EILERT MO. No. 1 



stantiv, n.) og sott (subst., f.) like eins, enda vi i båe desse tvo 

 orda brukar lydane s, o og i. Vi gjer forskjel, og høyrer for- 

 skjel, på tak og takk, søt og søtt, gråt og grått, rindalsk bøt 

 (subst., fleirtal ; = bøter i landsmål) og bøtt (participp), bø't 

 (infinitiv) og bø"tt (subst., f.). Folk hev gjort meg uppmerksam 

 på at fyrr i tida sa rindalingane (surne av dei eldre enno) Jøna 

 men no er det mykje brukeleg å segje lønna. I Rindalen segjer vi 

 kass s a (subst, fleirtal; = kassar eller kassor i landsmål), men 

 surne nordmøringar segjer kås s a. Rindalingen segjer skonå (bunda 

 form dativ fleirtal av subst, sko, m.), surndalingen skåna. Trøn- 

 der og nordmøring segjer mavyn,, men nordlendingen segjer mavy. 

 Når nokon ifrå Trøndelag eller Nordmøre kjem til Nord-Noreg, 

 legg han straks merke til denne forskjelen i uttalen. 



Av resultata av dei eksperimentalfonetiske freistnader som 

 vart gjort på Det Fonetiske Institutt då eg var der, kann ein 

 finne ut desse reglane um kort og lang lyd: 

 i. Hev ein vokal eller ein konsonant vore uttala i mindre tid 



enn Vio sekund, kann vi gå ut ifrå at lyden hev vore kort. 



2. Hev lyden fått 3 / 10 sekund eller meir, kann vi gå ut ifrå at 

 han var lang. 



3. Er den tida som ein lyd hev fått, millom V 10 og 3 / 10 sekund, 

 er det kanskje greiast å rekne vokalen for lang dersom han 

 er nokolite lenger (f. eks. 20 °/o ell. meir) enn den konsonan- 

 ten som kjem etter han i same staving. Like eins kann vi 

 rekne konsonanten for lang når han er nokolite lenger (f. 

 eks. 20 °/ eller meir) enn den vokalen som han kjem etter. 



4. Hev vokal og konsonant fått umlag like lang tid og til- 

 samanlagt ikkje over ca. 3 / 10 minutt, kann ein rekne både 

 vokal og konsonant for korte. 



Er vokalen i eit ord tviteken, er han ein mun lenger enn 

 ein vokal som er uttala med udelt einstavingstonelag. Ein vokal 

 uttala med „brote" tonelag (o: „tvetoppet enstavelsestonelag") 

 krev minst like so lang tid som ein tviteken vokal uttala med 

 med det „enkelte" tonelag som vi brukar i tvostavingsord. Eit 

 „brote" tonelag er eit einstavingstonelag med ei lydforsterkning 

 burtimot slutten av vokalen. 



Auditivt hadde eg fyrrut funne at andre parten av ein tvi- 

 teken vokal plar ha kringum V 4 eller 1 / 3 av den tid som går 

 med til heile den tvitekne vokal, og at denne regelen gjeld både 

 når den tvitekne vokal er lang og når han er kort. Eksperi- 

 menta på Det Fonetiske Institutt synest fortelje det same um 



