(26) MAREK LUSZCZKIEWICZ. 
stronie półnoenej napotyka się przeważnie bydło obcych ras po- 
prawnych, lub przynajmniej zawierajace krew tych ras obeych 
w takim stopniu, że ani maścią ani postacia swa nie przypomina 
bydła miejscowego. Kilkanaście pomiarów, jakie mimo to w tych 
stronach zebrałem, dokonanych zostało na takich sztukach, które 
wprawdzie znajdowały się jużto po dworach, jużto najczęściej 
u służby dworskiej, ale pochodziły z okolie południowych, gdzie 
przeważnie znachodzi się czyste bydło krajowe. W stronach pół- 
nocnych nie może być mowy o hodowli czystego bydła świę- 
tokrzyzkiego, a jeżeli trafiaja się pojedyncze okazy tego bydła, 
to tylko przypadkiem drogą kupna przeszły one ze strony połu- 
dniowej. Strony północne w żadnym razie nie moga być zaliczane 
do właściwego regionu hodowlanego bydła świętokrzyzkiego, z wy- 
jątkiem chyba okolic na południe od miasteczka Bodzentyna po- 
łożonych, gdzie spotkać można dość wiele sztuk o znamionach 
właściwych bydłu świętokrzyzkiemu. 
Średnie wymiary głowy, podobnie jak i podane uprzednio 
wymiary czaszki wskazują zgodnie na przynależność badanych 
sztuk do typu „brachyceros*. Długość gło ynosi wprawdzie 
46'2 cm., a więe więcej niż np. u bydła illiryjskiego (43,3 em.) lub 
polskiego „brachyceros*, ale w porównaniu z długością tułowia (po- 
zioma) wynosi ona tylko 3580/,, t. j. mniej więcej tyleż, co u by- 
dla rasy illiryjskiej (36,30/,). 
. Następujące zestawienia przedstawiaja jasno te analogię w wy- 
miarach bydła świętokrzyzkiego i illiryjskiego. 
wej. Długość tułowia skośną przedstawia: bezpośrednia odległość stawu bar- 
kowego od wyrostka kości siedzeniowej. 
