96 



grøderikare, fyllt av sterkare livsvarme, og likso djerv i vaage- 

 mod, likso ungdomsfrisk og aandsbjart som ætta fraa 1830. Til 

 denne nye ættleden høyrde Henrik Ibsen og Bjørnstjerne Bjørnson, 

 Sophus Bugge og Ernst Sårs. Og desse mennene vart herrane 

 i norskt aandsliv i 70- og SO-aara; dei førde folke vaart igjenom 

 ei umveltingstid daa nye magter og nye tankar laga um sam- 

 funde vaart. Det var eit hovding-fylgje herlegare enn Noreg 

 nokosinne hadde set. 



Ernst Sårs skil seg merkeleg ut fraa dei store jamaldringane 

 og stridsbrørne sine. I dei andre æser og bryt det i strie tak; 

 live deiras melder um sterke umslag. Hjaa Sårs er voksteren 

 jamn og roleg; det er eit fast samsvar i evnene hans, og yver 

 livsverke hans lyfter himmelen seg klaar og rein. Det leikar sol 

 yver alt han har skrive, — sol av klaare tankar som lyser upp 

 i kvar ein krok av emne, — solglimt av lystig spott yver smaa- 

 manns-ferd og ufri tenkning, — sol av trygg tru paa folk og 

 paa framtid. Han levde i ein dagklaar, roleg tankeheim, og han 

 vart den store klaarleggaren i folkelive vaart. 



Han hadde rikt aa ættest paa. Far hans, Michael Sårs, 

 var ein brennhuga granskar som aldri kunde korne djupt nok 

 ned i dyrelive med sine mangfaldige former og sin skifterike 

 vokster, og eiste sonen, Ernst, fekk tidleg fylgje i baaten med 

 faren og sokne etter ukjende havdyr. Det var daa tanken og, 

 at han sjølv skulde bli naturgranskar; det var livslovene han 

 kjende trong i seg til aa finne. Forhån vilde meir enn granske; 

 han maatte dessutan føre all einskild-granskinga i hop under lov 

 og fast form. Her var det arven fraa mors-ætta som hjelpte til. 

 Mora, Maren Welhaven, syster til diktaren, hadde kanskje baade 

 rikare fantasi og større hjartelag enn broren; men Welhaven 

 var den som evna støype diktarsynene i strengare og klaarare 

 former enn nokon annan mann, og tanken hans skar som ein 

 kniv gjenom sky og skodde. Systerson hans, Ernst Sårs, kjende 

 seg aandeleg i skyld med denne form-meisteren og gledde seg 

 ved dei staalkvasse orda, um dei so rispa han sjølv 1 . Hans 



1 Sfr. Chr. Collin: Bjørnstjerne Bjørnson II 105. 



