1922] TONELAGSTILHØVE I KINDALSK. 13 



ord. Ein fekk då segje at det i fleirstavingsord blir bruka tvo 

 slag tonelag, — eller um ein vil : at det er tvo slag fleirstavings- 

 tonelag. Skulde vi halde på dei gamle nemningar, kunde vi 

 segje dobbelt (samansett) og enkelt fleirstavingstonelag. 



Uttrykka samansett eller dobbelt, og enkelt tonelag, 

 tykkjer eg ikkje er fullnøgjande, men det er mykje vandt å 

 finne noko å setje i staden. Sumtid passar desse uttrykka nokso 

 bra, sumtid passar dei slett ikkje. I eit „samansett" blad ei- 

 det fleire småblad, og eit „samansett" ord er samansett av tvo 

 eller fleire ord. Eit samansett tonelag skulde ein difor ha 

 venta var samansett av fleire tonelag. Einast når eit einstavings- 

 tonelag, eller eit „enkelt" fleirstavingstonelag, er ein del (siste 

 delen) av det „samansette" tonelag, kunde det vera grunn til å 

 kalle dette tonelaget eit samansett tonelag. Uttrykket dobbelt 

 tonelag vilde høve for eit tonelag som hadde tvo hovudtrykk (!), 

 og det kan passe nokso bra til namn på eit tonelag med „sterkt 

 bitrykk", — når eit einstavingstonelag eller eit „enkelt" fleir- 

 stavingstonelag er ein del av det „dobbelte" eller „samansette" 

 tonelag. Men ein kann vel trygt segje at det ikkje er sterkt 

 bitrykk alltid i det sokalla „dobbelte" tonelag. 



Forresten hoyrer det sterke bitrykk kanskje serleg heime i 

 visse målføre, — vel helst nordanfjells. Dersom ein samanheld 

 det som professor Johan Storm segjer um uttalen av ordet 

 vårdagen (Norvegia I, side 45) med det som Ivar Alnæs 

 segjer um det same (Norsk sætningsmelodi, side 46—47), kann 

 ein få det inntrykket at Storms uttale må ha liktest litt meir 

 på trøndsk enn den meir typisk austlandske som Alnæs skriv 

 um i si bok („det sydøstlige Norges sprog, gruppert omkring 

 hovedstadens talemål"). 



I ei bok um todalsmålet som eg hev skrive åt studentmål- 

 laget, sette herr Sigurd Kolsrud bratt og boge tonelag i 

 parantes attmed orda enkelt og samansett tonelag. Eg hadde 

 stor hug til å stryke desse orda bratt og boge, men let dei stå 

 lei; for dei kann vera bruka i undervisninga einkvarstaden, eller 

 i eikor læreboka, — noko som eg ikkje kjenner til. Eg vilde 

 ha lika „hardt" og „mjukt" tonelag (eller uekte og ekte fleir- 

 stavingstonelag) betre enn „bratt" og „boge" tonelag. 



Eit bergensk „ bratt" tonelag kann vera umlag like boge som 

 eit austlandsk „boge" tonelag (jfr. Ernst W. Selmer: Tonelag 

 og tonefald i Bergens bymaal, side 29—30), og i rindalsk kann 

 visst dei tvo tonelag tildels bli so like i ei grafisk framstilling 



