1922] TONELAGSTILHØVE I RINDALSK. 21 



tone heile tida. Når ein klanglaus konsonant fær stemmebanda 

 til å tagne, fell bindestykket millom stavingane burt; stemme- 

 banda blir då strama utan at dei gjev tone. I ekspm. serie I, 

 nr. 4 (trav'el), som hev ei mesta horisontal båreline i fyrste sta- 

 vinga og noko liknande i andre stavinga, går den vektlause stig- 

 ninga millom dei tvo stavingane ifrå tonen c godt og vel ein 

 stor ters upp, og er nokso bratt, umlag = 27 : 10, d. v. s. litt 

 over ein stor ters på vel 3 c/s (vertikalt : 1 halvtonesteg = um- 

 lag 6 mm. ; horisontalt : 1 c/s = 3 mm.). I I, 6 (scenen), som 

 hev eit heller kort bindestykke, er avstanden millom hovudtonane 

 i 1. og 2. staving uml. ein liten ters (H — d). — Tvostavingsord 

 som ikkje hev bindestykke millom stavingane, er f. eks. I, 2 

 (bækken) og X, 1 {kappen). I desse to orda ser det ut til å vera 

 avslappingsfall framanfor klanglaus konsonant (k og pi). Av- 

 standen millom hovudtonane er vel i I, 2 umlag ein ters, og i 

 X, 1 umlag ein kvart. 



Av dei 3- og 4-stavingsorda med enkelt tonelag som vart 

 prøva på Det Fonetiske Institutt, kann nemnast ser. XI, nr. 1 : 

 skomaker; ser. XII, nr. 4: tyberåsn; ser. XIII, nr. 6: bla såpa; 

 ser. XV, nr. 4: pætp^ potten; ser. V, nr. 6: lafrranåsin, (o. fl.). 

 I mange av desse orda er det vandt å sjå kvar hovudtonane i 

 stavingane hev vore. Surne av dei kann vel og segjast å ha 

 vorte mindre vellykka. (Sjå Merknader til kurvematerialet). 



Skal ein gjera forskjel på bitrykket i ord med enkelt tone- 

 lag, høver det ikkje godt å tala um sterkt og lint trykk. Det 

 vilde vore rettare å tala um langt og kort bitrykk i slike ord. 

 Alt bitrykk i ord med enkelt tonelag er helier lint. Dei korte 

 stavingane i dette tonelaget er nærmast vektlause, og dei len- 

 gere bitrykkstavingane er — um ikkje heilt vektlause — so 

 iallfall nokso lette (eks.: skomaker, ser. XI, nr. 1). Næstsiste 

 stavinga i slwmåker og iyberåsn hev lang vokal, men er likevel 

 mykje lettare enn næstsiste stavinga i blækJimåtier (ser. XI, 

 nr. 4) og brat£ås'n, som er ord med samansett tonelag og med 

 „sterkt bitrykk" på næstsiste stavinga. 



Tvite k en vokal. 

 Når ein vil tala um „tviteken vokal", må ein halde greitt 

 ut frå kvarandre tviteken vokal som blir uttala med det enkelt- 

 tonelaget som vi brukar i fleirstavingsord, og tviteken vokal ut- 

 tala med „brote einstavingstonelag". 



c/s = hundredels sekund. 



