»3S 



G e 2 a n.d T schap aan den Crooten 





note-muskaat-bomcn meer in aardt en 

 kracht, dan in gedaante en geftalte. En 

 dewijl d'inwoonders bevinden dat de- 

 ze Noten zeer krachteloos zijn, zo 

 achtenze de zelve ook zo weinigh , 

 datze die om 't plukken niet willen 

 hebben. De boom zelf, daar deze man- 

 netjes -noten aan groeien , krijgt lan- 

 ger, dikker en zenuwachtiger bladen. 

 De noten vallen niet alleen langwerpig, 

 maar ook zomtijts byna vierkant, en 

 fenieten niet uit de knoppen der tak- 

 ken, gelijk de gemeene, maar aan d'uit- 

 terfte enden der takken , en zitten, 

 eveneens als de groote Oker-noten , 

 t'erTens by drie en vieren by malkan- 

 dre. 



De voornaanifte zoorten van Peper 

 zijn twecderlei, d'een wort de ronde, en 

 d'andcr de lange genoemr. 

 K$n<ie peftr t De ronde Peper, die voornamelijk 

 op Malaga* d'Eilanden ]ava en Suma- 

 tra weeligh voortkomt, wort niet ver- 

 re van den. zeekant gepoot, ncffens de 

 wortels van zekre bomen , Faufei ge- 

 heten, ofneffens palen in d'aard geftee- 

 ken , daar zy eveneens als een Wijn- 

 gert by opklimt. Zo hoog fchiet dit 

 gewas mar om hoog , als de boom of 

 • paal is , daar om het zich llingert j en 

 als het oud, en met afch en meft gemeft 

 wort, zo klimt het boven den top van 



haar fteunzels 5 zulks dit gewas, als het 

 niet hooger kan klimmen , eveneens 

 als de Hop , weer naar om laeg daalt. 

 Het geeft ook veele fcheuten van zich , 

 die vol leedjes enknoppen zijn, taai, 

 en zo zwak en buigbaar , datze, even- 

 eens als de Hop of Turkfche-bonen, 

 langs der aarde kruipen 5 indienzc geen 

 boom of ecnigh ander fteunzel vinden, 

 daarze by opklimmen. Indien dit ge- 

 was van zaat in een vruchtbaren gront 

 gezait wort, zo brengt 'et binnen het 

 jaar een rijken Oogft van vruchten 

 voort ; maar (laat 'et op een barren 

 gront, zo fchiet 'et langzamer op , en 

 krijgt langzamer vruchten; ook wort'et 

 van jaar tot jaar, na den aart des gronts, 

 min of meer vruchtbaarder. Hetfchiet 

 in d'aardc met een wortel , die vol 

 kleene en taaie vezelen zit. De bladen, 

 die de klim-ops-bladen niet zeer onge- 

 lijk zijn, en in 't midden een zenuwe 

 met aaren ter zijde hebben , fchieten 

 uit de knoppen der takken, enzijnaan 

 de buiten zijde vry groen , maar aan de 

 binnenfte zijde bleek-groen. De vruch- 

 ten hangen tros gewijze, eveneens als 

 d'Aelbeziën, bymalkandre, maar de 

 tros of 't bos is veel langer , en zit ook 

 voller bezien of peper-korens, die aan 

 den ftengel zonder fteel zitten. Deze 

 boflen of troflen met Peper-korens 



zit- 





