G e 2 a n t> T 5 c h a p aan den Grooten 



Nagtl- 

 iïoom. 





voorcn komen , inzondcrheit door 

 dien ik , mijns oordeels , noch iets daar 

 in heb aangemerkt,daar af by de Schrij- 

 vers geen gewag gemaakt wort 5 aal 

 ik de. zelve met weinigh woorden ten 

 toon {tellen; 



- ï)e boom, daar aan de Kruit-nagel 

 (die ook op Neêrduitfch Geroffel-na- 

 gel, en van de Turken KJtlafur > van 

 d'Arabiers Karumfel^ van de Javanen 

 Syan\e , en van andre Indiaanfche vol- 

 ken Chamque genoemt wort ) groeit , 

 heeft de grootte van een Europifchen 

 peerboom, en fchiet met eenen ftam, 

 die de dikte vaneen mans middel heeft, 

 en daar aan een fchors zit als aan 

 den olijf-boom, zomtyts recht en zom- 

 tyts krom naar om hoog. De bladen, 

 die zomtyts alleen en zomtyts veel by 

 elkandrc zitten, gelijken na onze peer- 

 boome-bladen , hangen aan langach- 

 tige fteelen , en hebben in 't midden 

 in de lengte een zenuwe , waar uit ter 

 wederzyde veel aartjes fchieten. De 

 boom heeft zeer veele groote en kleene 

 takken , welke laafte in zeer dunne 

 fcheutjes endigen , uit welks toppen 

 kleene deeltjes fchieten , daar aan de 

 krutt-nagcls by tien en twintigh trops- 

 gewijze by elkandre zitten. Van bin- 

 nen in 't hooft van de kruit-nagel zit 

 ook de bloem, cue uit veele t'zamen- 



gevpegde draden of ftijltjes beftaat, 

 en in 't begin onder 't bloeien witach- 

 tigh is , maar wort daar na groenach- 

 tigh, dan rosverwigh , enendelik hart; 

 en geeft: , eveneens als de vrucht zelfs, 

 een zeer fterken reuk van zich, doch 

 fterker by helder dan by regenachtigh 

 weer 5 waar aan ook de vruchtbaarheic 

 of onveuchtbaarheit hangt : want als 

 het een droog jaar is, heeft men dik- 

 wils veel meer vruchten aan de bomen 

 als bladen. Evenwel brengen de bomen 

 alle jaren , fchoon het een goet en 

 't zelffte weer is, niet altijt een even rij- 

 ken Oogft voort : want om het tweede 

 of derde, en zomtyts om 't zevende jaar 

 valt d'Oogft vry fchraalder , eveneens 

 als of de natuur hare krachten dan we- 

 der by een vergaderde, die door het 

 al te weeligh voortbrengen van vruch- 

 ten uitgeput waren. Van deze nagels 

 groeit endelijk een vrucht, die, zo lang 

 als dezelve groeit, vry taai is , maar 

 zeer hart,alffe haar volle wasdom heeft. 

 De nagels zijn in 't eertt root van 

 kleur, maar daar na nemenze een zwar- 

 te kleur aan, en worden eens in 't jaar, 

 van Wijnmaant tot Sprokkelmaant , 

 gelezea Zommige worden met de 

 hand afgeplukt , en zommige met een 

 lang riet of met een vlegel afgeflagen j 

 doch eerze die afllaan,makenzc d'aard 



on- 



