De Sinezen 

 'ver (laan xjcb 

 «Heen maar 

 op de zetie- 



Konfatiut 

 is onder de Si- 

 nezen de 

 grootflé fik' 

 feopb. 



Tartttrifden Cham y 



de maniere van doen. By exempel , 

 Tslte» betekent vatten met rwe yingers^ 

 T%o y vatten met deheeie vinger, Cbua y 

 vatten met de ganfche holle hanr, Tcïe 

 vatten met d'open hant tot aan de vin- 

 gers. Dit zelve befpeurtmen ook in 

 't woort ftaan 5 wy zeggen fta in huis , 

 fta eetende, fta flaapende , maar de 

 Sinezen hebben een woort dat teffens 

 ftaan en de wijze van ftaan betekent, 

 Als wy ook den voet van eenen menfeh, 

 of den voet van een vogel, of den voet 

 van een dier willen zeggen , zo moe- 

 ten wy altijt het woort voet daar by 

 voegen, maar de Sinezen kunnen dit 

 met een eenigh woordt zeggen : want 

 JQo is menfehen voet, Chua een vogels 

 poot, en Thi een voet van een iegelijk 

 dier te zeggen. 



Onder verfcheidene zeer edele kun- 

 ftcn hebben de Sinezen by na alleen 

 maar kennis van de Zeden-kunde 5 

 want de Natuur-kunde , of de weten- 

 jfchap der natuurlijke dingen, hebben- 

 ze veel meer met verfcheide dwalingen 

 verduiftert, dan eenighzins verlicht. 

 En zelfs de Zeden-kundige gront-re- 

 gels , dewijlze in de reden-kaveling of 

 reden-konft geheel onervaren zijn, (Iel- 

 lenze met zeer duiftere en verwerde 

 fpreuken voor , en gebruiken in 't ke- 

 ren alleen zodanige reden-kavelingen, 

 als hen door 't natuurlijk licht zijn aan- 

 gebooren» 



De grootfte Sineefche Filofooph van 

 allen wort Konfut ius genoemt, die vier 

 hondert en een en vyftigh jaren voor 

 Chriftus geboorte op de werelt quam , 

 en over de tzeventigh jaren zoodanig 

 leefde, dat hy niet alleen door exem- 

 pelen, maar ook door zijne fchriften 

 en omgang eenen ieder tot het oefFe- 

 nen en leeren der deucht aanporde. 

 Met welke maniere van leven hy by de 

 Sinezen zo veel uitwerkte , dat de Si- 

 nezen voor vaftgeloo ven, dat hy alle 

 de fterfFelijke menfehen, die oit elders 

 op d'aarde in deucht en vroomheit heb- 

 ben uitgemunt, in heilighcit van leven 

 verre te boven is gegaan. En gewüTe- 

 lijk, indien men op defielfs woordenen 

 werken , die in de Sineefche boeken te 

 lezen zijn, wil achting geven, men 

 zal moeten bekennen , dat hy voor 

 weinige van onze Heidenfche Eüofo- 



of ]\ei$er Van Sma. 1 $ 



fen niet zal behoeven te wijken, maar 

 ook veelen overtreffen. Te dier oor- 

 zake hebben de Sinezen zo groot een 

 gevoelen van dezen man, dat het gene 

 hy gezeidt en voor vaft geftelt heeft, 

 van gene geletterden in Sma ten huidi- 

 gen dage in twijffel getrokken wortj 

 maar een ieder houd zijn gevoelen* 

 fchoon zulks valfch is i (taande. En 

 niet alleen hebben de geletterde luiden, 

 maar ook de Koningen, zedert zoo 

 vele eeuwen herwaarts , hem na zijnen 

 doot met alle ccre geviert , en toonen 

 zig noch dankbaar voor de lecre die zy 

 van hem ontfangen hebben» Want na 

 zo een langen reeks van eeuwen , zijn 

 defielfs nakomelingen tot noch op de- 

 zen huidigen dag by eenen iegelijk in • 

 groote eerc en aanzien. En de Konin- 

 gen hebben het opper-hooft van dezen 

 Stam eeuwigh en errTelijk tijtelen van 

 gecnklecne eere gegeven, en daar en 

 boven vryheit van alleTollen en Schat- 

 tingen. 



Zy verdaan zich ook niet alleen DtSheteA 

 wonder wel op de Zcedc-kunde , maar^/rnx"'* 

 ook op de Stcrrenkijkerye of Sterren- tynjlen. 

 kunde , en verfcheidene andere Wis- 

 kundige wetenfehappen. Maar in de 

 rceken- en meet-kunft Warenze certijts 

 veel gauwer ; doch dit alles wort ook 

 by hengeheel verwert en zonder orde 

 geleert. In het tellen gebruikenze in 

 alle winkels een tclbort met fchijvcn 

 over dok jes , daar zy heel gezwint mee 

 weten om te gaan , eveneens als de 

 Europifche Mcefters met de leg-pen^ 

 ningen fpelen. In 't verdeilen der ge- 

 dernten , verfchillenze zeer veel van 

 d'Europers , en tot het getal der Ster-* 

 renhebbenfe vier hondert,bovcn de ge- 

 nen die onze (terrekijkers bekent zijn, 

 bygcvoegtjwant eenige duiftere fterren 

 en die niet dan by helder weder ver- 

 fchijnen , worden by hen onder dit 

 getal gcrekent. Deze Sterre - kijkers 

 zijn voor het mcerdeel bezien in het 

 voorzeggen van den tijt van 't verdui- 

 fteren der Zonne, en in den loop der 

 dwaal- en vafte fterten. Maai' dit alles 

 fteckt ook vol dwalingen en misflagen 

 Endelijk beftaat hun ganfche weten- 

 fchap der Sterren byna alleen in dat ge- 

 deelte der Sterren-kunde , dat uit den 

 loop der Sterren ieder eens geluk en 

 c 2 ongc- 



