Tartarijden Qbam , of fietser van Sim. 



6 7 



ACHTSTE HOOFTSTUK* 



Van verfcheidene Zefyen in Sina , nopende de Thilojophie 

 en den valfchen (/odtt-dienfl. 



v 



VAn alle heidenfche Zekten , die 

 tot kennis der Europers zijn ge- 

 komen, heeft men tot noch toe 



Tfoude Si- 



nezen hadden 

 in hunne 



mgb dwaiin- geene gelezen, die tot weiniger dwa- 

 l tn - lingen is vervallen , als de Sineefche 



Zekten , in d' eerfte eeuwen of in den 

 beginne des wereldts. Want in de 

 Sineefche boeken leeft men, dat de 

 Sinezen al van den beginne af de hoog- 

 fte en een eenige Godheit hebben aan- 

 gebeden , die zy zelfs den Koning 

 noemden , of met een andren naam, 

 den Hemel en d' Aarde. Hier uit blijkt, 



Idat d'oude Sinezen van gevoelen ge- 

 weeft zijn , dat de Hemel en Aarde be- 

 zielt waren, en datze der zelve ziele 

 voor de hoogfte Godheit geëert heb- 

 ben. Beneden deze Godheit ecrdenze 

 ook verfcheidene Geeften van bergen , 

 revieren , als ook de geenen, die over 

 de vier gedeelte des werelts ftaan en 

 te gebieden hebben. In alle handelin- 

 gen zeiden d'oude Sinezen , dat men 

 na het aangeboorne licht des vernufts 

 moefte luifteren ; welk licht zy beken- 



Iden van den Hemel ontfangen te heb- 

 ben. Maar van de hoogfte Godtheit, 

 en van de Geeften, die haar ten dienfte 

 ftaan , leeft men in geene Sineefche 

 boeken , dat de Sinezen oit zodanige 

 wanfchepzelen van ondeuchden aan 

 den dag gebracht hebben, als de Ro- 

 mainen, Grieken of Egiptenaars (die 

 in 't bedrijven van alle ondeuchden , 

 byftant aan hunne Goden verzochten) 

 uit hunne kruinen ftieten. Men be- 

 fpeurt ook niet duifterlijk uit hunne 

 jaar-boeken , die de gefchiedcniffen 

 van vier duizent jaren herwaarts ver- 

 vatten , dat de Sineezen veele goede 

 werken , ten dienfte des Vadcrlants en 

 't gemeene befte , hebben uitgericht. 

 Het zelffte wijzen ook de boeken der 

 oudfte en wijfte Hiofofen uit , in wel- 



ke boeken (die noch voor den laaften 

 Tartarifchen inval in Sina te vinden 

 waren , maar toen meeft verbrant en 

 vernielt zijn) veele heilzame geboden 

 en leeringen ftonden , daar door de 

 menfehen tot het oeffencn en naja- 

 gen des deuchts gefticht en onder- 

 wezen wierden. In welke dingen het 

 fchijnt datze onze beroemfte Philofo- 

 fen geenzins toegeven. Maar dewijl 

 de bedurvene natuur, zonder hulp en 

 byftant der genade , alti jt verflimmerr, 

 zoo is ook , by verloop van tijt , daar 

 na dit licht des vernufts zodanigh ver- 

 duiftert, dat de geenen, byaldienzig 

 noch eenige van den afgodifchen beel- 

 den-dienft onthouden , weinigh zijn, 

 die niet dieper in 't heidendom verwert 

 raaken. 



De Sineefche boeken vermelden al- rw#rW 

 leen maar van drie Zekten , die oit in *»ty» *fkfi- 

 de ganfche werelt in zwang zijn g^ma"^"'" 

 gaan j want van andre Zekten wort in 

 deze boeken het minfte gewach niet 

 gemaakt. De eerfte zekte is de zekt 

 der Geleerden of geletterden j de twee- 

 de wort op Sineefch ScUquia , en de 

 derde Laucu genoemt. d'Ecrfte van de- 

 ze drie zekten drijven alle de Sinezen 

 en d'overigc geb uur-volken, die mede 

 de Sineefche Charaktcrs gebruiken, 

 als d'Eilanders van ]apon y I^orea, en 

 die van Cochinchina. De zekt der Ge- 

 leerden , wort van gene volken gcleert 

 en gedreven, dan alleen van deze,en de 

 Sinezen, dieookd'allcroudfte van alle 

 de zekten is, daar af men oit in Sina ge- 

 hoort heeft. Aan deze zekt, daar in * 

 eenige duizent boeken zijn gefchre- 

 ven, ftaatdc beftiering des Rijks, en 

 de zelve wort boven alle andere zek- 

 ten hoog geacht en gcèert. De leere r>v«/?« 

 dezer zekt verkiezen de Sinezen nier j *"{'^^" 

 maar zy drinken die allengs in onder yem . 

 i 2 'tlee- 



