

 pe genitale continere ait , papillas quadru- 

 pedum more confpicuas habere negat , fed 

 velut alveolos quofdam huraoris duos eife 

 fcribit , utroque de latere fingularem , e qui- 



buslacfluit, quodorecatulorum parentem 

 fe&antium excipitur. Vulva cervicem pal- 

 mum unum longamhabet , qua: demdem 

 ramos duos veluti in quadrupedibus terre- 

 nis videreeft, diftnbuitur. leftes ad uteri 

 cornua, pudendum inter umbilicum & po- 

 dicem gerit. Mari foramen quoddam in 

 medio ventre apparet , e quo pudendum 

 quadrupedibus fimile exit, quod in congref- 

 fu erigitur , &: extra eminens profertur. I- 

 deo forte Ariftoteles genitale foris efTedi- plinH ' N - 

 xit , teftes intus , quifecundum Plinium pro- 

 longi, ad alvum ne£ti. Felle omnino caret. 

 Locum fi fpeclres , nullum fere fine Delphinis 

 mare ; adeout& in Ponto, quemnullapi- 

 fcibus inimica bellua ingreditur , reprfarw 

 tur , & m Adriatico quamvis raro capian- 

 tur , fed & aquas dulces fubit , & Nilum 

 ipfum , ibique pifcibus aliquandiu pafci- 

 tur. Illos tamen non effe , quos Solinus fer- soliras 

 ratas criftas habere. Crocodicolcs ftudiiad Polyfa,ii 

 natandum elicere , demerfofque aftu frau- 

 dulento tenera ventrium fubternatantes fe- 

 care &: interimere , fcribit, facile mihi per- 

 fuaderi patior , quod Marcellinus non Del- 

 phinos,fedDelphinisfimiles vocat. Acce- 

 pita Grcecisqui circaPropontidem falitanc 

 Bellonius , eofdem inftar aliorum pifcium 

 migrare , e mari mediterraneo videhcet Se- 

 ptentironem verfus , Hellefpontum & Pro- 

 pontidem emetiri , Euxinum ingreffos cer- 

 to tempore immorari , tum denuo loca prius 

 relicla repetere. cibm Delphino pifces, in 

 quos crudeliter graifatur , habetque Cep- 

 phos aves comites , quse ab eo acciforum 

 fanguine pafcuntur , ut Oppianus fcribit. 

 Vita longa , ad tricenos fiepe annos produ 

 citur , forte quod felle careat. Coitm huma- 

 no fimilis , illeque paulo quam pifcium qui 

 attritu ventrium coeunt , diuturnior. A- Al ™- HA - 

 riftoteles tamen casteror. more congredifcri- Xjtt. h. a. 

 bit. Geftat utero decem menfibus , & fin- l-6.c 13. 

 gulos uno partu , interdum & binos edit. 

 Parere asftate , nec ullo alio in vulgatis Pli- 

 nii codicibus legimus. Rondeletius fcetum 

 vere aliquandoextraxit, alteram fceminam 

 Octobri diffecuit y inque ejus utero tum 

 demum formari cceptum fcetum invenit. 

 Chorio amnio & allantoido tunicis , is in 

 uteroinvolvitur, fanguineper venas umbi- 

 licales nutritur , fpiritum per eafdem arte- 

 rias recipit. Proles celeriter adolefcit, quip- 

 pe annis decem ad fummam magnitudinem 

 perveniat , ut tradit Ariftoteles. • Pro voce 

 ipfis gemitus eft humano fimilis , ut Pli- 

 nius prodidit. Rondeletius ftridorem ede- 

 re fcripfit , vocifque nonnihil. Vtfum ha- , Ari ^ H - / '- 

 bent acutiilimum , ita ut pifcem etiam fub piui.h.n. 

 lapide vel in caverna aliqua latitantem vi- 1 - 

 deant. Omnium tum terreftrium tum a- 

 quatilium velociilimos Ariftoteksdixit, o- 

 cyores volucre , ocyores telo. Nam cum 

 ranie concitati iugientem 111 vada lma pi- A .i. I2 . c .ii 



fcera^ 



