L 



1. Fyreord. 



ijor søkte eg um og fekk eit stipendium til eksperimental- 

 fonetiske granskingar. Eg reiste difor ifjorhaust nedover til 

 Kristiania, og gjorde såman med dr. E. W. Selmer nokre eks- 

 periment på Det Fonetiske Institutt. 



Det eg vilde granske med desse eksperimentalfonetiske 

 freistnadene var serleg visse tonelagstilhøve i rindalsk. Eg hev 

 sysla litt med målføregransking, og hev serleg interessert meg for 

 tonelagstilhøve, og eg ynskte å få gjera samanlikningar millom 

 dei resultata eg var komen til reint auditivt og resultata av 

 eksperimentalfonetiske freistnader på Det Fonetiske Institutt. 



Eg hev tala og talar alltid bygdemål, både i yrk og i helg, 

 og med den kjennskapen eg hadde til bygdeuttalen og til dei 

 ymse avbrigde i tonefallet, våga eg meg til å vera forsøksperson 

 sjølv. — Eg må nok vera samd med dr. Selmer i det at det ved 

 eksperimentalfonetiske freistnader vilde vore aller best og tryggast 

 å ha forsøkspersonar som kann segje orda heilt upåverka av 

 fonetiske teoriar. Men til slike granskingar som eg vilde til 

 med, er eg redd det vilde ha vorte svært vanskeleg, kanskje 

 tildels mesta uråd, å ha forsøkspersonar som ikkje hadde den 

 minste kjennskap til fonetikk. Surne ord måtte segjast på fleire 

 ulike måtar, med ymse avbrigde i tonefallet, og det vilde ofte 

 vore overmåte vandt å få ein heilt ukunnug forsøksperson til å 

 bruke den uttalemåten som ein ynskte. A segje orda fyre han 

 vilde ikkje vore tilrådeleg; for då kunde ein ikkje vera fulltrygg 

 på at forsøkspersonens uttale vart heilt „ekte" (upåverka). 



Skulde dei eksperimentalfonetiske freistnadene kunne segjast 

 å vera fullnøgjande når ein vilde granske tonelagstilhøve, måtte 

 dei ikkje berre gje upplysning um toneflyttingane upp og ned, 

 men ogso um auking og minking av lydstyrken. Men diverre 

 er det enno ikkje opfunne nokon sikker maate for mæling av 

 lydstyrken, og eksperimenta på Det Fonetiske Institutt gjev difor 

 greie upplysningar berre um toneflyttingane. Dr. Selmer held 



