99 



mytiske drag, og at forteljemaaten i dei var „en Fortsættelse og 

 Ud vikling af Sagaforedraget". 



Daa so M. B. Landstad i 1852 sende ut fyrste hefte av 

 folkevise-utgaava si, daa heldt han fram for vise etter vise koss 

 dei var atterklang etter gamallnorske sogur og eddakvæde, og i 

 sjølve skrivemaaten gav han dei so gamallnorsk ein ham som 

 raad var. 



I alt dette var det ei tydeleg stemneline. Det var bande 

 mellom det gamle og det nye Noreg som vart knytt fastare og 

 fastare. Og sjølve arbeide med dette vitnar sterkt um at her 

 var eit spursmaal som brann, ein trong som jaga paa med stig- 

 ande magt. I dei same aara heldt dei paa i Stortinge og stræva 

 med aa reise uppatt ein gamall norsk domsskipnad: lagretta. 

 Bønderne maatte ut og verje odelsretten mot aagang fraa ny- 

 motens liberalisme. Og det som aller mest kveikte det nasjonale 

 spursmaale, det var den unge skandinavismen som grodde fram ; 

 midt i 50-aara tok han til aa sette seg um i praktisk politikk, 

 med det maale aa drage Noreg inn i tettare union med 

 Sverike. 



Det var kanskje ingen i samtida som kjende det i seg med 

 meir levande styrke enn den unge diktaren Bjørnstjerne Bjørn- 

 son, at til aa verje seg imot denne freistnaden paa aa tyne 

 norsk nasjonalitet laut folke ta støtt fotfeste i fyrrtida si. I hans 

 diktarhug rann det gamle og det nye Noreg inderlegare i hop 

 enn hjaa nokon mann fyrr. I bondeforteljingar og sogustykke 

 skildra han same karakterane, tok upp same sjælespursmaala, 

 og let same maaltonen klinge 1 . For han personleg var det beint 

 fram naudsynt, han kunde ikkje korne til ro, utan han fyrst 

 fekk skrive dei historiske stykka, og paa same maaten tykte han 

 det var med folke, — det maatte aller fyrst vinne fyrrtida si, 

 fyrr det kunde reise seg til nasjonal magt 2 . 



Bjørnson var i dette stykke liksom sjølve folkesjæla i for- 

 tetta lengt og tråa, og ingen mann har havt slik magt yver 

 Ernst Sårs, som just Bjørnson. 



1 Dette har Chr. Collin utførleg ettervist i boka si um Bjørnson. 



2 Sjåa Bjørnson, Gro-tid, I 255 og 267. 



