Tartarifchen Cbam , of j^ei^er Van Sina. 



, is China , welken naam 

 Portugezen , die , na lang va- 



en niet Sina , behoorde te zeggen. 

 De Tarters noemen dit Rijk Catay, 

 en zomtijds ook Mangin 5 maar deze 

 lcfte naam Mangin betcekent veel 

 meer d'inwoonders zelf, dan het Lant- 

 fchap ; want Mangin is op hunne taal 

 zo veel gezegt , als wilde en ongema- 

 nierde menfehen -, met welk woort de 

 Tarters dikwils de Sine^en befpotten. 

 Van eenen zekeren Venetiaan, Markus 

 Pauwelfz , die allereerft ten deele den 

 Europers dit Rijk ontdekt heeft , en in 

 den Jare veertien-hondert en zes , als 

 de Tarter ganfeh Sina af-Uep , mede 

 in dit Rijk door-boorde, wort dit Sina 

 ook Catay geheeten , maar de be- 

 ruchtfte eri voornaamfte naam, daar 

 dit Rijk ten huidigen dage mee ge- 

 noemt wort 

 de 



ren , daar allereerft aan quamen, en 

 noch tegenwoordigh in 't landfehap 

 KJmton koophandel drijven , aller- 

 eerft den Europers hebben bekent ge- 

 maakt. 



Maar in deze vericheidentheit der 

 namen, heeft men zich nergens meer 

 Tügtutïui. over te verwonderen , als dat den Si- 

 neyen alle deze namen onbekent zijn , 

 enzy daar af noit gehoort hebben, ver- 

 mits men by hen geene kentekenen van 

 deze benamingen vind, noch veel min- 

 der weet uit wat oorzaak de zelve zo 

 dikwils verandert zijn ; daar nochtans 

 de Sineqen zelfs hun Rijk vele andere 

 namen gegeven hebben, en wel ligt in't 

 toekomend noch geven zullen. Want 

 het is by hen , van aller geheuchenis 

 her, een gebruik geweeft, dat, zo dik- 

 wils het recht der heerfchappye , vol- 

 gens 's werelts beloop , van den eenen 

 Stam op eenen ander overgaat , de 

 gene ook , die de Heerfchappye aan- 

 vaert, het Rijk meteen nieuw en zeer 

 fchoonehnaam, na zijn welgevallen, 

 befchenkt. Onder anderen leeft men, 

 dat eertij ts dit uitterfte geweft van Afie 

 of Sina , Than , T« , Tba , Sciam , 

 Cheu , als ook Han , genaamt is ge- 

 weeft. Than beteekent breedt ponder 

 maat , Yu, ruft , Tha, groot, Saam, 

 fieraat , Qheu , Volmaakt , Han , den 

 Melkweg aan den Hemel. 



Eenen geruimen tijd te voor en , eer 

 de Tarters , in dezen leften inval in 



Sina, het Rijk bemachtighderi , en 

 den Sineefchen Keizer af- handigh 

 maakten , ( te weten als de Heer- 

 fchappye des Rijks aan 't gedacht van 

 Ciu ftont ) wiert Sina by de Smeden 

 met den naam van Mm, 't welk op 

 Neêrduitfeh door lucht igh of {laar bet t 

 betekent , genoemt. Daar na voegh- 

 denze by het woort Mm, de letter- 

 greep Ta , en noemden het toen Ta- 

 min , of zo andere fchrijvcn, Tai'~ 

 ming , dat zo veel gezegt is , als het 

 s\ij\ yan groote kjaarheit. Voor drie 

 hondert jaren wiert dit zelve Rijk ook 

 Tai-juen , en ten huidigen dage 

 van de Tarters , die dit Rijk tegen- 

 woordigh onder den Grooten Cham 

 bezitten , Ta ie ing geheten. 



Schoon dit Rijk van Sma gemeen- 

 lijk dus van Heer en Naam teftens ver- 

 andert , zo is 'et evenwel by de Sineyeu 

 zelfs , van aller geheugenis her , ge- 

 durig met twee andere byzonderc na- 

 men , als Chungchoa en Chungaue , ge- 

 noemt geweeft ; waar van de eerfte zo 

 veel gezegt is als Middelrij^ , en d'an- 

 der zo veel als Middeltuin. De reden, 

 waarom de Sine^en hun Rijk deze na- 

 men gaven, is deze; dewijlze eertijts 

 voor vaft geloofden , dat de Hemel 

 rond , 't Aerdrijk vierkant , en in des 

 zelfs middel- punt hun Rijk gelegen 

 was.Weshalven,alsze int begin de Eu- 

 ropifche Landkaarten zagen, namenze 

 het zeer qualik op , dat men hun Rijk 

 niet in 't midden des Aerdbodems, 

 maar in het uitterfte van 't Ooftcn ver- 

 toonden. Hierom , als zeker Jefuyt, 

 Mattys Riccius , in Sina alle de landen 

 des ganfehen Aerdbodems in een 

 Kaart met Sincefctie namen had afge- 

 beeld , fchikte hy die zodanig in orde, 

 dat het Rijk van Sina in 't midden 

 quam te leggen ; maar de meefte Si- 

 ne^en bekennen zelfs nu hunne grove 

 dwaling , en lacchen die niet weinig 

 uit. En hoewel de Sineqen zelfs hun 

 Rijk dus met verfcheide namen by 

 wijlen genoemt hebben, (na dat de 

 Stam, die over hen heerfchte , quam 

 te veranderen , ) zo geven evenwel de 

 Grens-buuren daar wcinigh achting 

 op, nochte zy volgen de Sineqen daar 

 niet in ; want die van t\ouchenchw* 

 cnSiam noemen dit Rijk Cin ; d'£ilan- 

 A 3 ders 



