Gezandt schap aan den Grooten 



122 



By de ftadt Hoang groeit witte Al- 

 zem, die van de Sineefche Artzen, van 

 wegen zijne voortreffelijkheit, Heu ge- 

 noemt wort ; en 'mFungyang vindmen 

 roodc Alzcm , die beide van de Sine- 

 zen tot verfcheidene gebreeken ge- 

 bruikt worden, maar zonderling tot 

 de verbrantheit. 



In 't Rijk Tanyu groe/t een zeker 

 kruit op deftcenen, dat niet verbran- 

 dtrrkan , fchoon het in 't vuur gefme- 

 ten wort, en daar in lang blijft leggen. 

 Het wort wel eenighzins gloeiend, 

 maar zo dra komt het niet uit den vu- 

 re, of het krijgt zijn oude asgrauwach- 

 tigc zwartheit weder. Dit kruid fchiet 

 zeer hoog op , en wort tot flik, en be- 

 derft terftont zo dra als het in 't wa- 

 ter gefmeten wort. 



In 't landfehap Quant ung , by Kiun- 

 chtu, groeit een zeker kruid Chifung* 

 zo geheten om dat 'et den wint, die 'er 

 wait , aanwijft. De Schippers kunnen 

 ook uit de leedjes of kniedjes van dit 

 kruid zien , hoe vcelc ftormen in een 

 maandt , en in 't ganfche jaar ont- 

 ftaan zullen: want hoe weinigcr zy in 

 't zelve tellen , zoo veel te weinigcr 

 ftormen zullen 'er dat jaar ontftaan r 

 maar aan de wijtte der kniedjes, van 

 den wortel af te reekenen , kunnen de 

 Sinczen , zo zy menen, te vooren zien, 

 in welke maant een ieder onweer ont- 

 ftaan zal. 



In 't landfehap Quangfi, by Cinchtu, 

 maken d' Inwoonders , uit een zeker 

 kruit Y», Laken, 't Welk de Zijde zelf 

 te boven gaat , en is ook duurder als 

 de Zijde. 



In 't landfehap Qutïchcu^ by Liping, 

 maken d' Inwoonders doek of laken uit 

 ruwe hennip , of uit een zeker kruid 

 dat de hennip zeer gelijk is , en Co ge- 

 heten wort : in den zomer is het een 

 zeer fchoonc en gemakkelijke dracht. 



De Sineefche Artzen roemen dat op 

 den berg Tiengo ovet de hondert ver- 

 fcheidene kruiden groeien , die zon- 

 derlinge heelzame krachten by zich 

 hebben. 



Eigen is ook den Rijke Sina zeker 

 kruit of heefter , die op Sinecfch The 

 en Cha genoemt wort , en daar af de 

 Sinczen en andre gebuur-volken hun- 

 nen drank Tht of cha maken , die 



met het kruit een en den zelven naam 

 voert. 



Op gene plaats in geheel Sina groeit *n fymit 

 deze Heefter weeliger en in grooter^ *"</*" 

 overvloet , dan in 't landfchap Tslan- 

 king , by de negende hooftftad Lucheu» 

 Ook vind men de zelve in geen andre 

 geweften dan in Sina + Siam, en op 

 't Eiland ]apon. Wonder wel gelijken 

 de bladen na de bladen Van de Smak j 

 en dat de The een zoort van Smak is , 

 daar aan heeft niemant te twijffelen j 

 evenwel is hy niet wilt , maar tam , en 

 geen boom of kruid , maar een hee- 

 fter, dewijl hy zich op veele takjes en 

 ri jsjes verfpreit en verdeelt. Deze hee- 

 fter wort op de velden gepoot op heu- 

 veltjes, ontrent drie voet van clkandrc, 

 en fchiet op tot de hoogte en brcette 

 van eenEuropifche aalbezic- of rozen- 

 boom. De takken van dezen ganfehen 

 heefter zitten, van onderen tot boven 

 aanden kruin, doorgaans vol bloemen 

 en dunne bladen, die voor Ipits toeloo- 

 pen,rontom zaags-gewijs getant of in- 

 gekerft, en donker groen van kleur zijn 

 als de palm- bladen, maar vallen wel zo 

 breet en fpits. En fchoon deze bladen in 

 gedaante van elkandrc nietverfchillcn, 

 zo zijn de zelve evenwel van zo een 

 verfcheidene grootte , dat zich aan een 

 zelven heefter vijf verfcheidene bladen 

 vertooncn. Deccrftc engrootfte, die 

 geheel en al in gcftalte met de bladen 

 van de tuin-balzem overeenkomen, 

 zitten aan d'onderftc takken. Na deze 

 volgen de gcenen, die van de tweede 

 grootte, enveelkleender dand'cerftc 

 zijn; invoegen deze vijfderlci bladen 

 vervolgens klcender en kleender wor- 

 den. Maar zo veel deze bladen op- 

 waarts in grootte verminderen, zoveel 

 vermcerderenze ook in prijs : want 

 een pont van de gedroogde en bereide 

 bladen van d'eerftc grootte, geit vijf 

 fchellingcnj die van de tweede grootte, 

 vijftigh fchellingen 5 maar die van de 

 derde , vijf gulden 5 die van de vierde, 

 vijftien ; en die van de vijfde en lefte 

 grootte , vijftigh 5 ja dikwils hondert 

 en vijftigh gulden , indienzc wel bc- 

 reit zijn. Aan de takjes zitten groene 

 knopjes, daar uit blbcmtjes met witte 

 blaatjcs voortkomen , die van binnen 

 geel zijn,cn in grootte, fatfocn en kleur 



den 



