28 ' 

 Historisk-filosofisk klasse. 23de mai. 



(Formand: Olsen. Sekretær K o 1 s r u d). 

 (Tilstede: E. Bull, Eitrem, Falk, Fett, Hægstad, Johnsen, Koht, Kols- 

 rud, Liestøl, Motzfeldt, Olsen, Ording, Ræder, Taranger, Winge). 



1. Taranger holdt et foredrag: Alping og iQgping. 

 Han paaviste at det urgermanske folketing var et allemandsting 

 (alting, allsherjarting), og at denne tingforfatning ogsaa var den 

 herskende i Norge og norske kolonier indtil midten av 10. aarh. 

 Da indførte Haakon den gode efter angelsaksisk mønster lag- 

 tinget, som er bygget paa repræsentationssystemet, i Gula- og 

 Frostatingslagen. Av samme natur er den islandske logretta, 

 som blev oprettet 965. Den norske logretta bestod paa Gula- 

 tinget av de til lagtinget valgte bonderepræsentanter, paa Frosta- 

 tinget av bonderepræsentantene fra det gamle Trøndelagem 

 Den gammelnorske forfatning var ikke aristokratisk, som Sårs 

 har lært, men utpræget demokratisk. 



2. Kolsrud holdt et foredrag: Vaar eldste trykte bok. 

 Med tilføre av, at det i aar er 400 aar, sidan dei tvo fyrste 



norske bøkerne kom ut, Nidaros-Missalet i Kjøpenhamn 25. mai 

 1519 og Nidaros-Breviariet i Paris 4. juli 1519, gav han ei ut- 

 syn over framvoksteren av prentekunsten, serleg i Danmark og 

 Sverige, i slutten av millomalderen, etter dei nyaste granskin- 

 garne, og framstelte dei historiske vilkaar og tilhøve som førde 

 til, at Johann Gutenbergs uppfinning ogso vart teki i tenesta for 

 Norig. I den siste mannsalderen fyre reformasjonen, fraa 1482 

 til 1525, vart det trykt 80 — 90 danske og 40 svenske bøker, 

 ein del i innanlandske prenteverk, men dei største og vakrast 

 utstyrte utanlands, i Nordtyskland, Sudtyskland, Schweiz og 

 Frankrike. Dei fleste svenske bøker i perioden vart trykt fyre 

 1500, i Danmark etter 1500, serleg etter 1509, daa Paris i ei 

 aarrekkja er den vigtugaste verkstaden for bokprenting utanlands. 

 I denne perioden fell den norske bokutgjivingi, og tiltaket vert 

 gjort av den danskfødde erkebiskop Erik Valkendorf i Nidaros, 

 sannsynlegvis etter møtet i 1513 med Christiern Pedersen, 

 kanik i Lund, som daa gjesta heimlandet for aa finna ein codex 

 til si Saxo-utgaava. Erkebiskopen let dei liturgiske hovudbøkerne 

 for Nidaroskyrkja revidera av prælatarne i Nidaros, og i mot- 

 setnad til skikken i Danmark og Sverige, der det vart trykt 

 liturgiske bøker for hvart bispedøme, innførde Erik Valkendorf 

 Nidaros-bøkerne til bruk i heile den norske kyrkja. Fyredrags- 



