206 FR. KAMIEŃSKI, 
pewne formy, odróżniające sie od typowego gatunku wielkością 
1 kształtem organów kwiatowych i wegetacyjnych, a mianowicie: 
a. forma magniflora. Cała roślina większa aniżeli forma ty- 
powa. Korona 14—15 mm. długa, dolna warga szeroka i ostroga 
duża. Być może, że odpowiada ona opisanej przez Bóckel'a formię 
pod nazwiskiem robusta, chociaż autor ten kwiatów dokładnie nie 
opisuje. Forma ta jest dość rozpowszechniona w Europie. W ber- 
lińskiem muzeum znajduja się egzemplarze tej formy z pod Ko- 
nina i Goslawie zebrane przez Baenitz'a 
Badajae dość obfity materyał, znalazłem, Ze i wpośród tej 
formy znajdują się pewne odmiany, z których w Europie znala- 
złem dwie następujące: 
a! subforma: brevicornis z gruba krótką ostrogą, zaledwie 
dosięgajacą długości dolnej wargi. Ta odmiana znajduje się głó- 
wnie na Zachodzie. 
a? subforma calcarata z ostroga wydłużoną, równowazką, 
na końcu tępa, cokolwiek naprzód zakrzywioną, nieco dłuższa 
jak warga dolna. Jest to odmiana idaca daleko na wschód przez 
całą Syberya i stanowiąca przejście do podobnych form rosną- 
cych w Japonii i w Ameryce północnej. 
orma parviflora. O głabiku cienkim, wynioslym, wielo- 
kwiatowym, kwiatach drobnych, z korona 8—10 mm. długa i ostrogą 
długości dolnej wargi, na szypułkach nieco wydłużonych, cienkich 
a po okwitnieniu silnie na dół zgiętych. Formę tę czasem fałszy- 
wie oznaczają jako Utr. neglecta Lehm., od której jednak kształ- 
tem kwiatu znacznie się różni. Jest to również bardzo rozpowsze- 
chniona forma w Europie i Azyi. 
. €. forma crassicaulis. Przy typowej wielkości kwiatów, głabik 
tej formy jest silnie zgrubiały i nieco pogięty. Na pierwsze wej- 
rzenie przypomina on wypadek staśmienia (fasciatio), jednakże 
owo zgrubienie nie jest wypadkowem, ale stała cechą, która 
w daleko silniejszym stopniu charakteryzuje bardzo blizki połu- 
dniowo amerykański gatunek Utricularia oligosperma St. Hil. 
Forma ta rozprzestrzeniona jest w Europie, zaś najbliżej nas ro- 
śnie na Slasku. 
,, ,d. forma heterovesicaria. Z typowymi organami kwiatowymi, 
liśćmi czasami większymi i licznymi pęcherzykami, rażąco rozma- 
itej wielkości, od 0,75 do 3,0 milimetrów średnicy. Większe Dë 
cherzyki osadzone sa przeważnie w dolnej części liści, mniejsze 
zaś rozrzucone po całym liściu. Ta formą rzadziej się spotyka 
jak poprzedzające i głównie na Zachodzie. 
e. forma brevifolia. Głabik nieco cieńszy i szypułki nieco 
dłuższe, liście zaś znacznie krótsze, od 20 do 25 mm. Jest to 
bardzo rozpowszechniona forma, również czasem mylnie za Utr. 
