O NOWYM GATUNKU RODZAJU UTRICULARIA. 205. 
` Chcąc zastąpić chociaż w części ten brak w literaturze bo- 
tanicznej i ułatwić oznaczanie dość licznych form europejskich 
gatunków, uważam za pożyteczne podanie w tem miejseu chara- 
kterystyeznych cech form europejskich, a w szczególności tych, 
tóre mogą się okazać w kraju naszym. Jest to rezultat wielole- 
tniej pracy opartej na najbogatszym materyale, jaki wogóle mógł 
być zebrany dla monograficznego opracowania rodzaju Utricularia, 
który, pod względem rozmaitości form wogóle, niewątpliwie zaj- 
muje pierwsze miejsce w świecie roślinnym. 
Rodzaj Utricularia zawiera kilkaset gatunków przeważnie 
podzwrotnikowych, które rozdzieliłem na 10 grup według ich 
wzajemnego pokrewieństwa !). Europejskie gatunki należa do grupy 
Lentibularia i Parcifolía, z których tylko pierwsza zawiera ga- 
tunki naszej flory 2). Gatunki te można rozdzielić według nastę- 
pujacej tabliczki: 
A. Pędy wszystkie jednakowe, rosnace zapomocą ślimako- 
wato zagiętego wierzchołka, z liśćmi naprzemianległymi, pierzasto 
rozdzielonymi i jednostajnie opatrzonymi pęcherzykami. 
Pędy duże i grube, czasem kilka stóp długości majace. 
Liście wielokrotnie podzielone z ostatecznemi podziałkami długiemi, 
nitkowatemi, wzdłuż ząbkowanemi. Ząbki rozstawione i na koń- 
cach szczecinowatemi rzęsami opatrzone. 
1. Kwiaty żółte, górna warga korony jajowato-okragla 
z odchylonymi w tył bokami. Podniebienie dolnej wargi wynio- 
słe, dosięgające prawie wierzchołka górnej wargi, głęboko bruzda 
rozdzielone na dwa boczne wyrostki, pokryte purpurowymi praż- 
kami. Brzegi dolnej wargi z obu stron zwisłe. ` 
Tu należy najpospolitszy gatunek europejski, rosnący zresztą 
na całej północnej półkuli ziemi, a mianowicie U. vulgaris L. 
Gatunek jest bardzo zmienny w zależności od warunków, 
wpośród których rośnie. Najwięcej daje się to widzieć w formie 
organów wegetacyjnych, a szezególniej liści, które w miejscach, 
gdzie woda mniej więcej wysycha, sa opatrzone mniejszą ilością 
pęcherzyków i szerszemi i krótszemi podziałkami. Jest to osobli- 
wość wspólna, jak wiadomo, bardzo wielu roślinom wodnym, na 
którą u Utr. vułgarts L. zwrócił uwagę jeszcze Godwin Bóckel Y, 
W 1854 r. Ale oprócz tych wypadkowych odmian, znajdują się 
amieński: Lentibulariaceae w Englera Die Natiirlichen Pflan- 
J Er. K 
zenfamilien. IV Theil, 3 Abh. 6, p. 108 
duje się tylko jeden gatunek w Europie, 
nie . 
n der Utricularia vulgaris L. (Oester- 
ue Nr. 14, 6. April, 1854). 
> G er Forme 
reichisches Botanisches Wochenblatt. Wien, IV Jahrg. 
