1922] TONELAGSTILHØVE I RINDALSK. 15 



Vil ein ikkje bruke uttrykka „enkelt" og „dobbelt" (ell. 

 „samansett") um dei tonelag som vi hev åt fleirstavingsord, kunde 

 ein kalle dei tvo slag „delt tonelag" for „hardt" og „mjukt" 

 tonelag. Sers gode er nok ikkje desse uttrykka heller; men dei 

 kunde då vel ikkje gjera større skade. „ 



Resumé: 



I dette stykket hev eg no halde fram at eg lykkjer det er 

 rettast og best at ein deler orda i ein setning i: 1. Ord som 

 blir uttala med tonelag, eller høyrer med til eit tonelagsvald 

 (tonelagsumråde, „aksentgruppe") som umspenner fleire ord. 

 2. Vektlause ord som ikkje høyrer til noko tonelagsvald (står 

 utanfor desse). — Likeso at eg finn det rettast at det eigenlege 

 einstavingstonelag blir rekna for noko for seg sjølv. Det kunde 

 kallast udelt tonelag. Dei tonelaga som blir bruka i fleirsta- 

 vingsord kunde kallast delte tonelag. Dei tvo delte tonelag 

 kunde vi kalle hardt (= „enkelt") og mjukt (= „dobbelt" 

 eller „samansett") tonelag. „Brote tonelag" (o: „zweigipfliges u 

 einstavingstonelag) reknar eg ikkje for eit delt tonelag (at det er 

 „brote" vil ikkje segje det same som at det er „delt"). — Dei 

 tri hovudformer av kvart tonelag vil bli umtala i næste stykke 

 (st. 5: Ordtyngd). 



Ein uttale — uttrykket tonelag kann eg vel ikkje bruke no 

 — som enno ikkje er nemnt, er lokkeordtonen. Denne blir bruka 

 i lokkeord, og no og då i andre tilhøve. (Ekspm. serie XIX). 



Tonelagsteikn m. m. 



I fonetiske arbeid er ein nøydd til å ha teikn til å syne tone- 

 laget. Til dette hev det vore brukeleg å nytte aksentane (akutt 

 og gråvis). Akutt-aksenten hev vore bruka til å syne at ordet 

 hev enkelt tonelag (ell. einstavingstonelag, som det ogso hev 

 vore kalla), enten ordet er einstavingsord eller fleirstavingsord. 

 Gravis-aksenten hev vore bruka til å syne dobbelt eller såman- 

 sett tonelag (som ogso hev vore kalla fleirstavingstonelag). 



Dersom ein ynskjer å halde det eigenlege einstavingstonelag 

 ut ifrå det enkelt-tonelaget som blir bruka i fleirstavingsord, vil 

 det vera nokso praktisk å bruke aksentane på denne måten: 



Aksent-teikna blir bruka berre når tonelagsvaldet hev delt 

 tonelag, d. v. s. eitt av dei tvo slag tonelag som vi brukar i 



