1%2 



Gezandtschap aaiden Grooten 



Manghoa, dat is, de Bloem des flaaps , 

 gegeven* 



In'tlandfchap €be\ïang y bydékle^ 

 ncftad Singhiang^ (dat zo veel op Neêr- 

 duitfch gezegt is , als d'aarde der Pijn- 

 boomen,) groeien zo geweldigh grote 

 boomen, dat tachtigh menfchen de 

 zelve in de dikte niet omvademen kun- 

 nen: ja men vind 'er die in de holte 

 van eenen ftam acht en dertigh men- 

 fchen kunnen bergen. 



In de ftad Makao groeit een boom , 

 die van de Portugezen het yzere Hout 

 wort genoemt, om dat deflelfs hout 

 in kleur, zwaarte, en hardigheit het 

 yzer zeer gelijk is , en niet op 't water 

 kan dry ven, maar terftont te gronde 

 gaat. Dusdanige boomen groeien ook 

 in Chaohing , op den berg Caoleang y in 

 groote menighte. 



In 't landfchap Quantung^ in 't ge- 

 bied van de zefte hooftftad CbaoJ^ïng, 

 komt zeer veel welriekend hout voort, 

 als Arents-hout en Roozen-hout, waar 

 af d' Inwoonders gemeenlijk kasjes , 

 tafels, ftoelen en diergeüjke dingen 

 maken. Dit hout overtreft byna al an- 

 der hout , valt rootachtigh-zwart van 

 kleur, en doorgaans loopen 'er zeer 

 vcele ftreepen en aeren door , even- 

 eens als of de natuur die door kunft 

 daar op gefchildert had. 



In 't landfchap Quangfi wort doek 

 of laken gemaakt van dekbladen van de 

 roode Mufen. 



In 't Rijk Gannan druipt uit de boo- 

 men een zeer zoete vocht, die de Por- 

 tugezen Rofamalie noemen. 



In 't landfchap Cbekjang groeien he- 

 le boflehen met Moerbeziën-boomen. 

 d' Inwoonders fnoeien alle jaar deze 

 boomen , gelijk d' Europers de wijn- 

 ftokken , en laten de zelve tot geen 

 hooge boomen opfehieten j dewijlze 

 door ervarentheit van vcele jaren be- 

 vonden hebben , dat de bladen van de 

 kleene boomen de befte Zijde geven. 

 En hier uit wetenze ook d'eerfte fpin- 

 ning der Zijde van de tweede zeer wel 

 t'onderfcheiden, dewijl d'eerfte van de 

 zachte en tengre bladen , die in 't voor- 

 jaar uitkomen, en van de Zijd-wurmen 

 gegeten worden , voortkomt , maar 

 de harde en wreede Somerfche bladen 

 gevende tweede zy-fpinning. Alleen 



veroorzaakt de verfcheidentheit van 

 fpijze in deze kleene diertjes zo groot 

 een verandering van werk. In dit land- 

 fchap heeft men zo vele Zijd-wurmen, 

 en zo groot een overvloet van zijde , 

 dat men aldaar tien pakken zijde klce- 

 deren veel goeder koop kan hebben, 

 als in Europe een eenigh wollen kleed. 



In 't landfchap Quangfi y in 't gebied KMtel 

 van de zefte hooftftad Cincheu y groeit^»», 

 ook in grooten overvloet de Kaneel- 

 boom , wiens Kaneel alleen maar van 

 de Ceiionfche kaneel hier in verfchilt, 

 dat deze fterker van reuk is , en hecter 

 op de tong valt. 



De boom, daar aan de Kaneel waft, 

 groeit tot de hoogte van een Oranje- 

 boom, en heeft vele, lange, dikke, qua- 

 ftelooze en rechte takken, die in goede 

 orde neffens elkandre ftaan. Uit deze 

 takken fchieten andre kleene takjes, 

 waar aan de bladen zydelinks ziften, 

 die vry groot, en den bladen van den 

 Laurier-boom niet zeer ongelijk zijn $ 

 maar hangen aan korte en dunne ftelen, 

 en vallen achter breet, en voor fpits, en 

 in de lengte loopen 'er drie of vier ze- 

 nuwen door , eveneens als in de weeg- 

 bre bladen. Uit deze takjes, daaraan 

 de bladen zitten, fchieten ook hier en 

 daar kleene , fneeu-witte en welrie- 

 kende bloemen. Na deze bloemen vol- 

 gen kleene vruchten, die de grootte en 

 de gedaante van een olijf hebben, en 

 eerft groen zijn , maar rijp gewor- 

 den , blinkenzc van zwartheidt, 

 en worden van d'Apen en Vogelen 

 afgeplukt , eer datze geheel rijp op 

 d' aarde vallen. Uit deze Vruchten 

 druipt, door de kracht der Zonne , of 

 door 't vuur , een groene , fcherpe, 

 bittre, en vette oliachtige vocht, die 

 (eveneens gelijk de vogt die door kunft 

 uit de bloemen getrokken wort,) de 

 reuk en fmaak van 't kaneel heeft, maar 

 is zo krachtigh niet ; zulks dezelve uit 

 deze oorzaak ook niet veel gebruikt 

 wort. Het hout van den boom is fma- 

 kcloos en reukeloos ; invoegen de na- 

 tuur de ganfche kracht van dezen boom 

 aan alle de deelen fchijnt ge weigert, en 

 alleen de fchors daar meê befchonken 

 te hebben, om daar uit zoo veel te 

 grooter vrucht te trekken. Deze boom, 

 gelijk ook meeft alle de boomen, heeft 



een 



