28 EILERT MO. [No. 1 



På side 15 i same bok er ogso „ammentonefallet" nemnt. 

 Denne uttalen skil seg visst ut ifrå vanleg minus-tonefall med 

 det at det ikkje er nokor kort stigning upp på siste hovudtonen 

 i ordet, men eit kort fall ned på han i staden. 



Ord med normal, auka og minska ordtyngd er å finne i 

 seriane VII, VIII, IX, X, XI, XII og XIII av upptakingane 

 som vart gjort på Det Fonetiske Institutt. Det viser seg at nm- 

 lag alle minus-tonefall hev fått fall ned på siste hovudtonen i 

 ordet (at dei hev vore „ammen-tonefall"). 



Jfr. Merknader til kurvematerialet. 



6. Ymist. 



Eg hev fyrr fortalt (nedst på side 10) at det i upptakingane 

 er nokre døme på h uttala med stemme (klangfør li). Sjå serie 

 IV, nr. 5 og 6, serie XVIII, nr. 6. 



I serie V, nr. 5 finst det eit døme på klangfør /. Denne 

 konsonanten står her millom vokal og sonor konsonant. (I 

 Surndalen og Todalen hev eg høyrt både klangfør f og klangfør 

 Jj bruka fremst i ord framanfor vokal, f. eks. i fø'r og kø"r, 

 men berre som individuell uttale). 



Dei mange døme på klanglaus n og r i slutten av ord, 

 kjem vel av ein heller slapp uttale i desse tilfelle. 



I serie XII, nr. 5 er det eit døme på spirantisk b (t). 



I surne av dei orda som vart prøva på Det Fonetiske In- 

 stitutt, hev vi døme på det at konsonantane b, cl og g ofte, eller 

 kanskje som regel, blir uttala utan stemme (er klanglause) når 

 dei står fremst i ordet. Men når desse konsonantane kjem etter 

 vokal, eller etter sonor konsonant, blir dei uttala med stemmelyd 

 (er klangføre). 



Um b, cl, g blir uttala utan stemme, er dei ikkje like eins 

 som p, t, k; desse lydane hev mykje kraftigare „eksplosjon u . 

 Jfr. dr. A. G. Dunstan: Englische Phonetik, side 18, merknad: 

 „In einigen Teilen Deutschlands, z. B. in Sachsen, werden sonst 

 stimmhafte Konsonanten ohne Stimme (d. h. ohne Schwingen 

 der Stimmbånder) gesprochen. Diese Konsonanten sind aber 

 trotzdem von den entsprechenden stimmlosen Konsonanten ver- 

 schieden. Bei der Aussprache der fraglichen Konsonanten wird 

 nåmlich der Luftstrom mit geringerer Kraft ausgestoszen als bei 

 den stimmlosen Konsonanten. Man nennt daher diese sonst 



