92 JAN ŚNIEŻEK. 
na ostatniej obraczce mają brzegi zewnętrzne zaokrąglone, schodzą 
się ze sobą pod kątem ostrym, ale nie zlewają się razem, lecz są 
oddzielone wazka brózda. 
g podobnie ubarwionego jak samica u nas dotychczas nie zna- 
leziono, częste natomiast są okazy odmiany jasniejszej, mające 
czarną przepaskę między skrzydłami, mniej lub więcej wyrażnie 
czarną drugą obraczkę kałduna i czarne włosy na jego obraczce 
ostatniej, resztę zaś ciała pokryta żółtym, nierówno długim wło- 
sem. Samce tej odmiany należą do najpiękniej ubarwionych trzmiel- 
ców, a świeżo złowione okazuja wiele podobieństwa do trutni 
trzmiela Bombus Latretllelus Kirby. 
rzyrząd chwytny ma ostrze bardzo szerokie, kształtu ćwierci 
koła, przymocowanej jednym brzegiem prostym, a drugim zwró- 
conej ku środkowi obeegów. Obydwa ostrza, przysunięte do siebie, 
dotykają się nietylko końcami, lecz na całej swej długości. Krótka 
łuska, wsunięta między ostrze a trzonek, nie zakrywa ani połowy 
trza, a wyrostek jej nie wystaje poza jego brzeg wewnętrzny. 
Strzałki sa przy końcu odchylone od siebie i opatrzone z boku 
dużym zębem, zgiętym ku podstawie. 
Gatunek ten napotykałem w gniazdach trzmiela Bombus va- 
riabilis Schmied., a zagnieżdża się również u Bombus agrorum 
Fabr. Ponieważ obydwa te gatunki trzmiela zakładają swe gnia- 
zda głównie w suchych zaroślach, tam też można spotykać oso- 
bniki tego gatunku, przeszukujące wypróchniałe pnie drzew, su- 
chy mech, liście lub szpilki drzew, zebrane w większej ilości pod 
krzewami. Jest mniej pospolity od poprzedniego gatunku, lecz tra- 
fia się w całym kraju, podobnie jak trzmiele, u których się za- 
gnieżdża. 
3. Psithyrus Barbutellus Kirby. 
Q podobna z wejrzenia do trzmiela Bombus hortorum. L.; 
ma przedplecze i tarczkę tułowiowa okryte żółtymi, a przedostatnie 
dwie obraezki kalduna brudno-białymi lub nieco żółtawymi wło- 
sami. Druga odmiana, opisywana niekiedy jako osobny gatunek 
pod nazwą P. lugubris Kriechb. 1), różni się od poprzedniej tem, 
że ma na dwóch przedostatnich obraezkach kałduna pęki żółtych 
włosów, mocniej przydymione skrzydła i kałdun silniej pod spód 
podgięty. 
5 Pod tem nazwiskiem podany w spisie Prof. Wierzejskiego d , oznaczany 
na podstawie ubarwienia, okazał sie po zbadaniu przyrządu chwytnego jako ede 
miana Zombus lapidarius L. 
