9 2 



G e z a n d t s c h a p aan Jen Grooten 



TIENDE HOOFTSTUK. 

 Van Toorens en Zeege-boogen. 



Toonns. 



PRachtigh en kunftigh-gebouwde 

 Toorens vertoonen zich door ge- 

 heel sina , waar van zommige ne- 

 gen, andere zeven verdiepingen hoog 

 zijn. Eenige van deze zijn alleen tot 

 pronk en praal gefticht ; op andere, 

 die Ceuleu genoemt worden , ftaan Si- 

 neefche uurwerken 5 en op zommige, 

 als voornamelijk te Nanking , worden 

 groote wiskundige gereetfehappen be- 

 waart. Op de uurwerks-Tooren ko- 

 men dikwils de Lantvoogden by elkan- 

 dre , om aldaar maalti jt te houden , en 

 zig onderling te vergaften. Op ieder van 

 deze Toorens ftaat een water-loper die 

 d'urcn wijft : want het water , lopende 

 van 't een vat in 't ander, licht een bort- 

 jc, daar op de kenteekenen der uuren 

 en tijden gemerkt ftaan, naar om hoog. 

 Op de Tooien bevind zich ook altijt 

 een zeker per zoon, die op het gewe- 

 zen uur achting, en alle uuren, met 

 het (laan op een grooten trommel, dat 

 den volke te kennen geeft ; de zelve 

 fteekt ook terftont een bortje buiten 

 den Toorn, daar op met letteren van 

 anderhalf voet groot , wat uur het van 

 den dach is , gefchreven ftaat. Deze 

 zelfftc perzoon geeft ook achting op 

 den brant ,« en dewijl hy van den To- 

 ren over de ganfche Stad kan zien , zo 

 roept hy , als 'er by geval in eenigh huis 

 brant ontftaat , met het (laan op den 

 trommel , alle de luiden t'zamcn, om 

 den brandt te helpen bluflehen. De 

 geene, door wiens onachtzaamheit ee- 

 nigh huis in den brant raakt, wort daar 

 over aan den hals geftraft 5 en dat uit 

 oorzake van 't gevaar , dat de naafte 

 huizen daar by te lijden hebben. Want 

 dewijl alle de huizen zeer dicht by 

 malkandre ftaan,en doorgaans van hout 

 zijn, zo lopen de naafte huizen groot 

 gevaar van mede in den brant te raa- 

 ken. 



Op den kruin van den berg Hiai\eu^ 

 vertoont zich een zeer oudeTooren, 



die wel voor het meerdeel van ouder- 

 dom vervallen, maar evenwel noch 

 hondert en tachtigh treden hoog is. 

 Wonderlijker wijze is deze Toorcn 

 gefticht , ten aanzien van het opbren- 

 gen van kalk en fteen op zo eenen zeer 

 hoogen berg. 



In 'tlandichap Huquang , by de Stad 

 Hanyang , is een Tooren, Xeleuhoa ge- 

 heten, die alle andere Gebouwen in 

 kunft en koftelijkheit verre overtreft. 

 Dit gebouw , naar men zeid , wierd 

 uit deze oorzake gefticht. Daar was 

 een zekre fnaar , die hare fchoonmoe- 

 der zeer gehoorzaam en gedienftigh 

 was 5 als deze fnaar op een zekren tijr 

 deze haar fchoonmoedcr op een lekker 

 toebereid Hoen te gaft had genoodt, 

 vielze doot op d'aarde neder , zo dra 

 allTe daar af proefde. De fnaar wiert 

 voor 't Recht gehaalt, en bcfchuldigt 

 datzc haar fchoon-mocder vergeven 

 hadj en voorts ter doot verwezen. Alflc 

 nuna 't fchavot geleid wiert,om te fter- 

 ven, ginkzc by geval voorby een gra- 

 naat-boom , dien zy by een tak vaft 

 hield , en bad aldaar, naar men zeid , 

 aldus j Heb ik mijne fchoon- moeder 

 vergift gegeven, zo verwelke de bloem 

 van dezen tak 5 maar ben ik hier in on- 

 fchuldigh ^dat de tak dan met den eer- 

 ften vruchten krijght. Nauliks had zy 

 dit gefproken, of men zag , 6 wonder ! 

 den tak vol Granaat-appelen. En ter 

 gedenkenis van dezen Wonderdaat, 

 hadden de Burgers, uit een gemcene 

 beurs , dezen Toorn gefticht, die ook 

 te dezer oorzake Xeleuhoa , dat zoo 

 veel als Granaat-bloem te zeggen is, 

 genoemt wiert. 



In 't landfehap Chehiang* in de hooft- 

 ftadt Hangcheu , zijn vier Toorens, 

 van negen verdiepingen hoog ; en in 

 het zclffte landfehap , op bei de krui- 

 nen van den berg Funghoang , is een 

 Toorcn van negen verdiepingen hoog, 

 met een Afgoden kerL In de hooft- 



ftadt 



