129 



segnerne hev gaatt for seg, og soleis faa greida paa um eller 

 korleis sogorne i desse stykki høver med tilstandet som det er 

 no. Det vart ei lang ferd. Han var paa Island tvo aar, men 

 so hev han daa ogso vitja mest alle bygder i landet. Det var 

 um sumrarne han ferdast i bygderne. Den andre vetteren budde 

 han i Hjardarholt i Myra sysla i Vestflrdingafjordungen, der 

 han fekk framifraa godt tilføre til aa verta kjend med islandsk 

 bondeliv og stell. 



Utkoma av denne ferdi er det arbeidet som vel er Kålunds 

 hovudverk: » Bidrag til en historisk-topografisk Beskrivelse af 

 Island«, utgjeve i 1877 — 1882 av »Kommissionen for det Arna- 

 magnæanske Legat«, i 2 band med burtimot 1200 sidor, utreidd 

 med litograferte kort yver kvar sysla og surne andre forvitne- 

 lege og upplysande illustrasjoner. Umfram det materialet som 

 Kålund samla inn paa Island, hev han i boki ogso nytta upp- 

 lysningar fraa andre kjeldor, tildeils fraa uprenta dokument. 

 Boki er den utførlegaste og paalitelegaste kjelda paa sitt um- 

 kverve, ei gullgruva for deim som granskar islandske sogor, 

 og lenge vil det visseleg vara, fyrr ho fær nokon vitskapleg 

 medtevlar. Skildringi av Nordurfjordungen (i andre bandet) 

 forsvara han for den filosofiske doktorgrad, som han fekk i 

 1879. Det antikvariske resultat av same ferdi let han prenta i 

 ei utgreiding «Islandske Fortidslevninger « i Aarbøger for nor- 

 disk Oldkyndighed, 1882. 



Men ikkje mindre vigtug for den norrøne vitskap var det at 

 Kålund vart utnemnd til bibliotekar ved Den arnamagnæanske 

 håndskriftsamling i Kjøpenhamn, daa det i 1883 av den danske 

 stat vart skipa ein serskild bibliotekarpost for denne samlingi. 

 Her hev han gjort eit arbeid som ikkje kann verdsetjast for høgt. 

 Ikkje berre det, at han hev røkt etter innhaldet i ei mengd med 

 pakkar, innlagde med brev, lausblad og pergamentstrimlar, skilt 

 ut og ordr.a, so alt kom paa sitt rette rom, og sett nummer og 

 merke paa kvar ein ting; men han hev ogso planlagt og ut- 

 arbeidt ein ypparleg katalog yver denne store handskriftsamlingi 

 med sine 2 822 nummer, gjeve verdfulle upplysningar um kvart 

 nummer, ikkje berre um kva det inneheld, men ogso um kor 

 stort det er, kva tid det er ifraa, kvar det er korne fraa, og um 

 det er prenta eller nytta i den vitskaplege litteraturen, alt med 

 den umsut og grannsemd, som vitskapen i vaar tid kann krevja. 

 Katalogen tek upp tvo store band med 1537 sidor og hev eit 



9 



