Tartarifcben Cbam , ofl^ei^er Van Sina. 



6 9 



delijke macht is , van de meinedigen 

 re ftraffen , en de vroomen met ge- 

 fchenken te vergelden. 



Wat voot een treffelijke en uitftee- 

 kende Filofoof de bovengemelde Con- 

 fallus is geweeft, blijkt ook uit deffclfs 

 li jkreden van eenen zekren Tenyuenius ; 

 Hoe wy on%e oogen des Vernufts hooger 

 op hieven, %o veel te eerder Waren wy 

 Van Confutius deucht 5 boe dieper wy 

 daar in raakten , %o Veel te Vafter en 

 ondoorkomelijker Was de %ehe. Die de 

 qelve ter vlucht eens oVer%agen,meenden 

 dat^e gemeen en naby was , waar fey 

 Vernamen wel haajl , dat^e van onze 

 deucht %eer Verre w as gelegen. On%e 

 Leer mee fter leerde yeer feboon en orden- 

 telijk^ de luiden , maakte on%e weten- 

 fchap geduurigb minder , enjlelde %eer 

 kort en beknoptelijk^ alle Jijden te vo- 

 ren. I\ Wenfchte dikwils Van %ijne leer e 

 af te wijken, maar kon ^ulks niet doen, 

 en Jlelde al mijne krachten te Wer\, om 

 e enige dingen Van^ijne leere te Verfiaan. 

 Niemant kan tot de deucht Van Confu- 

 tius geraken , gelij( niemant by een lad- 

 der , al was hy noch %o hoog , in den 

 Hemel kan klimmen. 



Wat zijne fchriften aangaan ; vier 

 groote boeken , (gelijk te vooren alreê 

 verhaalt is , ) heeft hy uit de fchriften 

 der oude Fiiofophen by een vergadert, 

 en een vijfde zelfs uit den gront opge- 

 maakt. Behalven deze boeken van Con- 

 futius , vind men in Sina noch vier 

 andre groote boeken , daar in zich de 

 Sinezen nacht en dach oeffenen , en die 

 de Filofoof Menjiu, na dorde van Con- 

 futiusytzzmen heeft geftelt. Men heeft 

 daar en boven noch een ontelbare me- 

 nighte van andre boeken , die de Si- 

 neefche Leeraars hebben gefchreven, 

 en door den druk gemeen gemaakt. 

 Wy zullen hier den inhoud en de tijtcls 

 van cenige boeken, die uit sina in 

 Europe zijn gebracht, op dat des te 

 klaarder blijke , waar in de Sineefche 

 geleertheit voornamelijk beftaat, laten 

 volgen , en in 't kort ten toon ftellen. 

 D'eerfte tijtel komt op dezen zin uit , 

 te weten: 



De eerfie handelt Van den oorfprong 

 ZTrcbeidene ^ es ^ an f c ^ en ~**relts 5 Van den eerften 

 simefche Schepper van de Voortteelende en beboti- 

 *"'*•»• dende ^aken. En uit dit boel^ %ijn de 



ïijtel of in- 

 houden van 



meejle dingen genomen , dit de Natuur- 

 kunde aangaan. 



De tweede tijiel /preekt Van het eeu- 

 wige middel. 



Ve derde van de leere der Volwajfe- 

 nen. En de^e tWee boeiden Worden Van 

 de Sinezen in plaats Van de Natuur-weet 

 gehouden. Oot^ houdende voor Vafi , dat 

 niemant anders dan ty-luiden , bequaam 

 %ijn, om 't merg en pit de%er gehsime- 

 nijfen te Vatten ; hoewel de^e boeken niet 

 ywaarder te Verfiaan %ijn,dan de fchrif- 

 ten Van Titus Livius en Cicero. 



Ve Vierde tijtel is Van den loop,ge- 

 legentheit , invloeing en Werkingen der 

 dwaal-flerren , als oole^ Van d 'andere 

 bemelfche lichten. 



Ve vijfde is van lotWerpingen en 

 Voorspellingen, die wen in dingen, die 

 eenon^ekre en twijfelachtige uitkomfi 

 hebben, gebruikt. 



Ve yefte is van Waar^eggerije uit de 

 ftreepen der hant en des aanlicht s , en 

 Van meer dïergelijlte beu^elingen. 



Ve gevende is van de natuurlijk* to- 

 Ver-kunde , voorweting en teekenen der 

 aanflaande dingen. 



Ve achtfte is Van den oorfprong , na- 

 men , en V dienen der Goden. 



Ve negende <van de daden , mirake- 

 len, flerVen en begraffenis der Sineefcht 

 heiligen. 



Ve tiende is Van d'onfierffelijkbeit 

 der %iele, Van dejjelfs toekomende fiaat, 

 als ooJ^ Van de rouwe , en op Wat wijqe 

 men rouw moet dragen. 



Ve elfde is Van Vele boeken in de 

 Art^eny-kunft , %o Wel die van oude als 

 Van nieuwe Artsen ge fchreV en %ijn. En 

 Wort in deqe boeken gehandelt Van de 

 kracht en't gebruiJ^ der kruiden, Van 

 de ge^ontheit te bewaren en te herfieUen, 

 Van 't genegen der kranke n, en endelij j^ 

 Van alle andre dingen, die %o Wel eCArt- 

 ^en als de kr anken in acht hebben te ne- 



men. 



Ve twaalfde tijtel is Van denfiaat 

 en gelegentbeit der kinderen in 's moe- 

 ders lichaam , als ooi^ Van de dingen, 

 die de baring kunnen helpen of beletten. 



Ve dertiende is Van de Toeken- en 

 Meet-kunde. 



Ve veertiende van de < Boitw-kunfi, 



en Verfcheidene manieren Van bouwen, 



en van de gelijkrnatigheit , die men in 



i 5 * 



