Gezandt schap aan den Crooten 



20 



ongeluk, als ook de vruchtbaarheit 

 enonvruchtbaarhcitdcr aanftaande tij- 

 den, belooft te voor e te fp ellen. Want 

 zy geloven voor vaft , dat alle dingen , 

 die op deze aertfche werelt gefchiedcn, 

 aan d'invloejingen der Sterren hangen, 

 en daar door beftiert worden. In deze 

 Wiskunfhge wetenfehappen hebben- 

 ze nochtans iets vande Sarraceners, die 

 van't Wetten quamen, ontleent 5 maar 

 zy beveiligen niets door oorzaken of 

 'tgezach van bcwijzingen , maar heb- 

 ben alleenlijk eenige Tafereelen nage- 

 laten, daar na zy zich in 't maken der 

 Almanakken, en in 't voorzeggen van 

 deverduifteringen det twee grote lich- 

 ten van Zon en Maan , en loop van 

 alle d'andere dwaal-fterren, richten. 



Van het gedeelte der Sterre-kunde , 

 dat uit den loop der Sterren ieder eens 

 geluk en ongeluk belooft te vooren te 

 fpellen, fchrijft de Jefuyt Trigautius in 

 zijn Befchrijving van 't Rijk Sina al- 

 dus. 



Ve Stichter van den Stam, die te- 

 genwoordigh in Sina de heerfchappye 

 Voert, beeft laten Verbieden , dat nie- 

 rnant de regels en gronden Van de Sterre- 

 kjjksrye magh Ie er en, dan de ge enen, die 

 by recht Van erffenis daar toe geflelt of 

 ge/gooren yijn , en dat uit Vreqe , of dat 

 degene uit de kennis der Sterren, alshy 

 die beamen heeft, geen macht krijgt en 

 gelegentheit neemt, om eenige nieuwig- 

 heden in 't T^ijJ^aan te reebten. Die even- 

 Vod tegenwoordigh de heerfchappye Voert, 

 onderhoudt met groot e onkojlen Verschei- 

 dene Wiskunjligen^ en de%e s(ijn tWee- 

 derlei $ te Voeten de Gelubden , die yich 

 in's Keilers Talais ophouden , of de Kei- 

 yerlijkf Majeftraten , die daar buiten 

 Vfoonen. Se/de de^e hebben tegenwoor- 

 dig te Peking tweeT^cht-hanleen, deene 

 is de Bani^ Van de Sineyen , die ^ich 

 wet het maken der Almanakken en 't uit- 

 rekenen der Verduifteringe Van J^on en 

 Maan bemoeien; dander is Van de Sar- 

 raceners, ah* aar Van de %elve dingen na 

 de gront-regels der ÏVeflerfche Sterre- 

 kunde gehandelt Voort ; daar na Voort 

 het oordeel van heide de%$ 'Banken by 

 elkandre verteken , en het gene , daar 

 in d'een of d' ander mocht e gemifl heb- 

 ben^ gebetert. 'Beide de%e Bank/f* heb- 

 beu oo{,°f ^enen Vry hoogen He uy el, om 



de Sterren te aanschouwen , een groote 

 ruime vlakte,ahoaar %y eenige oude Wis- 

 kunjlige Werktuigen Van gegooten Koo- 

 per by %ich hebben, die Vry oudt fchij- 

 nen te %ijn. Op dien Heuvel is alt ij: een 

 Van de Amptgenooten , die des nachts 

 daar Waakt, ofby geval aan de» Hemel 

 eenig ongewoonlijk^ gefternte mocht ver- 

 fchijnen , en Wat nieuws te Voren [pellen. 

 En byaldien %ulks gebeurt, %o Verma- 

 nende 's anderen daags den Kroning by 

 een Verzoekschrift , en leggen hem met 

 een uit , of het gelukt of ongelu\ bete- 

 kent. Ve vlakte, daar op de Nangkin- 

 nenfche Wisk^nfligen de Sterren aan- 

 fchouwen, leit mede op een hoogen Heu- 

 vel, doch binnen deftadt ; en bunm Wis- 

 kunftige Werktuigen overtreffen die Van 

 Peking Verre in fchoonheit , dewijl te 

 dien tijde de Keilers in dtejladt htm Hof 

 hielden. 



Hetamptvan de Pekingfche Sterre- 

 kjjk* rs heft a at hierin , dat%c de Ver dui- 

 fleringen Van Zon en Maan door hetgan- 

 Jche ^ij( te vooren peggen. En by ver- 

 duiftering van J^on en Mdan , worden 

 de Ma je/Ir at en en de *Beelden-dienaars, 

 uit kracht Van een ingevoerde wet , ge- 

 lafi op een %?kre plaats by een te komen, 

 en aldaar den Tlaneet, die Verduijlert 

 Wort, byflant te doen, 't Wel/^qy doen, 

 naar hun mening, aljfe op maat op kopere 

 fcheïletjesjlaan, endikwilsop hun\nien 

 gaan leggen 5 te weten , al dien tijt, %o 

 lang %y geloven , dat de Tlaneet Verdui- 

 jlert is. Dit doende, %o il^gehoort heb, 

 uit vreqe , dat%e in dien tijt Van d'een 

 of andere Slang of Draah^ niet mogen 

 opgeflokt worden. Dus verre Trigau- 

 tius. Dat endclijk de Sinezen een aan- 

 geboorne fchrander- en fpits-vondig- 

 heittot deze kunften hebben , kan dui- , 

 delijk genoeg hier by afgenomen wor- 

 den, dewijlze onze meet- tel- en reken- 

 kunft en loop der Sterren,met Sinefche 

 letteren of Charakters gedrukt , ter- 

 ftont, allTe die maar , om zo te fpre- 

 ken, in- zien, verftaan en gezwint 

 leeren kunnen. Men vind daar te lande 

 ook vele boeken van deBouw-kunft , 

 Onleed-kunft, Gezicht-kunde, en van 

 meer andere wetenfehappen , met FU 

 guren gedrukt. 



Inde grontrcgels van d' Artzenykun- Urttt*y< 

 de verfchillenze weinigh van d'onzen, *»^*w* 



maar 



