\66 



Gezandt schap aan den Grooten 



Dat desi-Tot dit gevoelen neigden al d'andcre j 

 ntftbiRjatt- Tartarifche Raats-heeren ; maar de | 

 £fa£T Sineefche Raats-heeren gclietcn zich 

 als of zy den Hollanders noch grootcr 

 gunde wilden toedragen, en dreven, 

 dat men de zelve niet als om de negen 

 jaren behoorde wederom te laten ko- 

 men ; dewijl men hen anders door de 

 verhett der icizc te veel in de waagh- 

 fchaal zou (tellen. Dan zy hadden hier 

 een achter-deur open , die de Tarta- 

 rifche Raats-heeren niet gemerkt had- 

 den, en verilondcn dat de Hollanders 



ja* k mi dicnvijic in K ant0f * nict zoudcn 



•**» «f mogen komen handelen. Zy gaven 

 tfggtndat de ^ cn j^ aAt ^jj^ s j n bedenken , of on- 

 2£$fe der fchijn van Hollanders niet wel En- 



Z'jn. 



gclfchen mochten fchuilen ; met by- 

 brengen, dat d'Engclichen over dertig 

 jaren met vier Schepen in de haven van 

 Heytamon Zout-]onkcn hadden aange- 

 haalt , den Mandarijn gevangen geno- 

 men, een Sterkte om verre gefchoten, 

 en voorts zoodanige vuile dingen be- 

 dreven, datze van dien tijdt af voor 

 vyanden van den Staat verklaart en ge- 

 houden waren , en ook toen befloten 

 was , dat de Engelfche noit na dien 

 tijdt in Sina zouden ingelaten wor- 

 den j invoege men nader proeve en be- 

 ter befcheit van d'oprechtigheit der 

 Hollanders moüe hebben , voor aleer 

 zyin't Rijk ingelaten wierden. Want 

 behalve het met de gewoonte (treed , 

 dat hen de vryc handel in 't Rijk wiert 

 toegedaan, zoo kon men ook niet ver- 

 nemen dat het zelve in de geloof brie- 

 ven der Gezanten verzocht wiert; zulks 

 zy daar uit vermoeden dat de Gezan- 

 ten buiten hun laft gingen. Wonder 

 vrcemt quam dit den Gezanten te vo- 

 re, en was hen een donderflagh in 

 d'ooren zulks te hooren j gemerkt zy 

 tot noch toe geen andre gedachten 

 hadden gehad , of de Keizer had, vol- 

 gens den inhout van den tweeden laft- 

 brief , hier bevorens by de Onder-ko- 

 ningen van KJinton bekoomen, het 

 verzoek der Hollanders , nopende den 

 vryen handel in Kanton, volkomen t- 

 lijk toegeftaan , en dat zy alleenlijk 

 zijne Majefteit daar over in Teling 

 v$ M«ittn zouden koomen bedanken. Zy kon- 

 Xijn de Ge- d en wc i begrijpen , dat Pater Adam 

 ïXujt » noch twee andere Jefuitcn , die al- 



daar woonachtigh waren, ontrent drie 

 honden teil Zilvers ( om den voort- 

 gang van dit werk te beletten) vcr- 

 i pilt , en noch meer belooft hadden y 

 als ook datze de Tarters hadden wijs 

 gemaakt , dat de Hollanders , onder 

 dck-mantel van te handelen, niet anders 

 zochten, dan voor eerlt eenen voet 

 in 't Lant te krijgen , en daar na te ro- 

 ven wat zy konden meê-flepen. Hen 

 quam ook ter ooren, hoc deze drie Je- 

 fuiten gcweldigh geklaaghr hadden , 

 dat Makao door dezen handel t'eene- 

 maal zou verarmen. Dat daar en boven 

 het aanbrengen van den Commiflaris* 

 die over drie Jaren in Kjtnton was ge- 

 weeft, als ook het fchrij ven vanden 

 Tutang , die als toen noch in J\anton 

 zich bevond , en te dien tijde van die 

 van KlaJ^ao met zilver omgekocht was, 

 aldaar zulk een gevoelen in de harten 

 van velen gebracht had , dat men hen 

 niet anders hield , dan voor een deel 

 t'zamen-gerodt volk , dat geen lant 

 had , en zich alleenlijk met roovcn en 

 andere ongeoorlofde middelen, in- 

 zonderheidt ter Zee , erneerdc , kon- 

 den de Gezanten noch wel vatten 

 en bevroeden; maar dat de Rijx-can- 

 cellier en andere Raden (om den zin 

 van deze W'oorden , te mogen gaan en 

 keeren , in de geloofnis - Brieven der 



Gezanten vervat , en daar mee niet 

 anders betekent wiert , als te mogen 

 handelen , aan den Keizer uit te leggen 

 en te verklaren) met geit mollen wor- 

 den omgekocht , quam hen wonder 

 vrcemt te voorc ; nadien zy niet beter 

 wiften , of de vijf en dertigh hondert 

 teil Zilvers ( die zy by Schuit-brief aan 

 de Kantonfche Onder-koningen, op 

 hen aange wefen,aldaar te dien c'mdc be- 

 looft hadden te betalen ) waren aan de 

 Rijx-radcn verdeelt en uitgefchooten. 

 Als zy derhalvcn bevonden , dat de 

 zelve Onder-koningen hen hier in had- 

 den bedroogen , wierden zy gedwon- 

 gen na andere middelen uit te zien, 

 om tot hun oogh-merk te geraken. 

 Zy (telden dan vooreerft tervergade- 

 ringh, vanden tweeden Rijx-cancel- 

 lier te dien einde beleidt , het punt 

 van den Jaarlixzen handel in Kanton in 

 perzoone en duidelijk voor, en hielden 

 daar op aan om dien te verkrijgen. 



Daar 



