83 



einskilde vise-emni, og naar det galdt aa finna den egte millom- 

 alderlege vise-stilen. 



Den same evna til skiljing og sundring finn me i Olriks 

 næste store vitskaplege arbeid, „Forsøg på en tvedeling af kil- 

 derne til Sakses oldhistorie", 1892. Det var den vanlege tanken 

 at dei gamle heltesegnene hjaa Saxo var attforteljing av segner 

 som paa hans tid livde i Danmark. Dei danske sogone hjaa 

 Saxo vart sette upp i motsetning til dei norrøne. P. E. Muller 

 hadde rettnok prøvt aa visa at Saxo hadde sumt etter islen- 

 dingane; men hans arbeid vart gløymt, og det kom upp eit heilt 

 nytt syn paa kva segndikting er. Olrik hadde tidleg korne inn paa 

 spursmaalet um Saxos kjeldor og ein vaardag i 1885 brast dei 

 fraa einannan, som han sjølv segjer. Han saag at Saxo hadde 

 nytta baade dansk og norrøn tradition. I so maate kløyvde 

 verket hans seg i tvo helvter. I si „Tvedeling" tok Olrik spurs- 

 maalet upp fraa grunnen. Det galdt for han „i hver enkelt af 

 Sakses fortællinger at høre hans hjemmelsmands røst gennem 

 den latinske forfatters gengivelser: at sanse små forskelligheder 

 i sprog, fremstilling og opfattelsesmaade. Det gælder at gribe 

 en nationalitetsforskel hos de nordiske folk, saaledes som den 

 kom frem i Valdemarstiden." I ei rekkje av forteljingar fann 

 han den danske traditionen „med de samlede kvad, de store 

 klare optrin". I den andre rekkja fann han dei norske eventyr- 

 sogone soleis som dei var fortalde i Sudvest-Norig. Seinare fekk 

 Olrik auga paa ikkje berre dei nationale motsetningane, men og 

 paa den sogemannen som stod attum fleire av dei norrøne so- 

 gone hjaa Saxo: Arnald islending. 



Tvedelingen bar rike vitskaplege frukter. For det fyrste 

 viste det seg at den norrøne fornaldarsaga-diktingi var rikare og 

 meir rotfest enn dei islendske sogone hadde gjeve oss kjenning 

 av. No rig fekk og sin lut av denne diktingi; me fekk sjåa at 

 Sudvest-Norig ved aar 1200 hadde ei rik og vel utvikla soge- 

 dikting. Og fyrst daa det norrøne tilfanget var utskilt, kunde 

 granskarane faa auga paa det sermerkte ved den danske helte- 

 diktingi. Tvedelingen skapte soleis grunnlaget for ei meir reali- 

 stisk gransking av den gamle danske segnverdi. 



