Tartarijcben Cbam , of Keiler Van $ina. 



«« 



geen onwaarfchijnlijke reden; te we- 

 ten, dat de Tyger , door dien het een 

 vleefch-eetend dier is, dikwils veel 

 dingen gulzighinQokt, waar doorhy 

 nootzakelijk dikwils een zwakke maag 

 moet krijgen. Maar de Rhinoceros 

 eet alleen groente en loof, en wort 

 hierom alleen van den Tyger gevolgt, 

 op dat hy zijn drek voor een genees- 

 middel mag gebruiken , eveneens als 

 de Katten nip of katte-kruid, de Hon- 

 den honts-gras , en de Herten diktam- 

 nus voor een genees-middel eeten. 

 "Want dat zy elkandre maar een ge- 

 veinsde vriendfehap toedragen, kan 

 men hier aan befpeuren , om dat het 

 wijfje van de Rhinoceros , als het haar 

 jong voed , niet Üjd dat de Tyger nef- 

 fens haar gaat. 



In 't landfehap Quang/i vind men 

 zeer groote Yzere Varkens , met pen- 

 nen van anderhalf voet lang , die zy, 

 met een zonderlinge beweging des lig- 

 haams , op eenen ieder weten uit te 

 fchicten , en dat niet zonder groote 

 fchade van de geenen die zy treffen. 

 Dhr xe. In 't landfehap Xenfi, (gelijk ook 

 te vooren in 't befchrijven van 't land- 

 fehap Xenfi verhaalt ftaat ) vind men 

 het dier Xe geheten , daar af de Mus- 

 kus komt. Als dit dier uit den rijke 

 Lu, in 't aangrenzende Rijk Laos ge- 

 bragt wort , zo fterft het terftont , ge- 

 lijk de vifch buiten 't water. Dit dier 

 onthoud zig ook in 't landfehap Su- 

 cbuen, ontrent deftad Taoning , op het 

 gebergte. 



Inden Rijke Gannan, is een zeker 

 dier , Fefe geheten , dat by na de ge- 

 daante van een menfeh heeft : is lang 

 van armen , zwart en ruig op 't lijf, 

 fnel te voet , en lacht luidruchtigh , 

 eveneens als een menfeh 5 maar het 

 verflint den zclven , als het dien kan 

 krijgen. 



In 't landfehap Sucbuen,by de hooft- 

 ftad Cungking, leid een berg, Toyung 

 geheten,waar op Apen gevonden wor- 

 den, die in grootte en geftalte zeer na 

 met de menfehen over-een-komen. 

 Ongemeen zijn deze beeften op de 

 vrouwen verflingert, die zy ook dik- 

 wils trachten weg te nemen , om daar 

 mee haar luft te boeten. Diergelijk 

 wanfehepzei befchrijft de Heer Ni- 



klaas Tulp, een man van uitfteekende 

 geleertheit, in zijne Gences-kundige 

 Aanmerkingen met deze woorden: 

 'By on^e tijd is uit ^Angola gebracht eert Satyr. 

 Indiaanfibe Satyr , die aan %yne Hoog* 

 heit de Trim e yan Oranje , Fredrik^ 

 Hendrik^, gefi bonden Tviert. Het Tv as 

 een rviervoeügb gedierte , qTveem %eer 

 Teel na den menfeh , en Tvort by d' India- 

 nen Oran - Outang , dat is , een Tv Ut 

 menfeh , genoemt. Had de lengte yatt 

 een driejarigb , en de dijkte yan een %es- 

 jarigb kjnt, 't lijf y et noch mager, maar 

 Tvas yterjchotigb, ^eerTvak^er engauTc, 

 en yan %o dicht geyoegde leden en groote 

 [pieren , dat het meefl al kondc doenTvat 

 het Toilde. Van y oor en oyeral k*al, yan 

 achteren oyer al iQoart hair , het aan- 

 licht ruig , en als yan een tandeloos 

 oud Tvijf , met een ingedrukte breede of 

 platte neus. Het bad oor en als een menfeh^ 

 de borft , [pijnde een Tvijf je ) met tTvee 

 yerheyen mammen , de buïk^ bad Tv at 

 dieper ingaande nayel , de boy en en on- 

 derledendcn menfebe \o gelijk als bet 

 een %Ai bet ander. t>' elleboog had baar 

 yereifebte ^amen-yoeging , Je handen 

 perfetle ytngeren , Je duim rechte men- 

 fibelijke gedaante 5 yoorts J onder Ie JeH 

 haar braien, en de yoeten natuurlijke 

 bleien. En door Je%e gefchïkte enfatfoew 

 lijkegefalte kon het recht oyer end gaan, 

 en lichtelijk een redelïjk^^yaar gerv'tcht 

 heffen en dragen, Als bet dronk * nam 

 bet met de eene bant het oor yan den kan, 

 en met de ander lichte het de yefoe op : 

 gedronken hebbende , Tvifie het befchei- 

 delijk^ de mond en lippen af te yegen , 

 als een manicrlijk^ menfeh 5 bet Tvas %p 

 behendelikjn'tjlapen, dat het yjnbooft 

 hooger , en als op een keffen leide , 't lig* 

 haam %o bequaam dekkende, als of er 

 een %acht en teer menfeb gelegen had. T>e 

 L^pning yan Sambaces, heeft aan mijnen 

 buurman, Samuel 2 lommer t,y er telt, dat 

 de%e Satyr s , in^onderbeit de mannetjes, 

 op '/ eilant Bornco ^0 ft out en kjoekmoe- 

 digh %ijn, en %o fierke [pieren hebben y 

 dat %y Tvel tegen geTvapende mannen dor- 

 ften aangaan, als ool^ tegens yrouTvs- 

 per%ponen, die %y qomtijts met hitte tocht 

 ontschaakten en yerkrachten ; invoegen 

 d 'ïndiaanfebe yrouTven de bojjehen , daar 

 Jete onbefebaamde heeften qich onthou- 

 Jen, als JepeJlylieJen. 



y z V*- 





