DE PISCIBUS. 



257 



Plin. 



Iuvcnal. 



Satyr.3. 



Moftr.l; 

 al dc vka 

 ^polloaii. 



xima ex parte per littora vagantur , & vi- 

 cinos agros t, vineta & pomaria deperdunt. 

 Si quando colliculuin afcendennt , indeque 

 fecedere coguacur ,pedibusac capite 111 ven- 

 trem contraclis, ao toto corpore m globum 

 conftricfro , maximo impetuinmaredevol- 

 vuntur. Non procul tamen a littore rece- 

 dunt , quod iplis diflicilispedum in terra u- 

 fus iit. DifHculter mterfiau-Mur ', nifi capite 

 elifo , quod corpus totum carnofum fit. i x- 

 tra aquam ad folem in arena littoris velfu- 

 per faxa , dormiunt , ut liberius refpirent. 

 Nullum animal graviore fomno premi au- 

 thoreft Plinius. Nos aliquoties, cum An- 

 dreapoli in Seotia ftudiisoperamdaremus, 

 tam prope adftertentes acceflimus , utlapi- 

 dibus infeftari potuerint. Poftquam fe in 

 aquas conjeciflent, elato cxundiscapite nos 

 intuebantur. Inter dormiendum tam ake 

 ftertunt , ut mugitum edere videantur, quod 

 Ariftoteles quoque & Plinius meminere. 

 In caufa pituitoius humor , qui in afpera 

 arteria^inipirando & exfpirando exagitatur. 

 Sed & m aquis forte dormiunt. N am & ra- 

 nx ; quarum more fub aquis diu urinantur, 

 longiilimo anni tempore , fub aqua latere 

 poffunt , ne quicquam de pulmone dicam, 

 qui exiguus , fpumofus , nec fanguineus. In- 

 genium ii fpectes. Saspiflime mitefcit , & 

 naturam ferinam deponit , & quod mireris, 

 accipitdefciplinam , voceque pariter & vifu 

 populum in fpeclraculis exhibitus falutat, 

 & incondito fremitu , nomine vocata , re- 

 fpondet , fed & in hominem amore fertur, 

 hac in parte nihil a Delphini natura abhor- 

 rens. Vifus aliquandovitulusmarinus, qui 

 ad principis Chriftiani nomen gaudio per- 

 fundividebatur, obmutefcebatad Turca?. 

 Is etiam cujus Rondeletius iconem dedit, 

 in Lerini infula* Ccenobio , nullo metu cum 

 hominibusper multos dies verfabatur , adeo 

 ut&gradusafcenderet. Damnis apud Phi- 

 loftratum, Phocam a pifcatoribus captum, 

 filium quem in caveapepererat, itadeplo- 

 rare mortuum vidit , ut per triduum a cibis 

 abftinuerit. Tzetzesver6teftatur,cum fuis 

 catulis mori , iftos cum fuis matribus , pa- 

 renteique fenio confectos , in natandojuva- 

 re. Summa ipfis cum mari Sympathia. Pili 

 enim excoriati ii mare turbatum in fluclrus 

 furrexit, iimiliter eriguntur -, iidefedit , in 

 planum fternuntur. Qudd cum non crede- 

 retur, fa£toin Indicomaricirca Hifpanio- 

 lam infulam periculo , non amplus fabulo- 

 fum haberi Cardanus aflerit. Plinius fen- 

 fum cequorum retinere , femperque atftu 

 maris recedente inhorrefcere fcripfit : Ron- 

 deletius vero mutationis aeris fignificare, 

 auftrinis ventis furrigi , borealibusitadeii- 

 dere , tit nullosplankaffirmes , fa?pius obfer- 

 vavit. Fulmina & grandines corium prohi- 

 bere Plutarcho & Palladio proditum. Ideo 

 & fummas velorum partes eo obtegi , 6c Au- 



guftum Csefarem pellem vituli marini per- 

 petuo circumferrre confuevifle , & Severum 

 Imperatorem eadem te£him voluifle legi- 

 tur. GrandiniveroobviarePalladiuscredit, jj 3 "* 1 - 

 fi per poifeflionis terminos circumferatur, 

 & in villse aut cortis ingreflii fufpendatur , 

 cum malum videris irnminere. Urfos me- 

 tuere Oppiano debemns , congreflbs ali- 

 quandocumii(dem in fpe&aculis , Lycofbe ^n, 

 ruftico apud Calphurnium ,5 fugere & arie- 

 tes marinos , & forti anhelitu e cavernis ex- 

 trahi , ^Eliano. Negligitur etiam ab in fima 

 plebe in Cibis. Caroenim ipfius molliseft, 

 fpongiofa , &: pinguis , adeo ut liquetur ii 

 diutius manibus contrectetur. In Medicina, Plin. 

 dextra pinna capiti fubdita fomnum adfert, 

 quod millum animal graviore fomno pre- 

 matur. Pellis a podagra prjefervat , fi ex ea 

 calceos geftaveris. Adeps in muliebnbus 

 morbis vehementer ab Hippocrate lauda- ^ 

 tur. Coagulum quodevomeredicunt, ne in i. ! c .ia. 

 hominum manus incidat , cumpanace, vel 

 fucco punici , Comitiales morbos fanat. 

 Celius Aurelianus tamen id reprehendit. 



ARTICULUS VII. 

 De Manati Indorum. 



Ujus pifcis nemoveterum meminit, Tab.XLin 

 nifi forte Bos fit Ariftotelis , quem in f jj^ A * 

 Hiftoriis inter Cetacea reponit. Belga* vac- 

 cam marinam vocant. Nec incongrtieifte 

 dicetur 3 cum quod capite terreftrem bovem t&& 

 referat ; tum quod ejufdem more herbisin ^ mXi , 

 terrapafcatur. Utrieftfimilis, ideo fcedif- ciuf." ' 

 fimus afpedu. Caput habet bovis inftar, Ocu- J*J£ l 6 ' 

 los exiguos , Pedes circa caput binos , craf- 

 fos tanquam alas brachiorum loco , quibus 

 natat. Aurium loco duo foramina exigua 

 quibus audit. Zapides feu ofla in cerebro bi- 

 na parva? pilae palmarise magnitudine , orbi- 

 cularia. Circa caudam ftriclrior eft & quaii 

 prsecinclus , qua? etiam ab inde ad extre- 

 mum tota confpicitur nervofa. Fceminae 

 duo funt ubera in pe&orc , quibus eatulos 

 lacTrat. Corium , quo integitur eft fimile u- 

 ftulati porcicorio , digitum denfum , cine- 

 raceo colore , rarifque pilis pra^ditum. A- 

 deo magnus eft , ut jugo boum opus fitad 

 unum vehendum. Nonnunquam quatuor- 

 decim aut quindecim pedum longitudinem 

 fuperat , odo vero palmarum craflitudi- 

 nem. Circa infulam Hifpaniolam in mari 

 capitur. Subit tamen & flumina , & fecun- 

 dum ripas eorum herbas depafcitur. Man- 

 fuefcit aliquando. Aluit quendam per vi- 

 ginti fex annos in lacu GuaynaboCarama- 

 texi Regulus, tam manfuetum , Jicetjam 

 grandem, ut nomine Matonis inclamatus, 

 e lacu egrederetur , & ad xdes cibi fumendi 

 gratia perreptaret , iterumque in lacum re- 

 mearet , pueris atque viris , quorum cantu 

 V 5 dele- 



z. 

 Ge- 



