n8 



Gezantschap aan den Grooten 



Rabarber. 





met zwarte aartjes befprenkelt, die zo 

 fijn zijn , als ofze met een fijne fchrijf- 

 pen gchaalt waren. In 't kauwen ver- 

 neemt men daar in een onaangename 

 zoetigheit, met eenigc bitterheit ver- 

 mengt, maar die zeer weinigh is. Hy 

 vermeerdert zeer veel de levcndigh- 

 makende geeften, fchoon men daar af 

 maar het twaalfde deel van een once in- 

 neemt j maar neemt men een weinigh 

 meerder in, zo verfterkt hy de krach- 

 ten van zwakke luiden, en veroorzaakt 

 een aangename warmte des lichaams. 

 De geenen , die fterk en heet van na- 

 tuur zijn , brengen zich , met de zelve 

 te gebruiken , gemeenlijk in levens 

 gevaar , dewijl de geeften daar door te 

 zeer vermeerdert en vcrmenighvul- 

 dight worden; maar luiden, die door 

 een langdurige ziekte, of uit een an- 

 dre oorzaak verzwakt , afgemat en 

 uitgeput zijn , doet hy zeer groot 

 voordeel. Den zieltogcnden herftelt 

 hyzoHitijts de krachten zodanigh, dat- 

 ze dikwils noch tijt krijgen om andere 

 genees-middelcn te nuttigen , en tot 

 hun gezontheit te raken. En zo duur is 

 deze wortel , dat een pont tegen drie 

 pont zilver wort opgewoogen. 



Jn 't lantfehap Xanfi wort mede de- 

 ze wortel Ginfeng gevonden, die deftad 

 Leao zeer ver maart maakt. 



Het landfehap Xenjï verfchaft zeer 

 veele en treffelijke genees-middelen , 

 voornamelijk Rabarber , op Sineefch 

 Taihoang geheten, die niet in 't wilt 

 groeit , gelijk zommigen meenen, 

 maar wil in tegendeel met grootenaer- 

 ftighcit en zonderlinge vlijt aange- 

 queekt worden. De wortel is niet hol, 

 maar doorgaans vry vaft, en hier en 

 daar met knobbelen en bulten bezet. 

 De bladen komen in geftaltc eenigh- 

 zins met onze kools-bladen over een, 

 maar vallen grooter. Door de wortels 

 fteeken de Sinezen een gat , en han- 

 genze buiten de Zon te droogen; 

 want alffc in de Zon gedroogt wor- 

 den , zo vcrliezenze hunne kracht. 

 Uit dit landfehap , en 't landfehap Su- 

 chuen y komt voor het meerdeel al de 

 Rabarber , die tot ons in Europe over 

 Zee, of door de Rijken Caskar, Tc 

 h$t , Mugor en Ter/ie gebracht wort. ! 

 Want niet zeer is de geene in zaken 



ervaren , die wil dat de Rabarber in die 

 ge wellen voortkomt ; maar men zeid 

 dat wyde zelve uit die geweftcn krij- 

 gen , om datze van die volken over- 

 gebracht en verkocht wort , en niet 

 weet datze uitiWgebrachtis. 



By Xiinkjng walleen wortel Scor^o- 

 mr^ die door een zonderlinge kracht 

 het vergift wederftaat. 



In 't landfehap Queicbeu, byLij>ing y 

 groeit d'allerbcfte wortel Sina. 



In 't landfehap Kjangfi groeit een 

 bloem, Lien gehetcn,wiens wortel zeer 

 treftelijk is , en mede ook al haar nut- 

 tigheit heeft. Deze wortel heeft dik- 

 wils de dikte van een mans arm , fchiet 

 by wijlen drie of vier voeten diep in 

 zeer fijne aarde , en is doorgaans met 

 knietjes of leetjes , eveneens als riet, 

 onderfcheiden. Deflelfs buitenfte 

 fchors is heel en goet , maar het merg 

 of vleefch is van binnenzeer pijpigh 

 en hol. Dit vleefch is fpier-wit , en 

 gelijkt na de ftoelenvan onze aartje- 

 sjokken, hoe wel het zelve wat onfma- 

 kelijker is. 's Zomers , dewijl hy ver- 

 koelend is , wort hy in groote waerdc 

 en voor een lekkernye gehouden. 



In 't landfehap Sucbuen, by Liping, D*-*oml 

 groeit d'oprechte wortel Sina ; 1™^'"*- 

 door geheel sina de wilde , die beide 

 op Sineefch Folïn genoemt worden. 

 Geen andre byna als de wilde wort tot 

 ons gebracht , die van binnen eenigh- 

 zins rootachtigh van kleur is , maar 

 valt nergens na zo groot als d'oprechte 

 of tamme, nochte bezit ook zo groo- 

 te krachten niet. De tamme of oprech- 

 te groeit en komt voort onder d'aarde, 

 byna op de zelve wijze als de Patatas 

 in Indien voortkomen 3 en dat voor- 

 namelijk in oude Pijn-boome-bof- 

 fchen : uit welke oorzaak de Sinezen 

 fchrijvcn , dat deze wortel uit een 

 Gom of Pik van den Pijn-boom aller- 

 eerft voortkomt, die van deze hoo- 

 rnen op d'aarde vallende , in de zelve 

 wortelt, en een kruit voortbrengt dat 

 zich al kruipende wijd en zijd over 

 d'aarde heenen verfpreit, en gedurigh 

 met knobbelachtige wortels onder 

 d'aarde voortfehiet. Deze knobbelach- 

 tige wortels zijn by wijlen zoo groot 

 als een kinder hooft > en komen in 

 grootte en geftalte met de Indiaanfche 



Kokos- 





