7.8 



Gezandtschap aan den Grooten 



quairu Zygeloofdenookgcenzinsdat 

 de ftcrren , die zo kleenin't oog fchij- 

 nen, de ganfche vlakte des aartrijks 

 in groote te boven gaan. Hen was toen 

 ook noch onbekent , d' ongelijkheit 

 van dagen en nachten buiten de mid- 

 dag-lini. 

 Noemen de Een ander vreemt gevoelen hebben 

 weit »m At. nQ g ^ sinezen van d'oorfprong der na- 

 tuurlijke dingen. Zy noemen den Chaos 

 of ternereten ^/o?»/(waar uit alles voort- 

 gekomen is ) een Ai j en zeggen dat 

 van de fchaal of dop de Hemel, van 

 't wit de Lucht, en van de door d' Aarde 

 quam $ en dat zulks in 't midden der 

 nacht , by winter, als de dagen op het 

 kortfte waren , gefchiede. Zy drijven 

 ook, dat eerft de Hemelen voltoit zijn, 

 daar na het aartrijk vaft raakte , en hier 

 na de geeftcn, en endelijk de menfehen 

 voortquamen. Maar met de Sinezen 

 drijven ook die van Cochinchina^ dat de 

 werelt een Ai ge weeft is, en van deflelfs 

 dop het Firmament , van het wit de 

 Lucht, en van de door het Aardrijk 

 gemaakt is. Dat evenwel niet alleen de 

 Cochinchiners en Sinezen , maar ook 

 verfcheidenc andre volken , eertijts 

 door een Ai de werelt hebben verftaan, 

 getuigen veele andre Schrijvers. Be- 

 halven deze hebben de Sinezen noch 

 verfcheidene andre. gevoelens , aan- 

 gaande de voort-brenging , bewaring, 

 en beftiering der natuurlijke dingen. 

 Want voorëerft drijven zommigen dat 

 de ganfche werelt in den beginne uit 

 water is gemaakt, en dat,na een groote 

 beweging , uit het fchuim en de bellen 

 de Hemel, en uit de dikfte en onderde 

 deelen, d' Aarde zou voortgekomen 

 zijn. En indien men hen afvraagt , wie 

 in den beginne de beweging in dit wa- 

 ter heeft gebracht , zo antwootdenze , 

 Dat in dit Water een kracht Van qkb 

 Ttflfs te bewegen gejiort is. Vraagt men 

 hen wederom , van wien het water die 

 kracht ontfangen heeft , zo lacchenze 

 daar om , eveneens als of men behoor- 

 de hier ftil te blijven ftaan , en de zaak 

 niet verder t'onderzoeken. 



Andre komen met noch c*cn veel 

 vreemder gevoelen voor den dach , en 

 zeggen dat deze geheelen Al uit een ec- 

 nige en zelve fubftantie is voortge- 

 bracht, en dat de werelt, en deflelfs 



Bouw-meefter, tefFcns met hemel en 

 aarde, menfehen, beeften en gewaden, 

 een eenig ondeilbaar en verknocht lig- 

 haam uitmaken , en ieder ding van dit 

 groote lichaam een byzonder lit is. En 

 uit de cenheit van deze fubftanti leer en 

 de Sinezen , met welk een liefde alle 

 deze ledematen met elkandre moeten 

 vereenight worden , en dat een iege- 

 lijk tot de gelijkenitfe Godts kan ko- 

 men , dewijl hy met den zelven een en 

 't zelve lichaam uitmaakt. Dit gevoe- 

 len drijven ook de Cocbmchiners met 

 zommige Sinezen , want deze zeggen, 

 dat de werelt niet anders is , dan een 

 zeker groot menfeh of een Rcus,wiens 

 hooft by hen de hemel , d'oogen de 

 fterren , het hair de boomen , en de 

 beenen de metaalen zijn. 



Na 't voorftellen dezer gevoelens , iratdesi- 

 aangaande den eerften oorfprong des n ^T 

 \vcrclts , zal 't gevoeglijk zijn, iets van Zn d/n m. 

 't voortbrengen en 'tfcheppen van den^ n men f cb 

 eerften menfeh, na 't gevoelen der Si- giyoelen ' 

 nezen , (die ook in deze zaak van el- 

 kandre verfchillen,) te laten volgen. 

 Zy ftellcn wel alle cendrachteüjk ec- 

 nen zekren Tuoncuus voor den eerften 

 menfeh , die, na het zeggen van zom- 

 migen , uit de bollenen te voorfchijn 

 quam , en zelfs bekende niet te weten 

 van waar hy zijn geboorte-plaats had; 

 maar de meefte evenwel , zeggen dat 

 hy uit den verwerden klomp als uiteen 

 Ai voortgekomen is , welke dwaling 

 men ook in de fchriften der oude Fi- 

 lofofïfche heidenen befpeurt. Zelf 

 Ariftotclcs, in zijn vierde boek van de 

 voorttecling der Dieren, aan het twee- 

 de Hooftftuk, zeid dat de menfehen 

 en beeften of uit een Ai, of uit een 

 wurm allerëerft voortgekomen zijn, 

 indien de zelve een begin vanvoort- 

 teeling gehad hebben. 



Maar veel nader zouden de Sinezen 

 aan de waarheip van de heilige Schrift 

 komen, indienzc den oorfprong van 

 den eerften menfeh zodanigh ftelden , 

 als Mendoza,na het gevoelen der Sine- 

 zen , in dezen zin verhaalt ; te weten, 

 Tayn fchiep den man Tanfin , en de 

 vrouw Tanfine uit niet. Tanfon gc- 

 fchapen zijnde, fchiep, uit de macht 

 die Tayn hem gaf , cencn andren 

 menfeh , geheten Tanbom % n\ct twaalf 



broe- 



