56 



ning som lokka Hans Egede ut paa hans store missionsferd. 

 Enndaa Peder Clausson maatte «frøchte storligen«, at nordmen- 

 nerne alle var »døde aff Hunger och Frost« ', kunde Egede 

 ikkje uppgjeva tanken um, at dei »vilde Folk« ved Strat Davis, 

 som han høyrde gjete fraa Bergen 2 , » Barbarer « med »et sært 

 fremmed Sprog« 3 , naar alt kom til alt, var etterkomarar av dei 

 norrøne grønlendingarne, som ved aarhundradlang »Forglemmelse« 

 var »faldne hen i hedenske Blindhed af Mangel paa Lærere og 

 Undervisninga 4 . Samver med bergenske Grønlands-fararar i 

 venteaari fyre utferdi har kannskje gjort Egede meir tvilande 

 i dette stykke 5 , og daa han sigla upp Strat Davis 17^1, hyra 

 han fraa eit framum farande hollendingskip ein baatsmann, som 

 var kjent med dei ville, til tolk 6 . 



Det fyrste møtet med eskimoarne overtydde Egede um, at 

 han »ikke var i Stand endda at kunne hielpe dem i deres 

 Elændighed« 7 . Tolken var heller ikkje til nokor nytta og vart 

 burtsendt. 



Men difor var det ogso »fra Begyndelsen altid . . . mest at 

 giøre om Østerbygd, som den bedste og fornemste Colonie paa 

 Grønland at faae opsøgt« 8 , og gong etter gong vart det, av 

 Egede og andre, gjort freistnader paa aa naa dit, til baats gje- 

 nom innbillte sund eller rundt Statenhuk, til skips upp gjenom 

 drivisen, til hest tvertover innlandsbrearne, alltid like faafengt. 



Minnet um det forsømte bispedømet i Ishavet hadde ikkje 

 kunna døy i kyrkja, so lenge nye biskopar stadig vart utnemnde 

 til Garde-stolen, like til reformasjonen. Same aar som Columbus 

 sette ut for aa leita vestervegen til India, lova den danske 

 benediktinmunken Matthias Canuti St. Peters etterfylgjar aa 

 vaaga sitt liv for aa sigla til Garde-kyrkja » ved verdsens ende «, 

 som ingen tilsynsmann hadde gjesta paa hundrad aar 9 . Erke- 



1 Peder Claussøn Friis, Samlede Skrifter, 220. 



2 Niels Rasch til H. Egede 1709: H. Egede, Relation, 2. 



3 Biskop Randulf til H. Egede >9/s 1710: H. Egede, Relation, 5. 



4 H. Egedes »Forslag til den Grønlandske Mission« 1719: H. Egede, 

 Relation, 16. 



5 Jfr. Bergens Historiske Forening, Skrifter No. 23, 1917, 10—12. 



6 Meddelelser om Grønland IX 1889, 283. 



7 H. Egede, Relation, 32. 



8 H. Egede, Det gamle Grønlands Nye Perlustration, Kbh. 1741, 19—21. 

 Bergens historiske Forening, Skrifter No. 23. 1917, 32—6. 



9 Dipl. Norv. XVII nr. 759. 



